Ekki þessi í Stykkishólmi...

2007-02-14T04:13:00.000-08:00

Árin með Blogspot og nýtt upphaf

Já. Hér mun ég blogga framvegis, eftir áralanga sambúð með Bloggernum og Blogspot. Það samband var oft stirt á köflum, jafnvel þannig að ég átti það til að reiðast og finnast ég upplifa fullkomið skilningsleysi á mínum þörfum og væntingum. Stundum sauð upp úr með afleiðingum sem ég ætla ekki að fara út í hér og stundum komu tímabil þar sem sambandið var einfaldlega sett á ís.

Þessi kafli í lífi mínu er nú hjá. Hann tilheyrir fortíðinni og eftir að hafa gengið í gegnum þetta held ég að þessi reynsla hafi gert mig sterkari. Ég er allavega tilbúinn að skuldbinda mig á ný.

Ég er sem sagt búinn að færa mig yfir á Moggabloggið - www.arnih.blog.is - þið getið skoðað mig þar.

2007-02-09T07:58:00.000-08:00

Stúdentaráðskosningar

Úrslitin úr kosningunum bárust í nótt um þrjúleytið og þá var tilkynnt að Röskva hefði náð meirihluta í Stúdentaráði, Háskólalistinn misst sinn eina mann en Vaka fékk fjóra menn inn í ráðið og er nú, í fyrsta skipti frá árinu 2001, í hreinum minnihluta.

Það munaði ekki miklu, ekki nema 20 atkvæði skildu að Vöku og Röskvu í ár. Það er í anda undanfarinna kosninga að munurinn sé ekki mikill. Í fyrra var að vísu mikill munur á fylkingunum, Vaka fékk rúmlega 300 atkvæðum meira en Röskva en vantaði 4 atkvæði upp á að tryggja sér fimmta manninn. Svipuð staða kom upp árið 2005 en þá vantaði 25 atkvæði upp á að Vaka fengi sinn fimmta mann.

Röskvan tekur mikið stökk, hvort sem litið er á atkvæðafjölda eða prósentur og vinnur meirihlutann. Af bloggsíðum Röskvuliða og því sem ég hef heyrt út undan mér að dæma virðist þetta koma þeim sjálfum nokkuð á óvart, ýmsir hafi spáð því að þetta færi 5-4 fyrir Vöku en enginn þorað að vona að meirihlutinn félli þeim í skaut. En svona gerist þetta stundum.

Ég óska Röskvuliðum til hamingju með sigurinn.

2007-01-28T18:47:00.000-08:00

Nagli í kistu Frjálslyndra

Það verður spennandi að sjá hvaða afleiðingar varaformannsslagurinn í Frjálslynda flokknum hefur. Manni sýnist það augljóst að Margrét Sverrisdóttir söðli um og færi sig um set, annað hvort yfir í annan flokk eða þá að hún fari að gera eitthvað allt annað.

Með þessari niðurstöðu var flokkurinn held ég að reka síðasta naglann í líkkistu ríkisstjórnarsamstarfs á næsta ári. Hófsamur málflutningur Margrétar hefði hugsanlega komið flokknum í samstarf en eftir að talsmenn harðari innflytjendastefnu fóru að taka yfir flokkinn sér maður ekki hverjir vilji standa fyrir því að leiða þessa menn til áhrifa.

2007-01-26T05:07:00.000-08:00

Baugsrannsóknin dýr á fóðrum

Ríkið hefur þurft að leggja út nærri 60 milljónir króna í málsvarnarlaun fyrir Baugsmálið. Þokkaleg summa. Ég verð að viðurkenna fáfræði mína, þrátt fyrir að hafa verið nokkur ár í laganámi, varðandi það hvað megi telja til kostnaðarliða í vörn málsins. Ætli greinargerð Jónatans Þórmundssonar sem var birt í Morgunblaðinu í fyrra á mörgum mörgum blaðsíðum, falli þarna undir?

Ég held samt að það hafi allir tapað þræðinum í þessu máli fyrir löngu síðan. Sýknað, frávísað, endurákært, áfrýjað... þetta er allt orðinn einn grautur. Það virðist allavega liggja fyrir að átta ákæruliðanna 40 sem voru í upphaflegu kærunni, er endanlega úr sögunni.

2007-01-15T20:03:00.000-08:00

Hvernig er sagan skrifuð?

Ég hef stundum velt því fyrir mér hvernig almenningur dæmir umfjöllun fjölmiðla um einstök mál. T.d. varðandi mál Árna Johnsen á sínum tíma. Það var eitt þeirra mála sem fjölmiðlar grófu upp og umfjöllun þeirra leiddi til þess að hann var dæmdur. Málið er reyndar gott dæmi um að fjölmiðlar þurfa að vera duglegir að spyrjast fyrir og mega ekki sætta sig við að fjalla aðeins um mál sem lögregla eða dómstólar hafa tekið fyrir.

En margt af umfjöllun fjölmiðla á sínum tíma um mál Árna fór engu að síður yfir strikið. Ég t.d. man eftir forsíðu DV þar sem klippt hafði verið saman mynd af Árna hlæjandi og baðandi út höndunum og sett fyrir framan mynd af Þjóðleikhúsinu - svona líkt og hann hefði stillt sér þarna upp sjálfur. Daginn eftir birtist pínulítil leiðrétting inn í blaðinu um að myndin hefði nú verið klippt saman! Uppsláttur í þessum dúr var óþarfi og einungis til þess fallinn að vekja upp aukna reiði í garð Árna. Allt þetta var gert áður en dómstólar höfðu dæmt um sekt eða sakleysi hans. En aðalatriðið er að þegar litið er til baka þá er almannaálitið með fjölmiðlum. Þeir voru hetjurnar og Árni skúrkurinn. Og auðvitað var hann skúrkur málsins með réttu - en það þýðir ekki allt sem fjölmiðlar gerðu á sínum tíma hafi verið innan sanngjarna marka. Það má ekki myndast sú regla að sé maður sekur, jafnvel þingmaður, að fjölmiðlar megi gera það sem þeim sýnist.

Annað mál - og ég tek fram að ég er ekki að líkja þessum tveimur málum saman að öðru leyti en því að þau voru mjög stór í fjölmiðlum - var DV-málið í janúar í fyrra. Þar tók maðurinn sem DV birti mynd af á forsíðunni líf sitt og málið vakti fáheyrða bylgju reiði meðal þjóðarinnar. Og það vissulega með réttu, enda var þetta enn eitt dæmið um ónærgætna umfjöllun þeirra um mál af þessu tagi og framgangur blaðsins hafði einfaldlega gengið fram af þjóðinni. Atburðarrásinni lauk með því að ritstjórarnir létu af störfum. Almenningsálitið féll réttilega ekki fjölmiðlum í skaut þar. Mér finnst þau viðbrögð sem sýnd voru vera frábært dæmi um hvernig almenningur getur látið til sín taka og komið skýrum skilaboðum áleiðis.

En svo er það Kompás-málið núna. Mér finnst ekki spurning að umfjöllun Kompás gekk of langt og margt af því sem þeir sýndu þar var algerlega óviðeigandi. Á það að vera viðfangsefni fréttaskýringarþáttar að sýna myndskilaboð eins og þau sem sýnd voru í þættinum og hafa helst orðið til þess að annar hver landsmaður hefur náð að grínast á kostnað Guðmundar í Byrginu? Hefði umfjöllunin ekki staðið án þess að sýna þessi skilaboð? Voru þau algerlega nauðsynlegur hluti af þættinum?

Það virðist hins vegar það sama upp á teningnum með mál Byrigsins og með mál Árna Johnsens. Byrgið er nú komið í lögreglurannsókn, fjármálaóreiða hefur komið í ljós og Guðmundur forstöðumaður verið kærður til lögreglu af ungri konu, sem var vistmaður og heldur því fram að þau tvö hafi átt í ástarsambandi í tvö ár. Nú er auðvitað allt óljóst um endalok málsins, en maður veltir því fyrir sér hvernig sagan verði skrifuð um Byrgismálið? Ef niðurstaðan verður sú að Guðmundur fái dóm og jafnvel fleiri starfsmenn, verður þá algerlega litið framhjá því að umfjöllun Kompás hafi gengið alltof langt?

2007-01-03T16:15:00.000-08:00

Áramótaheit og miklar áhyggjur af foreldrum

Ég hef aldrei verið mikið fyrir að strengja áramótaheit. Kannski er ég enn að ásaka mig fyrir að hafa ekki heimsótt ömmu eins oft og ég ætlaði (áramótaheitið 1992). Ætla þó að strengja eitt núna en af ótta við að jinxa það mun ég halda því leyndu. Treysti samt á að þið haldið með mér í að uppfylla það.

Svo mæli ég með Stranger than Fiction. Ég fékk sem sagt sömu hugmynd og greinilega annar hver Íslendingur, þ.e. að fara í bíó á nýárskvöld, því biðröðin í miðasöluna var eins og á Keflavíkurflugvelli á morgnana. En alveg þess virði, því þetta var fínasta mynd. Will Farrell er góður að vanda og Dustin Hoffmann líka flottur.

Annars er ég farinn að hafa verulegar áhyggjur af foreldrum mínum og vinum þeirra. Þau hafa undanfarin ár farið á nýársdag á ball '68 kynslóðarinnar á Hótel Sögu. Þetta hefur alltaf komið mér fyrir sjónir sem versta elli-smella samkoma, þar sem gamla fólkið tekur sporið og rifjar upp hvað það var gaman að vera til árið 1968. Hef ég oft haft uppi ómálefnalegar tilraunir til að gera grín að foreldrum mínum fyrir að sækja þennan dansleik, þó ég hafi nú í hjarta mínu alltaf glaðst yfir því að þau skildu fara og skemmta sér. En nú hafa orðið vatnaskil. Mamma og pabbi hafa misst áhugann á þessu balli. Þau eru orðin of gömul fyrir gamlingjaballið.

Ég fór að velta því fyrir mér hvernig gamlingjaball okkar kynslóðar verði? Ætli við munum á gamalsaldri klæðast pokabuxum, setja upp öfugar derhúfur og bling-bling og rifja upp hip-hop tímabilið?

2007-01-02T09:44:00.000-08:00

Minnislausa stelpan frá Stokkseyri

Múrinn birti svona eins konar ársannáll eða viðurkenningar fyrir árið 2006 um daginn. Ein viðurkenningin er svona:

Bók ársins: Minnislausa stelpan frá Stokkseyri. Margrét Frímannsdóttir heimfærir endurminningar Thelmu Ásdísardóttur upp á sjálfa sig.

Þarna er sem sagt verið að vísa í endurminningar Margrétar Frímannsdóttur, Stelpan frá Stokkseyri, þar sem hún gagnrýnir meðal annars Steingrím J. Sigfússon og framkomu hans við sig þegar þau voru saman í Alþýðubandalaginu í gamla daga. Múrinn vill sem sagt meina að með þessu hafi Margrét verið að heimfæra endurminningar Thelmu Ásdísardóttur, Myndin af pabba, sem fjallar um áralanga kynferðislega misnotkun föður hennar, upp á sjálfa sig.

Múrverjar eru oftar en ekki manna heilagastir sjálfir þegar þeir tala um þjóðmálin. Þeir hafa til dæmis talað mikið um kvennabaráttuna og skarðan hlut kvenna í þjóðfélaginu. Margrét Frímannsdóttir segir í bók sinni að það hafi einmitt verið reynsla sín af starfinu í Alþýðubandalaginu að þar hafi karlaklíka ráðið ríkjum. Þessi gagnrýni snýr hins vegar að formanni VG og þar af leiðandi virðist ekkert mark vera á henni takandi.

2007-01-01T12:00:00.000-08:00

Átan...

Það sem maður getur étið yfir eina jólahátíð. Það er kalkúnninn, lambabógurinn, hamborgarahryggurinn, hangikjötið, hreindýrahryggur, nautalundir, brúnuðu kartöflurnar og konfektið. Hvar endar maður?

Nú hefur Saddam Hussein verið hengdur eftir réttarhöldin yfir honum. Þetta er enn eitt dæmið um hvernig trúverðugleiki Bandaríkjamanna og bandamanna þeirra fer fyrir lítið. Innrásin sem átti að færa íbúum Írak og löndunum í kring í kjölfarið lýðræði, mannréttindi og frið felur í sér pyntingar og aftökur.

2006-12-24T07:58:00.000-08:00

Gleðileg jól!

Hafið það nú gott yfir jólin, rúsínurnar mínar...

2006-12-16T13:45:00.000-08:00

Leiðarar...

Þeir eru með ólíkindum leiðarar Moggans þessa dagana. Í leiðara um kærurnar á hendur forstjórum olíufélaganna í fyrradag var borið saman mál forstjóranna og olíufélaganna annars vegar og Baugsmálið hins vegar. Þrátt fyrir að þessi mál séu að nánast öllu leyti ósambærileg, þar sem óumdeilt er að afbrot var framið í öðru tilfellinu en afar umdeilt í því seinna, þá er þetta sett fram sem sambærileg tilfelli.

Sagt er að Baugur hefði gert mikið af því að reyna að ná til almennings í vörn sinni í málinu. Meðal annars nýtt sér fjölmiðla í sinni eigu. Orðalagið er nánar tiltekið þannig að þeir hafi „nýtt sér eignaraðild að fjölmiðlum“ og efast ég um að orðið „eignaraðild“ hafi verið valið af tilviljun, enda hafa leiðarahöfundar blaðsins verið stærstu aðdáendur þess að sett yrðu lög um fjölmiðlastarfsemi á Íslandi sem kvæðu á um hámarkseignarhald einstakra aðila í fjölmiðlafyrirtækjum. Það voru hins vegar ekki nefnd nein dæmi í leiðaranum um þessa mögulegu notkun Baugs á fjölmiðlum sínum. Kannski finnst leiðarahöfundinum engin ástæða til að rökstyðja þessa grófu ásökun með dæmum. Og það var kannski heldur ekki ástæða til að taka fram að einn forstjóranna - sem beitir sér ekki að mati Moggans með sama hætti og Baugsmennirnir þegar hann eða fyrirtæki sitt fær kæru á sig - er einmitt einn stjórnarmanna Árvakurs, Kristinn Björnsson.

Og ekki skánaði það í dag, þegar Mogginn skrifar um þá „hljóðlátu byltingu“ sem lög um fjármál flokkanna er. Hin lýðræðissinnaða ritstjórn blaðsins telur enga ástæðu til að gera athugasemdir við að þetta grundvallarmál hafi verið keyrt í gegn á tveimur dögum í þinginu og það nánast án umræðu. Þetta mál hefur að mati leiðarahöfundarins, gert það að verkum að flokkar og stjórnmálamenn eru orðnir frjálsir. Í leiðaranum segir:

„Sú var tíðin að fjársterkir aðilar voru tilbúnir til að styðja starfsemi flokkanna fjárhagslega án þess að gera nokkra kröfu um endurgjald. Sumir höfðu þann hátt á að veita öllum flokkum stuðning. En tímarnir hafa breytzt og tíðarandinn er annar. Hver skyldi vera meginástæðan fyrir því, að stjórnmálaflokkarnir hafa allt í einu náð samstöðu sín í milli um þá hljóðlátu byltingu, sem er að verða í þessum efnum?“

Þetta, eins og margt annað í skoðunum blaðsins, er mótað af þeirri sýn ritstjórans að fjármálaöflin í landinu hafi á einhverjum tímapunkti, fyrir nokkrum árum, umbreyst og orðið skaðleg þjóðfélaginu. Fyrrum formaður Sjálfstæðisflokksins virtist í mörgum málum deila þessari sýn ritstjórans. Gömlu góðu, flokks- og þjóðfélagshollu kaupmennirnir og heildsalarnir, sem máttu ekki vamm sitt vita, eru ekki lengur til staðar, heldur hefur ný stétt fjármálamanna stigið fram. Að mati Morgunblaðsins hlýða þessir menn ekki lögmálunum. Þeir raka inn skuggalegum gróða og verða svo stórir að samfélaginu stendur ógn af, þannig að það þarf nauðsynlega að setja lög um einokunarhringi. Þessir menn reyna að kaupa sér stjórnmálamenn, þannig að það þarf að setja lög um fjármál flokka. Og síðast en ekki síst borga þeir sér hærri laun en gengur og gerist - jafnvel hærri laun en ritstjóri Morgunblaðsins fær. Þetta gengur auðvitað ekki til lengdar og því er réttast að setja lög um fjármálalífið í heild sinni.

En besti kaflinn í leiðaranum um fjármál flokkanna fannst mér vera þessi:

„Innan skamms verður enginn stjórnmálaflokkur háður fjárframlögum frá einkaaðilum og hið sama á við um þá einstaklinga, sem bjóða sig fram til stjórnmálastarfa.“

Ef stuðningur Morgunblaðsins byggist á þessu, þurfa þeir að hugsa sig tvisvar um. Prófkjör verða haldin áfram og menn mega ennþá eyða peningum í prófkjör, þó það hafi verið sett ákveðin hámörk á þá upphæð. Í Reykjavík er sú upphæð um 8 milljónir. Það er því langt frá því útilokað að einstaklingar verði ekki háðir fjárframlögum, ef það er vandamálið í grunninn. Sjálfur er ég reyndar þeirrar skoðunar að eyðsla manna í prófkjörum sé ekki vandamál. Það sem þarf að tryggja er gagnsæi, þannig að bókhald sé opið. Takmörk og hámörk eru hins vegar út í hött. Í öðru lagi munu stjórnmálamenn alltaf reiða sig á stuðning annarra í tengslum við prófkjör, hvort sem það eru einkaaðilar eða aðrir og hvort sem um ræðir fjárhagslegan stuðning eða einfaldlega almennan stuðning í baráttnni. Einhverjir sem veita slíkan stuðning telja að þeir eigi inni greiða hjá viðkomandi, aðrir ekki. Þetta er til staðar áfram, hvað sem öllum lögum líður og afar ólíklegt að stjórnmálamenn verði algerlega óháðir öllu öðru.

Stærsti gallinn við þessi lög er auðvitað sá að þau eru hindrun fyrir þá sem vilja komast að í framtíðinni. Sitjandi stjórnmálamenn hafa alla þræði í hendi sér til að koma sjálfum sér á framfæri, koma málum í gegn og vekja athygli á afrekum sínum í fjölmiðlum, á meðan þeir sem eru nýir hafa ekki sömu möguleika. Þeirra möguleikar til að kynna sig og sín málefni hafa verið skertir stórkostlega með þessari löggjöf.

2006-12-15T04:26:00.000-08:00

Björn Ingi og Dagur

Björn Ingi og Dagur B. mættust í Kastljósi í fyrradag til að ræða um umdeildar ráðningar á vegum Framsóknarflokksins í borgarkerfinu. Það virðist allt loga í net- og bloggheimum eftir þetta viðtal, jafnvel svo að dómsmálaráðherrann sjálfur lagði orð í belg. Björn Ingi gekk hart fram í viðtalinu og sneri ásökunum í sinn garð upp í ásakanir á hendur Helga Seljan fyrir að hafa verið ráðinn í Kastljósið án auglýsingar og í garð Dags með því að gefa í skyn að það að hann kenni í Háskólanum í Reykjavík hafi eitthvað með það að gera að hann hafi sem formaður skipulagsráðs úthlutað skólanum lóð í Vatnsmýrinni.

Á einhverjum tímapunkti fór viðtalið að snúast upp í vitleysu, þar sem allir töluðu í einu.

Björn Ingi hafði verið fenginn í þáttinn til að svara fyrir ráðningu Óskars Bergssonar sem verktaka hjá Faxaflóahöfnum en hann fær 390 þúsund krónur á mánuði fyrir 15 tíma vinnuviku. Óskar er formaður framkvæmdaráðs borgarinnar. Þar að auki hafa verið ráðin á vegum Faxaflóahafna þau Pétur Gunnarsson, spindoktor flokksins, til að sjá um uppfærslu á heimasíðu Faxaflóahafna, Ásrún Kristjánsdóttir, frambjóðandi Framsóknarflokksins í síðustu borgarstjórnarkosningum, til að sjá um hönnunarverkefni á vegum Faxaflóahafna og loks Ragnar Hreinsson, fyrrv. kosningastjóri Framsóknarflokksins, til að sjá um verkefnið Kvikmyndaborgin Reykjavík.

Ekki ber á öðru en að Framsóknarmenn hafi verið duglegir að koma sínu fólki að eftir kosningar. Tímabundnar ráðningar eru þess eðlis að þar eru störfin ekki auglýst og því er oft ráðinn einhver sem pólitíkusarnir „treysta“. Reyndar segir Pétur Gunnarsson sjálfur um þetta á bloggsíðu sinni:

„Ekki mun ég halda því fram að þetta verkefni mitt hafi ekkert með það að gera að ég er vinur Björns Inga Hrafnssonar, stjórnarformanns fyrirtækisins, og pólitískur samherji hans.“

En þróun mála í þættinum og viðbrögðin í kjölfarið hafa snúist um allt annað en ráðningarnar sjálfar. Þær hafa snúist um Björn Inga sjálfan, þ.e. hvernig hans frammistaða hafi verið í þættinum. Á bloggunum og í kommentunum eru menn að metast um hvort Björn Ingi sé spilltur eða töff, hvort hann hafi verið dónalegur eða fastur fyrir eða hvort Dagur B. hafi verið jarðaður. Þannig að áherslan fer frá ráðningunum og yfir á Björn Inga sjálfan.

Sniðugt?

2006-12-12T13:58:00.001-08:00

Ókeypis

Skemmtilegt að sjá Kastljósviðtalið við Milton Friedman þar sem hann situr fyrir svörum hjá Ólafi Ragnari, Stefáni Ólafssyni og Birgi Birni, eða réttara sagt heldur um það bil klukkustundarlanga kennslustund í hagfræði fyrir þá. Þetta náði auðvitað hámarki í lokin þegar Friedman bendir Ólafi Ragnari, sem var sármóðgaður yfir því að það þyrfti að borga inn á fyrirlesturinn sem Friedman ætlaði að halda hér á landi, að það væri í raun ekki neitt til sem héti ókeypis fyrirlestur. Það væri óeðlilegt að þeir sem ekki nytu fyrirlestursins borguðu fyrir þá sem færu á fyrirlesturinn.

Ólafur spurði hann líka um meintan stuðning Friedmans við Chile. Hann svaraði því til að hann hefði verið viku í landinu og haldið fyrirlestra þar, m.a. um peningamagnskenningu sína og fleira. Einnig að hann hefði haldið uppi gagnrýni á harðstjórnina í landinu. Engu að síður virðist sú fullyrðing lifa góðu lífi á vinstrivængnum að voðaverk Pinochet hafi verið eitthvað Friedman studdi. Þannig skrifar Ármann Jakobsson t.d. í grein dagsins á Múrnum: „Sjálfsagt hefði þrælahald fallið innan skilgreiningar hennar á frelsi, rétt eins og mannrán, morð, pyntingar og frelsissvipting á saklausu fólki féllu vel að hugmyndum Ronalds Reagan og Miltons Friedman um frelsi.“

Svo situr ein spurning í mér eftir þáttinn: Hvar fékk Bogi Ágústsson þessi gleraugu?

2006-12-11T11:35:00.000-08:00

?

Af hverju eru allar auglýsingar um þvottaefni, hreinsiefni og öll þrifaefni talsettar?

2006-12-06T10:21:00.000-08:00

Mogginn

Það hefur margt verið sagt um dagblaðið sem landsmenn elska og hata, Morgunblaðið. En eitt er víst, að lestur blaðsins hefur dalað nánast stöðugt undanfarin ár. Miðað við nýja fjölmiðlakönnun Gallup er meðallestur blaðsins 46% á meðan Fréttablaðið er með um 66% lestur. Nú er komin ákveðin reynsla á breytingarnar sem gerðar voru á blaðinu í sumar og svo virðist sem þær skili ekki miklu en tilgangurinn með þeim var að gera blaðið aðgengilegra og láta það höfða til fleirri en áður. Þ.e. að auka lestur þess.

Kannski eru möguleikar svona áskriftarblaðs einfaldlega ekki meiri en raun ber vitni þegar það keppir við fríblöð, eins og Morgunblaðið gerir. Blaðið mun aldrei ná sömu útbreiðslu og dreifingu. Það er að mörgu leyti leiðinlegt ef satt reynist. Ég er reyndar ekki hlutlaus um þetta, hafandi unnið á Morgunblaðinu, en blaðið býður upp á efni og skrif sem fríblöðin munu sennilega aldrei geta leyft sér og fjölmiðlaflóran væri ekki jafnlitrík án áskriftarblaðs eins og Moggans.

En það kann ýmislegt fleira að spila inn í. Til dæmis efnistök og nálgun blaðsins og ritstjórnarinnar og hvort lesendur fái ekki stundum nóg af því að lesa blað sem lítur á sig sem sjálfskipaða samvisku þjóðarinnar. Á vefsíðu Steingríms Sævarrs var á dögunum birt lesendabréf um raunir Morgnublaðsins þar sem m.a. sagði:

„Lesendur blaðsins og þeir sem fylgjast með þjóðmálaumræðunni eru orðnir þreyttir á sömu tuggunni sem japlast út úr bolanum Styrmi. Þess utan er bolinn afar dýr á fóðrun. Leiðarar, efnistök og ritstíll sá er frá Styrmi og hans undirsátum kemur er satt að segja afar fráhrindandi. Af efnistökum má dæma að Morgunblaðið viti alltaf eitthvað meira um hin og þessi mál en upp er látið (sérkennileg staða fyrir fjölmiðil sem á að flytja fréttir). Stíllinn er alltaf eins og í kennslustund þar sem lesendur eru líkt og hálfgapandi nemendur í kennslustofu á öndverðri 20 öld. Við töfluna sveiflar Styrmir prikinu sínu og kemur nemendum sínum sannin um eðli hlutanna. Alltaf er talað niður til lesandans eins og frá einhverju óskilgreindu hásæti í skýjunum.“

Sigurjón M. Egilsson ritstjóri Blaðsins skrifar svo á ekki ósvipuðum nótum um Moggann í leiðara dagsins:

„Slæm staða Morgunblaðsins er eftirtektarverð. Ekki er hægt að kenna samkeppninni við fríblöð alfarið um. Starfsfólk og stjórnendur Morgunblaðsins verða að horfa á eigin verk og vega og meta hvað er verið að gera rangt. Kannski er skoðanaþrunginn fjölmiðill barn síns tíma. Kannski er það ekki hlutverk fjölmiðla að keppast við að hafa sem mest áhrif á skoðanir fólks og gerðir. Má vera að Morgunblaðið þurfi að taka tillit til breytts tíðaranda.“

2006-12-03T19:56:00.000-08:00

Stelpan frá Stokkseyri

Morgunblaðið birtir í dag kafla úr endurminningum Margrétar Frímannsdóttur, sem heita Stelpan frá Stokkseyri. Merkilegt að lesa kaflann um það þegar hún var þingflokksformaður Alþýðubandalagsins og var að slást við karlaklíkuna í flokknum, þ.e. Ólaf Ragnar, Steingrím Joð, Svavar Gestsson og Einar Karl.

Í kaflanum sem birtur var lýsir Margrét aðdraganda þingflokksfundar Alþýðubandalagsins árið 1991 þar sem flokkurinn ætlaði að koma sér saman um stefnu varðandi EES-samninginn. Hún var búin að mæla sér mót við Ólaf Ragnar til að tala við hann en eftir að hún var komin þurfti hún að bíða heillengi fyrir utan skrifstofuna.

Á endanum brást þolinmæðin og hún fór inn. Þá sá hún að Ólafur sat á fundi ásamt Einari og ræddi við þá Steingrím og Svavar (sem voru víst hluti af ákveðnum armi í flokknum) um hver stefna flokksins í EES-málinu ætti að vera. Það fauk í Margréti við að sjá þetta og hún lýsir því hvernig hún hellti sér yfir Ólaf Ragnar út af þessu.

Athyglisvert hvernig málsvarar kvenréttindabaráttunnar og hinnar lýðræðislegu umræðu virðast hafa iðkað sína eigin pólitík á sínum tíma! Þar virðist karlaklíkan hafa setið í bakherbergjum og makkað á meðan konan - sem var í þokkabót þingflokksformaður - var látin bíða úti á meðan!

2006-11-27T07:14:00.000-08:00

Óskiljanlegir vinstri grænir

Ég skil ekki alveg vinstri græna. Þeir hafa talað gegn stóriðju og Kárahnjúkavirkjun af miklum krafti undanfarin ár. Þegar þeir eru spurðir hvað eigi að gera í staðinn hafa þeir yfirleitt svarað því til að byggja eigi á annars konar auðlindanýtingu og nefna gjarnan auðlindina sem aldrei gengur til þurrðar, þ.e. mannauð og hugvit. Flokkurinn hefur þannig tekið að sumu leyti upp málflutning Andra Snæs, sem bendir á að við sem þjóð eigum alltaf ákveðið val um hvaða auðlindir við viljum nýta og hvort það sé ekki skynsamlegra að reyna að virkja sköpunarkraftinn í fólki til góðra verka og atvinnusköpunar en að ráðast í stórtækar stóriðjuaðgerðir með tilheyrandi umhverfisspjöllum.

Gott og vel, það er ýmislegt til í þessu. En samt er frekar holur hljómur í þessum málflutningi þegar á reynir. Á dögunum var kynnt skýrsla nefndar um alþjóðlega fjármálastarfsemi hér á landi og hvað við gætum gert til að laða hingað erlend fyrirtæki og fjármálamenn og þar með auka verulega skatttekjur ríkissjóðs. Þessi hugmynd er finnst mér alveg bráðsnjöll. Hún felur í sér að við nýtum hugvitið og mannauðinn í tengslum við fjármálastarfsemi enn meira en gert er núna en það mun ekki svo mikið sem eitt blaktandi strá þurfa að fara undir vatn við það að fjármálafyrirtæki ákveði að koma hingað til landsins. Fullt af vel launuðum störfum í fjármálageiranum myndu hins vegar skapast hér á landi.

En hver eru viðbrögð vinstri grænna við þessum hugmyndum? Nánast engin. Enginn steig fram og fagnaði þessu. Í úttekt sem Viðskiptablaðið birti um daginn á þessum tillögum var leitað viðbragða forystumanna flokkanna og tóku þeir allir vel í þetta nema Ögmundur Jónasson, sem var mótfallinn þessum hugmyndum. Fannst þær ekki góðar.

Vinstri grænir vilja sum sé ekki stóriðju, heldur vilja þeir byggja á mannauð. Samt styðja þeir ekki hugmyndir um að nýta mannauð í tengslum við fjármálastarfsemi hér á landi. Má þá bara nýta mannauð á ákveðnum sviðum? Fá kjósendur kannski að heyra það við tækifæri hvaða atvinnugreinar þóknast vinstri grænum og hverjar ekki?

Ætli þetta séu leifar af gamalli andstöðu við erlent fjármagn og kapítalisma? Af hverju í ósköpunum má ekki reyna að laða að fyrirtæki og fjármálamenn til að hafa skattalegt heimilisfesti hér á landi og tryggja ríkinu þannig tekjur sem það fengi ekki annars? Hvað er óréttlátt eða rangt við það? Þetta eru tekjur sem væri hægt að nota í þágu góðra mála, t.d. í velferðarkerfið eða menntamál eða til að lækka skatta og álögur á almenning.

En nei... þessi gerð mannauðs er ekki vinstri grænum þóknanleg!

2006-11-27T06:27:00.000-08:00

Pródúseruð iðrun

Ég er yfirleitt hrifinn af því þegar stjórnmálamenn eru tilbúnir að stíga fram og viðurkenna mistök sem þeir eða flokkurinn þeirra hafa gert. Það myndi örugglega skapa eðlilegri og uppbyggilegri umræðu ef pólitíkusar væru ekki jafnfastheldnir á að sín afstaða væri sú rétta og eins ef það væri ekki til marks um vindhanaskap og ótrúverðugleika að skipta öðru hvoru um stefnu eða segjast hafa gert mistök.

Þess vegna er það í sjálfu sér jákvætt að Framsóknarflokkurinn stigi fram og fari að gera upp sín mál í tengslum við Íraksstríðið. En tímasetningin á þessu útspili Jóns Sigurðssonar og aðstæður flokksins að öðru leyti eru þannig að maður getur ekki annað en efast um grundvöllinn fyrir yfirbótinni.

Ætli iðrunin hefði komið ef Framsóknarflokkurinn væri með 15-20% fylgi samkvæmt könnunum? Einhvern veginn efast ég um það. Ætli Jón Sigurðsson hefði stigið fram með þessum hætti ef hann hefði ekki verið gagnrýndr fyrir að hafa ekki fært neitt nýtt fram til Framsóknarflokksins þrátt fyrir að hafa verið formaður í nokkra mánuði og stutt sé í tvísýnar þingkosningar?

Ég fékk á tilfinninguna að þetta væri frekar úthugsað og pródúserað útspil hjá þeim. Miðað við ástand Framsóknarflokksins viriðst hann tilbúinn til að teygja sig mjög langt til að ná til kjósenda. Það er reyndar miður að hann endurskoði ekki í leiðinni afstöðu sína til landbúnaðarmála og hvort það megi ekki endurskoða eitthvað og stokka upp í styrktarkerfinu í landbúnaði? Það væri útspil sem mynda mælast vel fyrir hjá mörgum. Ég mundi ekki efast um þá iðrun.

2006-11-24T19:05:00.000-08:00

Dagur réttlætis fyrir íslenska veitingastaði

Maður getur ekki annað en dáðst að þrautseigjunni í þessum íslenska glæpahauk sem var dæmdur í héraðsdómi í gær. Brot hans eru alls orðin 49 á nokkurra ára tímabili. Þetta illfygli hefur þó einkum einbeitt sér að einni tegund afbrota, þ.e. að borða á veitingahúsum án þess að borga fyrir. Eða eins og héraðsdómarinn bendir á:

Er nærri að telja að ákærði sé síbrotamaður að þessu leyti og ljóst að hann færist heldur í aukana fremur en hitt...

Síbrotamaður í veitingahúsasvindli! Það er freistandi að pæla aðeins í tölfræðinni. Maðurinn er dæmdur fyrir 49 brot á þessu tímabili - þ.e. 49 skipti þar sem hann hefur beinlínis verið staðinn að verki við að borða á veitingastað án þess að borga fyrir. Á móti hljóta að vera talsvert mörg skipti þar sem þetta hefur tekist hjá honum, þ.e. að hann hafi sleppt því að borga án þess að það hafi komist upp. Nú þekki ég reyndar ekki tölfræðina í þessum bransa - en hver ætli sé stuðullinn á þessum brotum? Þrjú skipti fyrir hvert eitt sem hann er tekinn? Þetta hlýtur að minnsta kosti að vera nokkuð arðbært, því annars hefði hann væntanlega ekki stundað þetta svona grimmt. Ætli það sé ekki nokkuð varlega áætlað að það hafi kannski verið nokkur hundruð skipti sem hann hefur borðað án þess að borga.

Þessi matgæðingur fékk líka makleg málagjöld - 12 mánuða fangelsi og ekki skilorðsbundið. Ætli hann verði látinn borga fyrir matinn í steininum?

2006-11-20T19:55:00.000-08:00

Skellti mér í bíó um daginn...

Horfði á þessa ljómandi fallegu og hrífandi frásögn af ungum dreng - óhörnuðu hjarta, sem reynir að fóta sig á svelli lífsins. Þetta var kannski fyrst og fremst þroskasaga ungs manns sem lærir að þekkja sjálfan sig í síbreytilegum veruleika. Segja má að hann takist á við bæði hið illa í heiminum og í sjálfum sér en leiti inn á við og finni sig, sem og hvernig hann vilji hafa drykkinn sinn. Hann uppgötvar smám saman að það er engum hægt að treysta en um leið leitar á hann sú áleitna spurning hvort hægt sé að fara í gegnum þetta líf án þess að leyfa sér að verða ástfanginn og berast áfram með tilfinningunum einum saman.

Bond klikkar ekki.

2006-11-15T16:37:00.000-08:00

Ríkisvæðing stjórnmálanna?

Það gætu verið stórtíðindi á leiðinni í umræðunni um fjármál flokkanna. Nefnd sem Halldór Ásgrímsson skipaði á sínum tíma til að fara yfir þessi mál er langt komin með sína vinnu. Af þessari frétt Rúv að dæma er jafnvel mögulegt að það líti dagsins ljós frumvarp á næstu dögum.

Sú leið sem farin verður, sé þessi frétt sönn, er að auka framlög ríkisins til stjórnmálaflokka en setja í staðinn hámark á framlög til flokkanna. Með öðrum orðum er verið að ríkisvæða stjórnmálaflokkana. Er það réttlætanlegt að skattgreiðendur fjármagni starfsemi, þ.m.t. kosningabaráttur, stjórnmálaflokkanna? Eigum við að greiða fyrir auglýsingaherferðir Framsóknarflokksins úr sameiginlegum sjóðum landsmanna? Það er allavega umhugsunarvert, þótt aðrar leiðir við fjármögnun flokka séu langt í frá gallalausar.

En hvað telst til stjórnmálaflokka? Þyrfti félagsskapur eins og t.d. Framtíðarlandið eða Frjálshyggjufélagið, sem hafa bæði lýst yfir ákveðnum áhuga á að bjóða fram til Alþingis að gefa upp framlög til sín? Eða væri það bara um leið og þau næðu manni á þing? En ættu slík félög þá engan rétt á styrkjum þangað til? Kannski verður þetta tæklað í væntanlegu frumvarpi.

Hér má að gamni sjá eitt þaulframlagðasta frumvarp þingsins, frá Jóhönnu Sigurðardóttur um lög um starfsemi stjórnmálaflokka. Hún lagði þetta fram allavega á 6 þingum í röð, í nafni ýmissa flokka með ýmsum meðflutningsmönnum, en það dó alltaf. Aldrei að vita nema hennar tími komi eftir allt saman.

2006-11-13T16:55:00.000-08:00

Heildstæð samlögunarstefna og Dorrit

Egill Helgason sagði í Silfrinu að Margrét Sverrisdóttir hefði ekki viljað koma fram í þættinum með Jóni Magnússyni, lögmanni og bróður. Það finnst mér athyglisvert. Steingrímur Sævarr benti á það um daginn á fjölmiðli sínum að í grein Margrétar Sverrisdóttur í Morgunblaðinu væri hún í raun að afneita málflutningi Jóns þegar hún sagði að þeir sem mismuna fólki út frá trúarbrögðum ættu ekki erindi í flokkinn.

Eiríkur Bergmann lýsti þessu hins vegar skýrt og skorinort - við þurfum heildstæða samlögunarstefnu. Þetta er vandinn. Þeir sem hafa velt þessum málum fyrir sér átta sig á því að þetta eru flókin mál og engar heildarlausnir í boði. Fyrir vikið hljóma þeir froðukenndir á meðan Sigurjón Þórðarson, Jón Magnússon og Magnús Þór tala um að 1. maí hafi verið svartur dagur í sögu landsins. Þeir smætta umræðuna og einfalda til að ná í atkvæði og spila sig í þokkabót sem píslarvætti og fórnarlömb. Enn sem komið er hef ég ekki heyrt neinar áþreifanlegar lausnir frá þeim í þessum málum - heldur bara talað um að þetta sé vandamál.

Friðbjörn Orri kom annars sterkur í Silfrið. Þetta er auðvitað samofið uppgangi og kraftmiklu samfélagi. En Jón Magnússon toppaði þetta með því að vitna í ummæli Dorritar um að það ætti ekki hver sem er að fá að verða Íslendingur. Ætli Dorrit kjósi Frjálslynda í vor?

2006-11-10T13:07:00.000-08:00

Tímanna tákn

Bogi Ágústsson lýsti því yfir í kvöldfréttum að Daniel Craig væri með æðislegan rass.

2006-11-01T17:42:00.000-08:00

Útlendingarnir að komast á dagskrá

Umræðan um útlendinga hér á landi er að aukast. Á ýmsa vegu. Heimdallur stóð fyrir málfundi um þessi mál um daginn og í einu erindanna kom meðal annars fram að hugsanleg ástæða þess að þessi mál væru ekki á dagskrá stjórnvalda meira en raun ber vitni væri að umfjöllunin væri lítil í fjölmiðlum. Um leið og mál komast á dagskrá í fjölmiðlum fara stjórnvöld að veita þeim athygli. Þetta er held ég að mörgu leyti rétt mat en kannski líka sorgleg staðreynd. Fjölmiðlar veita málum sjaldnast athygli nema upp hafi komið vandamál og þegar um innflytjendur er að ræða er töluverð hætta á að þetta verði sett fram sem vandamál sem beinast að þeim sjálfum.

Það má reyndar segja að umfjöllun fjölmiðla um útlendinga hafi verið með mesta móti undanfarna daga. Það var greint frá því að BSRB teldi fjölgun útlendinga ekki heppilega þróun og svo birti Morgunblaðið langa grein um þessi mál, þar sem meðal annars kom fram að nemendur af erlendu bergi brotnir séu um 40% í sumum skólum landsins. Svo komu auðvitað fréttir af líkamsárásinni og meintri nauðgunartilraun á Cafe Victor sem ég minntist á í síðustu færslu.

Og það toppaði síðan eiginlega allt að sjá forsíðu Blaðsins í dag. Þar var forsíðufréttin á þá leið að tólf útlendingar hefðu verið kærðir fyrir líkamsárásir á „stuttum tíma“. Þar af hefðu 10 manns verið kærðir í tenglum við málið sem kom upp á Victor, fyrir nokkru var svo suðurevrópskur maður fyrir nauðgun og annar af sama uppruna einning vegna meintrar nauðgunar. Þetta gerðist raunar á tveggja mánaða tímabili, sem blaðamaður telur stuttan tíma. Nú eru þetta að sjálfsögðu hræðilegir atburðir sem um ræðir, en þessi framsetning hjá Blaðinu er alveg ótrúlega villandi.

Þá fer nú ekki alveg saman heimildum Blaðsins og Morgunblaðsins um þetta mál. Blaðið talar um að 10 manns hafi verið kærðir en í Morgunblaðinu kemur fram að hjónin (sem urðu fyrir ofbeldinu á Victor) hafi lagt fram kæru á hendur fjórum mönnum - sem er ekki einungis sex útlendingum færra, heldur er líka talsverður munur á að leggja fram kæru hjá lögreglu og að lögreglan hafi gefið hana út. Í stuttu máli er hér verið að krydda framsetninguna verulega til að mála einhverja mynd af ofbeldishneigðum útlendingum, á sama tíma og fréttir berast t.d. um að þeim fjölgi verulega hér á landi. En hvenær er það tekið fram að afbrotamenn hér á landi, meintir eða raunverulegir, séu t.d. af Norðurlandi eða úr Keflavík? Það er ekki gert enda þætti fólki það ekki skipta máli. Það sem er alltaf villandi við svona framsetningu eins og hjá Blaðinu er að með því er máluð mynd af útlendingum út frá örfáum svörtum sauðum.

Í stíl við forsíðufréttina var svo viðhorfsgrein dagsins í Blaðinu, þar sem hæstaréttarlögmaðurinn Jón Magnússon, sem hefur nýverið leitt Nýtt afl inn í Frjálslynda flokkinn, skrifaði um Ísland fyrir Íslendinga. Þar fjallar hann um fjölgun innflytjenda hér á landi og segir svo meðal annars:

„Við Íslendingar höfum verið heppnir með að stór hluti fólks sem hingað hefur komið er harðduglegt fólk. Það breytir því ekki að við viljum hafa okkar velferðarsamfélag fyrir Íslendinga. Við viljum ekki missa algerlega stjórn á þróuninni. Ég vil ekki fá hingað fólk úr bræðralagi Múhameðs sem hefur sín eigin lög og virðir ekki lágmarksmannréttindi og misbýður konum. Ég vil ekki fá til Íslands hópa sem eru til vandræða allsstaðar í Evrópu.“

Þetta er ekki ýkja málefnalegt upplegg. Svartir sauðir eru til allsstaðar, í öllum þjóðfélögum hvort sem þau eru vestræn og nútímaleg eða fjær okkur og njóta ekki sömu lífsgæða og við. Og þegar við erum farin að leika þann leik að ætla að velja og hafna eftir duttlungum og kreddum stjórnmálamanna, sem vilja t.d. alls ekki „bræðralag Múhameðs“ erum við ekki á góðri leið.

Það er trúlega ýmislegt til í þeirri kenningu að málefni komist ekki á dagskrá fyrr en fjölmiðlar fara að fjalla um þau. En það er súrt í broti ef aukin umfjöllun fjölmiðla um málefni innflytjenda verði með þeim formerkjum að helstu fréttapunktarnir verði að það hafi útlendingur hafi verið aðili að líkamsárás eða að fjölgun útlendinga sé óheppileg þróun.

2006-10-30T19:35:00.000-08:00

Alveg spurning með KKK?

Kommentin við þessa frétt á visir.is um slagsmál og meinta nauðgunartilraun á Viktor um helgina eru alveg ótrúleg. Af einhverjum ástæðum hafa fjölmiðlar tekið það fram að um útlendinga frá A-Evrópu sé að ræða. En af hverju skiptir máli hvaðan þeir koma?

Það er til að mynda ekki tekið fram í fréttum um slagsmál eða nauðganir sem Íslendingar fremja (það gerist víst líka stundum) hvaðan viðkomandi komi. Það er yfirleitt ekki tekið fram að árásarmaðurinn sé ættaður frá Blöndósi eða Vík í Mýrdal. En það gildir annað þegar hinir seku eru frá Litháen eða Póllandi? Þetta vekur síðan ógeðfelld viðbrögð hjá fólki sem eru úr öllum takti eins og maður getur lesið í kommentunum við fréttina.

Sérstaklega er aðdáunarverð yfirvegunin og skynsemin í skrifum "Bunders" sem kommentar við fréttina:

Spurning um að stofna bara nýtt KKK hérna á Íslandi til að sporna við þessum ræflum og taka lögin í sínar hendur því lögreglan hér er máttlaust verkfæri.

Alveg spurning hvort menn ættu ekki að þurfa að skrifa undir nafni í svona kommentum á vefi sem gríðarlega margir lesa. Sérstaklega ef þeir eru með háar hugmyndir um að endurreisa Ku Klux Klan.

2006-10-22T20:09:00.000-07:00

Umhverfið og íslensk kvikmyndagerðarlist

Var á vel heppnuðu málefnaþingi Sus í Keflavík um helgina þar sem aðaláherslan var lögð á umhverfismál. Ályktanir frá þinginu má finna hér.

Nálgunin sem er tekin í umhverfismálunum og virkjanamálum er í stuttu máli sú að ríkið dragi sig út úr ákvarðanatöku um virkjanamál og eftirláti einkaaðilum slíkar ákvarðanir um hvernig nýta skuli slíkar auðlindir, þó að sjálfsögðu innan marka þeirra laga og skilyrða sem sett eru í lögum.

Þetta er gott skref því það er ekki heppilegt þegar ákvarðanir um nýtingu náttúruauðlinda, eins og virkjanir eru, eru teknar fyrst og fremst út frá byggðasjónarmiðum og með því að fá stjórnvöld úr því hlutverki að vera eiginlegur keppandi á þessum markaði yfir í að setja reglur og hafa eftirlit er talsvert unnið.

Svo skellti ég mér á Mýrina í kvöld og hún er alveg að rokka. Ótrúlega góð íslensk kvikmynd!

2006-10-22T20:06:00.000-07:00

Halldór sker hval

Hvalveiðarnar eru núna komnar á fullt. Það er eins og sogast 20 ár aftur í þjóðmálaumræðuna – hvalveiðar, leyniþjónusta og hleranir á vinstri mönnum eru mál málanna núna. Ég skrifaði pistil um málið á Deigluna um daginn og eins og fram kemur þar þá er ég hlynntur því að taka þessar veiðar upp aftur.

En manni var nú öllum lokið við að sjá fréttirnar í kvöld frá hvalstöðinni. Fjöldi manns fagnaði fyrsta langreyðinum með því að mæta niður í stöð og fylgjast með. Svo biðu menn ekki boðanna heldur drógu fram hokkíkylfuhnífana, sem af útlitinu að dæma voru alveg örugglega smíðaðir töluvert áður en hokkíkylfan var fundin upp, og hófu skurðinn. Sérstaklega fór þar fremstur í flokki Halldór Blöndal, formaður utanríkismálanefndar og skar hann hval af miklum móð.

Þetta var auðvitað tekið upp í erlendum fréttum, þar sem ákvörðunin um að leyfa aftur hvalveiðar í atvinnuskyni hefur verið til umfjöllunar. Það var látið fylgja með í framandi tón í einni fréttinni að þarna væri nú formaður utanríkismálanefndar Alþingis mættur í hvalskurðinn. Svo mátti sjá í ítarlegu myndskeiði hvernig langreyðurinn var skorinn upp og innyflin flæddu út. Svo var látið fylgja með að langreyðir væru í útrýmingarhættu. Þetta er auðvitað alveg mögnuð fréttamennska.

Rannsóknir benda til að það séu um 25 þúsund langreyðar í stofninum við Ísland og við ætlum að veiða 9. En samt eru þeir nú í útrýmingarhættu samkvæmt fréttaflutningi. Svo er látið fylgja með myndskeið af einu dýrinu sundurskornu.

Maður veltir fyrir sér hvernig því yrði tekið í frétt um landbúnaðarmál að þar væri sýnt sundurskorin rolla, helst þannig að innyflin sæust vel. Svo myndi því vera fleygt fram í leiðinni að rollur væru í útrýmingarhættu í heiminum. Svo mættu áhorfendur bara draga eigin ályktanir…

Það virðist því vera að erlendir fjölmiðlir hyggist matreiða þetta með sínum hætti eins og við var kannski að búast. Og í því ljósi fannst mér það óheppilegt hvernig staðið var að þessu í Hvalfirði, sérstaklega í ljósi þess að menn ættu að vita undir hvílíku nálarauga þessi mál eru í heimspressunni. Þó við séum veiðiþjóð og að hvalir séu skornir eins og allur annar afli sem kemur á land, er ekki hægt að vera með hvaða atriði sem er í boði fyrir fjölmiðla.

Samsærið með strætó

Það berast reglulega af því fréttir núna að undanförnu að farþegum í strætó hafi fjölgað gríðarlega. Þetta er í sjálfu sér hið besta mál. En ég tók eftir því um daginn þegar ég var í strætó að þar nota sennilega flestir farþega af yngri kynslóðinni svonefnd skólakort, sem eru ólík Grænu og Rauðu kortunum í strætó að því leyti að þau eru smartkort sem eru borin upp að sérstökum lesurum sem komið hefur verið fyrir í vögunum.

Þannig er hægt að skrá hvert skipti sem slíkt kort er notað. Það er hins vegar ekki hægt varðandi græna eða rauða kortið, sem þessir hópar hafa trúlega notað mikið og gera sjálfsagt enn. En ég fór að velta þessu fyrir mér í tengslum við frásagnir af fjölgunum strætófarþega – er það í raun fjölgun eða er ekki bara orðið auðveldara að telja farþegana? Nú þarf ekki lengur að slumpa á eða áætla fjöldann í jafnmiklu mæli og áður, þannig að talningar hljóta að verða nákvæmari.

Og spurningin er þá hvort farþegum sé í raun að fjölga eða hvort þeim hafi kannski ekki fjölgað en vegna tilkomu rafrænnar skráningar á komu farþega gangi betur að telja þá?

2006-10-14T21:01:00.000-07:00

Gasstöðin gamla við Hlemm

Ég tek stöku sinnum strætó og þá jafnvel alla leið héðan vestur úr bæ upp í Hádegismóa í Árbæ – ferð sem tekur um klukkutíma í það heila að fara. Það mætti auðvitað hafa langt mál um það óréttlæti heimsins að hér þurfi maður heilan klukkutíma til að komast milli bæjarhluta en ég held ég láti það eiga sig af þremur ástæðum - það er leiðinlegt að heyra fólk tala um hvað strætókerfið sé lélegt, það er algert offramboð af fólki sem finnst strætókerfið lélegt og í þriðja lagi vegna þess að nú á að endurvekja leið S5 sem fer einmitt í Árbæinn og vandamál mín við að komast upp í Árbæ eru þar af leiðandi úr sögunni. Þar að auki er strætókerfið ekki jafnlélegt og flestir vilja meina. En nóg um það.

Það sem ég er að velta fyrir mér er Hlemmur. Hlemmur – þetta orð og þessi staður hefur verið í hausnum á mér síðan ég var svona sex ára og var látinn taka strætó heiman frá mér yfir hálfan bæinn og upp í Ísaksskóla (stofnanir eins og Barnaheill og umboðsmaður barna höfðu ekki verið stofnaðar í þá daga). Og allar götur síðan þá hefur Hlemmur einhvern veginn verið eins; það er alltaf sama lyktin þarna inni, alltaf sömu innréttingarnar og gott ef sama fólkið hefur ekki meira og minna haldið sig á Hlemmi öll þessi ár.

Um daginn kom það upp hjá mér að ég þurfti að bíða í um það bil 25 mínútur á Hlemmi eftir strætó og það helsta sem þessi staður hefur upp á að bjóða eru óþægilegir bekkir til að sitja á í félagsskap þolnustu drykkjumanna borgarinnar. Inn á Hlemmi er ein sjoppa og afgreiðslumaðurinn þar gerði ekki annað þann tíma sem ég var þarna inni en að munnhöggvast og rífast við drykkjumann sem ætlaði að kaupa sígarettur handa stelpu sem var ekki deginum eldri en 12 ára og hafði beðið hann um að kaupa fyrir sig pakka.

En þarf Hlemmur að vera svona? Ég er ekki viss.

Ef við setjum okkur nú í spor Andra Snæs og veltum því fyrir okkur hverjir séu möguleikarnir. Hvað ef núverandi ástand væri ekki til staðar, heldur eitthvað annað? Ef möguleikarnir fyrir Hlemm væru hugmynd getum við ekki sleppt þeirri hugmynd lausri og frelsað hana? Hvernig væri að rífa niður nokkra veggi og innréttingarnar og lofta aðeins út – kannski setja upp smart kaffihús og búa til skemmtilegt umhverfi? Væri það ekki tilvalið fyrir alla þá sem rúlla þarna í gegn, stoppa í kannski 10-15 mínútur og fá sér einn kaffibolla – kannski tvo ef maður lendir á skemmtilegu spjalli og ákveður að taka bara næsta strætó í staðinn. Það er nóg af venjulegu fólki sem fer um Hlemm á degi hverjum en í dag stendur það í flestum tilfellum fyrir utan Hlemm meðan það bíður eftir strætó því það vill ekki fara inn. Sem er kannski ákveðin kaldhæðni tilverunnar, því væntanlega var Hlemmur upphaflega hugsaður sem skjól fyrir þá sem þurfa að bíða eftir strætó.

2006-10-14T14:40:00.000-07:00

Góður Gorbachev

Var svo heppinn að komast yfir miða á fyrirlestur Mikhail Gorbachev í Háskólabíói um daginn og það var áhugavert að hlusta á þennan fyrrverandi leiðtoga Sovetríkjanna, sem maður man eftir úr fréttum á sínum tíma sem manninum með rauða blettinn á skallanum. Gott ef ég hafi ekki, þegar ég var fimm ára, teiknað rauðan blett á ennið á mér til að líkjast kappanum.

En það þarf kannski ekki að koma á óvart að maður eins og Gorbachev sé áhugaverður fyrirlesari. Hann leiddi jú heilt heimsveldi og missti það undan sér líka, ef svo má að orði komast.

Eins og flestir vita kom Gorbachev hingað í tilefni af 20 ár eru liðin frá því að leiðtogafundurinn var haldinn í Höfða árið 1986 og hann eyddi stærstum hluta ræðu sinnar í að ræða aðdraganda fundarins, fundinn sjálfan og áhrif hans. Það var í sjálfu sér áhugavert en ég verð reyndar að
viðurkenna að ég var það ungur þegar þessi fundur fór fram að ég tengdi kannski ekki nægilega vel við þessa frásögn. Ég var meira í því á sínum tíma að teikna rauðan blett á ennið á mér en að fylgjast með gangi mála í Höfða. Það var samt skemmtilegt þegar hann rifjaði upp að í miðju kalda stríðinu hafi það einhvern tíma gerst að á tölvuskjám í bandarískri herstöð komu fram nokkrir deplar sem virtustu stefna frá Sovétríkjunum beint yfir til Bandaríkjanna. Það varð uppi fótur og fit og menn létu vita að nú væru kjarnorkusprengjurnar hugsanlega á leiðinni – nú væri þetta bara allt saman að bresta á. Þegar betur var að gáð, var þetta hins vegar hópur af gæsum á leiðinni yfir hafið, nærri því búnar að setja þriðju heimsstyrjöldina af stað.

Eftir að Gorbachev hafði flutt erindið sitt opnaði hann ásamt túlkinum sínum fyrir spurningar. Svo ég skjóti aðeins inn í, þá var túlkurinn ekki síður áhugaverður en Gorbi sjálfur. Hann hafði túlkað fyrir Gorbachev í meira en 20 ár, var m.a. með honum í Höfða á sínum tíma, og var greinilega alveg þaulvanur að endursegja það sem rann upp úr meistaranum. Þar fyrir utan leit hann út, eins og einhver orðaði það, fyrir að geta kyrkt mann með berum höndum á alveg í hæsta lagi 8 sekúndum, því hann var nauðasköllóttur með skógarhöggsmannahendur og eins og klipptur út úr hlutverki KBG-manns í James Bond frá níunda áratugnum. Án þess að ég viti það hét hann örugglega Oleg.

En eins og ég sagði þá fór þetta að verða áhugavert þegar Gorbachev svaraði spurningum fundargesta. Hann gjörþekkir þetta og er greinilega vel með á nótunum í heimsmálunum enn þá þó hann sé orðinn 75 ára. Ég hafði sérstaklega gaman af því þegar hann í einu svarinu fór á svona fimm mínútum bara yfir heimssviðið eins og það leggur sig. Bandaríkin – superpower en þjást af winnerscomplex, Evrópa er að koma upp, Indland og Kína – ekki vanmeta þau, Rússland – talar með æ sjálfstæðari röddu á alþjóðavettvangi. Svo voru það eru þrjú mál sem þarf að taka á í heiminum; fátækt, öryggi og hlýnun jarðar. Takk fyrir.

Hann fékk spurningu um morðið á blaðakonunni Önnu Politkovskayu og hvernig aðkoma hans að rússneskum fjölmiðlamarkaði væri en Gorbachev á víst hlut í blaðinu sem Anna vann á. Hann tók sig þá til og rifjaði upp áhrif glasnost, sem fól m.a. í sér að fjölmiðlum var veitt aukið frelsi – til að sýna heiminn og samfélagið eins og það í raun er. Þannig fengu íbúar Sovétríkjanna skyndilega tækifæri til að kynnast því í fjölmiðlum hvernig ástandið í landinu væri, á miklu ítarlegri og skýrari hátt en þeim hafði staðið til boða áður. Ástand sem var án efa ekki alltaf fallegt. Og það sem var kannski eftirminnilegast var þegar Gorbachev tók fram að honum fyndist ekkert ólíklegt að hefði fjölmiðlunum ekki verið veitt þetta frelsi og svigrúm, hefði hann sennilega setið mun lengur á valdastól. Nú veit ég ekki hvað er í til í þessu, en þetta er í það minnsta stór fórn að færa fyrir fjölmiðlafrelsi – þinn eiginn pólitíski ferill. Gorbachev tók það svo fram að morðið á Politkovskayu væri að sjálfsögðu högg fyrir lýðræðisþróunina í Rússlandi.

Hann var einnig spurður út í samskipti sín og Borísar Jeltsín, sem má segja að hafa rænt völdum frá Gorbachev árið 1991. Hann vandaði Jeltsín ekki kveðjurnar, sagði að þrátt fyrir að hann hefði haft margt gott að bera, væri hann valdagráðugur og þráði völd meira en nokkuð annað – eða eins og Gorbachev orðaði það sjálfur, hann þráir völd meira en karlmenn þrá konur. Gorbachev var hins vegar mjög varkár í tali um Pútin og sagði eiginlega ekkert um hann.

Í stuttu máli þá var afar áhugavert að sjá þennan mann. Það er auðvelt að sitja hér í velferðarríkidæminu Íslandi, langt frá átökum, myrkaverkum og spillingu heimsins og tjá sig um gang mála. Einstöku sinnum hittir maður þó eða fær tækifæri til að hlýða á menn sem hafa sjálfir verið í þeirri stöðu að ákvarðanir þeirra höfðu áhrif á gang sögunnar og líf og framtíð mörg hundruð milljóna manns. Mikhail Gorbachev er einn þessara manna. Hann reyndi að koma á lýðræðisumbótum í alræðisríki. Hann tók við völdum í heilu heimsveldi og horfði á það liðast í sundur undir sinni stjórn. Hann hafði þó dómgreind til að átta sig á því að sú þróun var jákvæð og myndi skapa skilyrði til betra lífs fyrir milljónir manna. Sumir segja að Gorbachev hafi raunar ekkert getað gert í þessu sjálfur – þróunin hafi einfaldlega verið á þessa leið og lítið við því að gera. Svo má vel vera, en hann leyfði þessari þróun að eiga sér stað og virti niðurstöður hennar. Gorbachev rifjaði það upp á fundinum að þegar hann var í háskóla að læra lög fjallaði hann lokaverkefnið hans um lýðræði. Mörgum áratugum síðar komst hann í þá stöðu að leyfa kröftum lýðræðisins að virka og gerði það. Það ber að virða.

2006-10-11T16:51:00.000-07:00

Svíagrýlan

Það fór ekki svo að við næðum að vinna Svía í handbolta og fótbolta sama árið. Ég fór á leikinn áðan og þrátt fyrir að það hafi verið gríðarlega súrt að sjá Íslendingana tapa var þrælgaman á leiknum.

Sænska liðið var töluvert betra og teknískara en það íslenska en baráttan og viljinn var hjá íslenska liðinu. Alveg ekta. Eftir að Svíþjóð skoraði seinna markið sitt átti Ísland leikinn síðasta hálftímann og var nálægt því að skora. Þegar nokkrar mínútur voru eftir átti Eiður Smári skot í þverslánna og sænska vélin var í algerri nauðvörn. Sem er auðvitað ákveðinn sigur í sjálfu sér, svipað og það var einn stærsti sigur í íslenskri knattspyrnusögu þegar við vorum yfir 1-0 gegn Frökkum...

2006-10-10T11:39:00.000-07:00

Matarkarfan lækkar

Það er sterkt hjá ríkisstjórninni að stíga fram með matarverðstillögurnar núna. Það þarf nú enginn að halda því fram að tímasetningin – kosningavetur – sé helber tilviljun, en það er nú oft galdurinn við kosningar og aðdraganda þeirra, að þá fara stjórnmálamenn að láta verða af allskonar hlutum sem þeir höfðu stungið ofan í skúffu áður. Þetta sýnir líka ákveðinn styrk af hálfu Framsóknarflokksins sem treystir auðvitað mjög á stuðning bænda að koma þessu máli í gegn.

En máttur kosninga getur verið mikill. Ég man alltaf eftir því þegar ég sat í Stúdentaráði og við börðumst gegn ákvörðun sem Reykjavíkurborg tók um að breyta gjaldskrá leikskólanna í borginni, þannig að stúdentar sem áttu útivinnandi maka færðust upp um flokk og þurftu að borga tugi þúsunda til viðbótar á ári í leikskólakostnað. Við stóðum fyrir undirskriftasöfnun út af þessu, skrifuðum í blöðin og formaður SHÍ gekk þar að auki á fund borgarstjóra til að ræða þetta við hann. Allt kom þó fyrir ekki – ákvörðunin stóð, þótt gildistöku hennar hafi verið frestað um nokkra mánuði og hún látin taka gildi í þrepum. Svo hreyfðist ekkert í málinu frekar og útlit fyrir að málið væri dautt –allt þar til að R-listinn sprakk með látum síðasta sumar og flokkarnir sem stóðu að Reykjavíkurlistanum sáu fram á harða kosningabaráttu næstu mánuðina. Þá lét Alfreð Þorsteinsson, Framsóknarmaður, sig ekki muna um að fella þessa hækkun niður á svipstundu og láta þess getið að svona kæmu menn ekki fram við stúdenta.

Undirskriftir, viðtöl, greinaskrif og önnur barátta skiluðu sem sagt litlu sem engu en kosningastress í stjórnmálamanni – það hreyfir fjöll. Spurning um að hafa kosningar oftar?

2006-09-28T03:15:00.000-07:00

Kosningar og Kárahnjúkavirkjun

Kosningarnar unnust á fimmtudaginn í síðustu viku. Þetta voru ótrúlega stórar kosningar, alls um 1550 manns sem kusu og fróðir menn telja að þetta sé fjölmennasti fundur í sögu Sjálfstæðisflokksins. Þetta var góð kosningabarátta sem fór vel fram.

Ný stjórn Heimdallar hittist einmitt í fyrsta sinn í gær og samþykkti m.a. þessa ályktun um matvælaverð og landbúnaðinn. Mér líst annars bara vel á þetta allt saman.

Hálslónið er annars að fyllast í þessum skrifuðu orðum í beinni á Stöð 2 eða NFS, sem ég hélt reyndar að væri hætt. Ég veit ekki með þessar hugmyndir um að klára byggingu Kárahnjúkavirkjunar og láta hana standa sem minnisvarða. Myndu ekki allar 100 milljarðarnir eða hvað það var nú sem kostaði að byggja virkjunina verða að gjörsamlega engu? Hefðum við þá eytt 100 milljörðum í minnisvarða? Mér finnst nú allt í lagi að ríkið setji smá pening í höggmyndalist og svona en er þetta ekki fulllangt gengið? Og talandi um komandi kynslóðir, myndi þeim ekki finnast það hreinlega heimskulegt að hafa byggt virkjun fyrir alla þessa peninga og láta hana standa svo tóma?

2006-09-20T19:05:00.000-07:00

Kjördagur runninn upp

Ég er í framboði til stjórnar Heimdallar. Það er kosið í dag. Kjördagur er runninn upp. Sumir líta á jólin eða páska sem mesta hátíðisdag ársins. Þessu er öfugt farið með mig. Ég lít á kjördag sem mesta hátíðisdaginn og legg áherslu á hátíð, því á kjördögum verður til eins konar þögult samþykki manna um að fagna því hátíðlega að við búum við lýðræði - þetta magnaða og manngerða stjórnmálaform sem orðið hefur til í aldanna rás.

Það eina sem ég bið ykkur um að gera er að kynna ykkur málin. Verið óhrædd við að skoða báðar hliðar og kynnast báðum framboðum t.d. með því að lesa málefnaskrárnar sem eru á heimasíðum framboðanna. Vegið og metið hvar þið sjálf standið og ekki vera hrædd við að taka sjálfstæða afstöðu til málanna. Ef þið viljið rifja upp umræður liðinna mánaða um stefnu og strauma í Heimdalli bendi ég á gagnasafn Morgunblaðsins. Það er sennilega hollt fyrir kjósendur að slá upp gömlum greinum í safninu og bera saman við þær áherslur sem menn setja á oddinn núna. Mikilvægast af öllu er þó að muna að það er ekkert atkvæði mikilvægara en ykkar eigið. Lýðræðið má aldrei vanmeta og kosningarétturinn ekki verða sjálfsagður - forfeður okkar börðust fyrir honum.

Þegar þessum hugleiðingum er lokið, drullið ykkur þá upp eftir og kjósið Erlu Ósk sem formann Heimdallar - og þar með mig og hina frambjóðendurna í stjórn.

2006-09-09T20:19:00.000-07:00

Gengið til góðs milli sundlauga

Ég var búinn að skrá mig í þjóðarátak Rauða krossins og ætlaði mér að ganga til góðs í dag ásamt forseta vorum og 2.500 öðrum Íslendingum sem skráðu sig í verkefnið.

Þegar ég skráði mig á heimasíðunni var ég látinn velja skráningarstöð, sem voru í sundlaugum borgarinnar. Ég valdi að sjálfsögðu Vesturbæjarlaugina (international gay hot spot), enda styst að fara. Þangað mætti ég í dag en var reyndar í seinni kantinum, kom ekki fyrr en um klukkan fjögur til að bjarga heiminum. Er ekki annars alveg hægt að bjarga heiminum eftir kaffi?

Ég ætlaði mér allavega að koma sterkur inn í seinni bylgjuna í söfnuninni og kannski nurla saman nokkrum þúsundköllum fyrir gott málefni. En þegar ég kom var mér sagt að allar götur á svæði Vesturbæjarlaugar væru bara búnar og ekkert eftir handa mér. Ég gæti hins vegar farið út í sundlaug Seltjarnarness því þar væri eitthvað af götum eftir.

Ahh, hugsaði ég! Beverly Hills kapítalistarnir út á Seltjarnarnesi - gat verið að þeir nenntu ekki að leggja í púkkið. Gott - ég þangað. En þegar ég hafði gengið út á Nes og var búinn að gefa mig fram í afgreiðslunni, kom í ljós að þetta voru einhver mistök og það voru allar götur búnar á Nesinu líka. Seltirningarnir kannski ekki jafnsiðblindir og ég hélt...

En það var enn von, sagði konan frá Rauða krossinum við mig þar sem ég stóð og klóraði mér í kollinum í anddyri sundlaugarinnar. Það vantaði nefnilega fullt af fólki upp í Ingunnarskóla í Grafarholti því enn ætti eftir að ganga í margar götur þar!

Það var eitthvað kómískt við þetta. Langþreyttir íbúar Grafarholtsins hafa bara ekki tíma til að sinna þriðja heiminum. Kannski þarf engan að undra - annað hvert hús er enn í smíðum og örugglega fleiri byggingarkranar á svæðinu en blómapottar. Ef til vill ekki nema eðlilegt að menn hafi takmarkaðan tíma aflögu.

Ég reyndar sá mér því miður ekki fært að fara upp eftir þar sem ég var bíllaus. Ég gat því ekki gengið til góðs um nýbyggðar götur Grafarholtsins að þessu sinni. Kannski síðar.

En ætli það megi draga einhvern lærdóm af þessari frásögn? Til dæmis eitthvað á þá leið að íbúar hinna rótgrónu og settlegu hverfa borgarinnar gefi sér tíma til að taka þátt í svona verkefnum og að áhuginn þar sé svo mikill að búið sé að ganga í hvert hús upp úr kaffileytinu? Og þá kannski líka að úttaugaðir íbúar Grafarholtsins, sem nýta hverja lausa stund í að hræra steypu og slá upp mótum, hafi einfaldlega ekki tíma til að standa í því að brauðfæða börnin í Afríku?

Félagsfræðingar voru gerðir til að rannsaka þessa þróun. Það er ekkert flóknara.

2006-09-08T09:56:00.000-07:00

Endalok fátæktar?

Ég hef verið að lesa End of Poverty eftir Jeffrey Sachs, sem er hagfræðiprófessor og sérstakur ráðgjafi Kofi Annans. Ég er reyndar ekki kominn mjög langt með hana. Formálinn að bókinni er skrifaður af Bono! Mjög poppað.

Sachs fjallar í bókinni um hvernig fátækar þjóðir geta komist til bjargálna og hvernig sé unnt að eyða fátækt í heiminum fyrir árið 2025. Þar á hann að sjálfsögðu við hina sárustu fátækt, en ekki Vesturlandafátækt.

Það er margt athyglisvert í því sem Sachs skrifar. Kenningin hans er að vísu nokkuð almenn - hann vill auka fjárframlög verulega og nýta þau til að byggja upp þjóðfélögin þannig að þau verði sjálfbær. Hann lýsir þessu sjálfur þannig að hagfræðingar og aðrir sem fáist við fátækt verði að nálgast viðfangsefnið með sama hætti og þegar læknir sjúkdómsgreinir sjúkling - finna þá þætti sem valda vandræðum og gæta þess alltaf að velja ekki of þröngt sjónarhorn. T.d. gangi ekki að leysa efnahagsmál þjóðar með því einu að lækka skatta, heldur þurfi að horfa til miklu fleiri þátta, t.d. infrastrúktúrsins, hvernig gangi að berjast við sjúkdóma í landinu, hvort stjórnvöld séu spillt, hvernig menning í viðkomandi landi er, hvort tilteknum þjóðfélagshópum sé haldið niðri og svo framvegis og framvegis. Hann vill sem sagt að heildarmyndin sé skoðuð en ekki reynt að leysa málin með einföldum og afmörkuðum aðgerðum.

Sachs tekur ákveðna afstöðu til varnar því sem sumir kalla nútímaþrælavinnu og er oft tengt við hin svokölluðu sweat-shop. Þó aðstæðurnar þar séu vissulega lélegar segir Sachs að með því að vinna þar hafi starfsmennirnir oft tækifæri sem þeir fengju annars ekki, t.d. til að fá laun, búa í þéttbýli og ráða sér sjálfir.

Hann tekur dæmi af Bangladesh þar sem mikið af konum vinna í saumaverksmiðjum við að sauma merkjavöru sem er svo seld á Vesturlöndum (kannski bolina sem við kaupum í Sautján...) og segir að þó launin sem konurnar fái séu mjög lág, vinnudagurinn langur og aðstæðurnar lélegar væru þær verr settar annars. Hann vill meina að margar þessara kvenna byggju ella í sveitum landsins, þar sem feður þeirra ákveddu hverjum þær giftust og hvenær þær eignuðust börn og frelsið væri nánast ekkert. Með því að vinna hafi þær allavega frelsi til að ráða sínu einkalífi, þær geti komið sér upp eigin húsnæði og hugsanlega lagt eitthvað fyrir og tryggt þannig menntun barna sinna.

Kannski er þetta eins og reyna að sjá gimstein á ruslahaug. Sachs vill meina að þó aðstæðurnar á þessum vinnustöðum séu oft hræðilegar, sé ákveðin þróun í átt að betri lífskjörum hafin - þróun sem hefjist ekki ef þær eru fastar í sveitunum.

2006-09-04T09:14:00.000-07:00

Þjóðhyggjan

Á heimasíðu Björns Inga Hrafnssonar er nýleg færsla um hugtakið þjóðhyggju sem hefur verið á milli tannanna á fólki að undanförnu. Þjóðhyggjan er ættuð frá Jóni Sigurðssyni, nýjum formanni Framsóknarflokksins og virðist vera ákveðið útspil til að sannfæra kjósendur um að flokkurinn hafi sjálfstæða hugmyndafræði og sé ekki bara bræðingur hægri og vinstri stefnu. Með þessu er auðvitað verið að reyna að svara þeim ásökunum að Framsókn sé hentistefnuflokkur sem elti hægri eða vinstri flokkana eins og hentar hverju sinni og hafi undanfarin 11 ár verið alger hækja Sjálfstæðisflokksins. Hvort það takist með hinu nýja hugtaki, ætla ég ekki að segja til um en það er í sjálfu sér alltaf jákvætt þegar menn eru að reyna að skilgreina sig og þróa hugmyndafræðina.

En þetta hugtak virðist reyndar vera Framsóknarmönnum sjálfum svo framandi að Björn Ingi, sem hefur verið hálfgerð samviska flokksins undanfarin misseri, bað Jón um að senda sér skilgreininguna á þjóðhyggju í tölvupósti, sem hann svo birtir á vefsíðu sinni.

Hinn nýi formaður er sem sagt með alveg splunkunýja skilgreiningu á flokknum, sem hann setti saman sjálfur og sendir mönnum í tölvupósti, ef óskað er eftir. Inn á vef Framsóknarflokksins má finna grundvallarstefnu flokksins og ýmsar stjórnmálaályktanir landsfunda flokksins, m.a. frá 2005 þar sem hvergi er minnst á þjóðhyggju, allavega sá ég það ekki í fljótu bragði.

Jón segir í tölvuskeytinu sínu að þjóðhyggja og þjóðræknisstefna merki í raun alveg hið sama og þjóðleg félagshyggja en Framsóknarmenn hafi jafnan notað það hugtak um meginstefnu sína og grunnviðhorf.

“Með þessari orðanotkun er lögð áhersla á þá sögulegu og hugmyndafræðilegu staðreynd að þjóðleg félagshyggja Framsóknarmanna er ekki byggð á sósíalisma eða stéttarhyggju heldur á rætur í sömu arfleifð og forsendum sem sjálfstæðisbaráttan og endurreisn íslenskrar menningar og samfélags. Þarna er jarðvegur og rætur Framsóknarstefnunnar í félagsmálahreyfingum og menningarstarfi, ungmennafélögum, samvinnufélögum, ræktunarsamtökum hvers konar og þjóðfrelsisstarfi. Þarna má líka sjá virk tengsl Framsóknarstefnunnar við samvinnustefnuna og ekki síður við þjóðlega frjálslyndisstefnu, en leiðtogar sjálfstæðisbaráttunnar kenndu sig við þá stefnu. Vel má sjá sams konar tengsl í sögu Venstre sem kallar sig "Danmarks Liberale Parti",” segir Jón.

Ég er því miður litlu nær. Hvað finnst þeim sem aðhyllist þjóðhyggju og á rætur í arfleifð og forsendum sjálfstæðisbaráttunnar og endurreisnar íslenskrar menningu um einkavæðingu, ofurlaun, skatta og virkjanir - svo tekin séu nokkur dæmi um umdeild mál? Mér finnst þjóðhyggjan ekki veita svör um stefnur, heldur er hún frekar útskýring á uppruna flokksins og sögu hans.

Menn hafa verið að grínast með að Jón Sigurðsson telji sig vera á æðra þekkingarstigi en aðrir menn. Það er nú kannski ósanngjarnt grín en kann að skýra skilningsleysi mitt og annarra á þessari skilgreiningu.

2006-09-01T12:25:00.000-07:00

Kárahnjúkastífla

Þeir eru trúlega fáir sem átta sig almennilega á umræðunni um öryggismál við Kárahnjúkastíflu. Það er kannski ekki skrýtið, því sprenglærðir jarðvísindamenn virðast raunar ekki heldur alveg átta sig á þessu öllu. Að minnsta kosti virðist mikið skilja menn að og þá er kannski ólíklegt að almenningur átti sig á hvað felist í steyptri lónskápu, bergspennu og misgengjum.

Greinargerð og endurheimt málfrelsi Gríms Björnssonar hefur þyrlað upp umræðunni. Efnislega felur greinargerðin í sér að ekki hafi verið nægilega vel að undirbúningi staðið áður en farið var út í framkvæmdir. Í Morgunblaðinu í vikunni svöruðu verkfræðingar Landsvirkjunar þessum athugasemdum og gerðu það ágætlega. Raunar má hafa það bak við eyrað í þessari umræðu að trúlega hefur enginn aðili málsins jafnmikla hagsmuni af því að stíflan haldi, heldur en Landsvirkjun. Það yrði þvílíkur álitshnekkir fyrir fyrirtækið ef þetta risamannvirki mynda bresta með tilheyrandi afleiðingum. Það er því ekki óeðlilegt að reikna með því að verkfræðingarnir hafi farið nokkuð vel yfir þetta og mögulegar hættur samfara því að byggja á þessu svæði.

En Valgerður Sverrisdóttir hefur ekki komið vel út úr þessu máli. Henni hefur ekki tekist að útskýra hvers vegna hún leyfði ekki Alþingi og iðnaðarnefnd að sjá greinargerð Gríms. Það dugir ekki að segja að greinargerðin hafi ekki átt neitt erindi til þingmanna - það gerir eiginlega bara illt verra. Með því er Valgerður að gefa í skyn að stjórnsýslan og ráðherrar hafi vald um það hvað fari til þingmanna og hvað ekki, sem má auðvitað túlka á þann hátt að hún vilji stýra því hvaða upplýsingar þeir hafi. Svo hefur það ekki hjálpað að neita að koma í viðtöl við Steingrím Joð. Það er erfitt að túlka það öðruvísi en sem ótta - ef hún hefur hreinan skjöld, af hverju mætir hún ekki Steingrími og leyfir almenningi að dæma um hvor málstaðurinn sé sterkari?

Þetta mál er tækifæri sem Samfylkingin virðist sjá sem sinn björgunarbát í umhverfismálum. Samfylkingin kaus með málinu á sínum tíma, nánast öll sem ein, en áhrif umræðustjórnmálanna hafa gert það að verkum að þingmenn flokksins sjá eftir þessu öllu núna. Þetta er því hin fullkomna útgönguleið, að benda á að ráðherra hafi leynt upplýsingum um málið.

Þeir einu sem haggast ekkert eru VG og Sjálfstæðismenn. VG er alveg á móti þessu og Sjálfstæðismenn svona volgir með þessu, ekkert yfir sig hrifnir en standa með samstarfsflokknum. Þeir prísa sig samt eflaust sæla núna að þurfa ekki að svara fyrir faldar skýrslur og fleira í þeim dúr.

2006-08-25T13:26:00.000-07:00

Af stórglæstum sigrum mínum í Reykjavíkurmaraþoninu

Ég er enn þá að jafna mig eftir Reykjavíkurmaraþonið. Ég hafði það af að fara heilt hálfmaraþon og á ágætis tíma svona miðað við aldur og fyrri störf, 2 tímum og 6 mínútum. Það er gott miðað við að ég átti alveg eins von á að vera á svona 3-4 tímum.

En eins og við var að búast klikkaði ég á öllum praktísku atriðunum. T.d. hljóp ég í nýjum skóm. Ég storkaði þessu lögmáli og það fór fyrir mér eins og öllum sem storka lögmálunum - guðirnir refsa slíku fólki. Þeir refsuðu mér í þessu tilfelli með stærstu blöðrum sem sést hafa í Evrópu það sem af er árinu. Ég þurfti að stinga á þetta til að ná vökvanum út... magnið af vökva sem flæddi út hefði dugað lítilli herdeild í heilt ár.

Þetta var þó ekki allt. Maður hefði ekki grátið nokkrar blöðrur hefði allt hitt gengið að óskum. En því var ekki að heilsa. Mér tókst fyrir einhvern ótrúlegan misskilning að starta í hlaupinu með vitlausum hópi. Ég sem sagt startaði með maraþonhópnum, en ekki hálfmaraþonhópnum.

Hvernig tókst mér það, spyr eflaust einhver. Góð spurning. Hér er raunar um að ræða röð atvika sem leiða til misskilnings, frekar en eitt afmarkað atvik. Þetta hófst með mislestri á heimasíðu maraþonsins, ég mislas tímasetninguna á hlaupinu og hélt að það ætti að byrja klukkan níu en ekki tíu eins og rétt var.

En það hékk meira á spýtunni, því ég var seinn fyrir í hlaupið og í stað þess að vera mættur hálftíma fyrir til að teygja og spóka sig aðeins innan um hina hlauparana, eins og siður og venja ku víst vera, var ég svo seinn að ég kom bara eina mínútu í níu. Þá var verið að starta hlaupahóp og ég hélt auðvitað að ég væri á réttum stað. Það var meira að segja verið að spila "Frjáls eins og fuglinn" og ég auðvitað bara greip í mig stemninguna og söng með og hljóp af stað.

En annað kom á daginn. Á miðri leið áttaði ég mig á því, eftir að hafa heyrt einhverjar bandarískar konur tala ítrekað um að þær stefndu að því að ná því að hlaupa þetta á 4-5 tímum, að ég gæti ekki verið í réttum hópi. Það reyndist rétt athugað hjá mér, loksins. Ég var sem sagt maðurinn í vitlausu hlaupi. Getiði ímyndað ykkur eitthvað vandræðalegra? Maður hefði alveg eins getað verið nakinn þarna. Að vísu var ég kannski ekki í alveg bandbandvitlausum hóp, því hálfmaraþonið og maraþonið fara alveg sömu leiðina fyrstu 19 kílómetrana en samt frekar vitlausu því ég hafði ekki startað með hópnum mínum.

Til að gera langa sögu angistar og panikks stutta þá komst ég að því eftir mjög móð og andstutt samtöl við starfsmenn að það væri ekkert í þessu að gera og ég ætti bara að hlaupa áfram og klára. Sem ég og gerði og þar sem ég var með klukkutíma forskot á alla aðra hálfmaraþonhlaupara var auðvitað ekkert annað hægt að gera en að nýta tækifærið og hafa gaman af þessu. Ég kom auðvitað langfyrstur í mark í hálfmaraþoninu, sem getur ekki talist annað en stórglæsilegt í ljósi þess að maður var að taka þátt í sínu fyrsta maraþoni. Áhorfendur vissu samt ekki alveg hvernig þeir áttu að taka þessum manni, sem kom þarna skyndilega hlaupandi einn í mark. Annaðhvort var ég lélegasti 10 km hlaupari ársins eða þá að íslensku þjóðinni hafði fæðst ný vonarstjarna í langhlaupum, yfirnáttúrulegur hlaupagikkur, allt af því eþíópískur að líkamsburðum, sem hafði stungið alla keppinautana sína af með þvílíkum látum að annað eins hafi ekki sést í mörg ár. Menn voru í vafa...

Ég er annars að skella mér í kvöld á fimm ára reunion 1981-árgangsins úr MR. Er maður að verða gamall eða hvað?

2006-08-18T03:53:00.000-07:00

Snakes on a Plane

Úffff, hvað ég ætla ekki á þessa mynd, enda er ég hræddari við slöngur en allt annað.

2006-08-16T16:23:00.000-07:00

Þjóðvegurinn

Þar sem ég átti nokkurra daga frí í vinnunni, sökum linnulausrar vinnuþrælkunar Blaðs allra landsmanna á mér í sumar, ákvað ég að bruna aðeins út fyrir bæinn og taka með tjald og bók og glíma við þjóðveginn, eins og Magnús Eiríksson orti einu sinni.

Þetta var stórfínt. Svona ferðir bjóða manni upp á að njóta útsýnisins yfir sveitir landsins frá bestu sjónarhorni sem hægt er að hugsa sér, bílrúðunni, svona milli þess sem maður horfir á veginn.

Annars hef ég orðið var við að menn skiptast nokkuð í tvo hópa gagnvart svona einmenningsferðalögum. Sumir sjá fegurðina við þetta, að ráða sér alveg sjálfur – svona vörubílstjóra-King of the road dæmi en aðrir fá stórkostlegar áhyggjur þegar þeir heyra af því að einhver ferðist einn síns liðs. Viðbrögðin hjá einum vini mínum við því að ég væri einn að flakka úti á landi voru t.d. þau að spyrja mig hvort ég væri í tilvistarkreppu.

- Nei, ég held að það sé allt í lagi með mig.
- Alveg viss?
- Já...

Ég kom út úr skápnum sem einmenningsferðalangur árið sem ég bjó úti í Þýskalandi. Það eru nokkur ár síðan og ég held að það sé óhætt að segja að mér líði miklu betur í dag eftir að ég ákvað að vera heiðarlegur við sjálfan mig og aðra. Ég skildi allt í einu fegurðina við það að flakka og þvælast einn án þess að vera utan í hóp af fólki allan tímann. Félagsskap má svo leita uppi þegar þörfin kemur í stað þess að dröslast með hann allan tímann.

Flakkið stóð að þessu sinni yfir í þrjá daga. Gekk meðal annars upp að Glym, sem ku vera hæsti foss landsins, þó ekki sé hann vatnsmikill blessaður. Það er dáldið gaman að labba upp að fossinum og sérstaklega að fara yfir Botnsánna en til þess þarf að fara yfir trjádrumb sem hefur verið lagður yfir ánna. Ég hafði það yfir með naumindum og fannst ég nokkuð góður. En á eftir mér fór yfir sama drumbinn hópur af pólskum innflytjendum, sem voru trúlega fjölskylda. Þar voru bæði kona á áttræðisaldri og tveir strákar sem voru ekki eldri en fimm ára og öll strollan fór yfir án þess að blikka auga. Samt töff hjá mér.

Stoppaði líka í Stykkishólmi. Það voru þó nokkur vonbrigði að rekast ekki á alnafna minn, Árna Helgason, fréttaritara Morgunblaðsins í Stykkishólmi og bindindisfrömuð, þó ég efist nú reyndar um að hann kæri sig mikið um að blanda geði við drykkfellda alnafna sína. Það verður að minnsta kosti að bíða betri tíma að við nafnarnir hittumst.

Ferðinni lauk svo í höfuðstað norðursins, Akureyri. Þar snæddi ég á Bautanum, sem sannir Akureyringar bera fram þannig að menn fá munnvatnið úr þeim í annað augað við framburðinn og svo á Greifanum, þar sem ég dró með mér í hádegismat verðandi sýslumann Akureyringa og stud.jur, Einar Ingimundarson, sem hefur einmitt flutt búferlum norður í land.

Akureyri hefur eitthvað skemmtilegt við sig. Þetta er svona landsbyggðarbær að því leyti að þarna er fallegt útsýni og svona ekki of stór, en hann hefur líka ákveðin element úr borginni, eins og miðbæ með einhverjum pöbbum og veitingastöðum.

Allt í allt var þetta hin besta ferð. Nú get ég haldið áfram að láta Málgagnið þræla mér út...

2006-08-07T21:09:00.000-07:00

Veiðimaðurinn

Ég veiddi maríufiskinn minn um helgina. Fór upp í Hvammsvík í Hvalfirði með þeim Sverri og Önundi og landaði þessu ferlíki. Kunni reyndar ekki að kasta á flugu en fékk skyndinámskeið á staðnum (þetta gengur víst allt út á 10-1 kastaðferðina) hjá strákunum. Eftir það var ekki aftur snúið. Þegar ég hafði kastað nokkrum sinnum beit hann á og einvígið hófst.

Fyrir þá sem hafa lesið Old Man and the Sea eftir Hemmingway, get ég sagt ykkur að sú bók kemst ekki í hálfkvisti við átökin sem ég lenti í við fiskinn. Oft var ég nærri því aðframkominn og ósjaldan á þessum tæplega þremur mínútum sem það tók mig að koma þessu flykki á land var ég við það að gefast upp. En eitthvað var það sem fékk mig til þess að bíta á jaxlinn og halda áfram og á endanum sá ég ekki eftir því. Þegar þessi tveggja punda regnbogasilungur lá á bakkanum og ég stóð sigri hrósandi yfir honum, sem eins konar tákngervingur afkomuhæfni mannsins í óbyggðunum, vissi ég að þetta var allt saman þess virði. Ég var orðinn veiðimaður.

Ég fór með hann heim og hugðist elda hann í matinn, til þess að mér liði eins og karlmanni. En það tókst að vísu ekki. Bæði var hann nú heldur rýr greyið en það spilaði líka inn í að ég kann eiginlega ekki að slægja fisk, enda er ég borgarbarn sem ólst upp við að spila tölvuleiki, lesa bækur og hanga á Netinu. Ég kann því eiginlega ekkert af því sem er íslenskt og þjóðlegt, eins og að slægja fisk, binda heybagga eða rata eftir áttum. Tilraunir mínar enduðu með miklu blóðbaði í eldhúsinu en pínulitlum flökum.

Maður deyr samt ekki ráðalaus. Ég hringdi í staðinn á pizzu með sjávarréttum og það var Pólverji sem kom með hana til mín. Svona er Ísland í dag.

2006-08-07T21:08:00.000-07:00

Hverjum þykir sinn fugl fagur

Að undanförnu hafa birst útreikningar þar sem sýnt er fram á hversu hagstætt það sé að taka húsnæðislán í Evrópu og að gífurlegur munur sé á heildarupphæðinni fyrir sama lánið á Íslandi og í Evrópu. Á vef Björgvins G. Sigurðssonar þingmanns Samfylkingarinnar eru birtir útreikningar sem sýna þetta og í frétt á NFS á dögunum var einnig fjallað um þetta.
Ýmsar ástæður eru fyrir þessu. Hér á landi erum við með verðtrygginguna, sem þýðir að langtímalán verða alltaf mun dýrari en á svæðum þar sem verðtrygging er ekki til staðar. Þar að auki eru vextir hér á landi töluvert hærri en í Evrópu. Þetta á bæði við um stýrivexti Seðlabankans, sem hafa að vísu ekki bein áhrif á húsnæðisvexti, og vexti á íbúðalán hjá bönkum og Íbúðalánasjóði.

En jafnvel þótt íbúðakaupendur í Evrópu séu vel settir miðað við okkur, mega menn ekki alveg gleyma sér af spenningi fyrir Evrópusambandinu. Ef vextir eru settir í stærra samhengi lýsa þeir auðvitað ákveðinni stöðu í efnahagsmálum. T.d. eru vextir hér á landi háir núna vegna þess að efnahagslífið er allt á fleygiferð og mikil þensla og þegar þannig háttar reyna yfirvöld að veita ákveðið mótvægi, t.d. með því að hafa háa vexti og reka aðhaldssama fjármálastefnu. Á svæðum þar sem efnahagslífið er í lægð eru vextir hins vegar lágir og hugsunin þar að baki er sú að reyna að koma hjólum hagkerfisins í gang aftur og hvetja til fjárfestinga og framkvæmda. Í eldri aðildarríkjum Evrópusambandsins eins og t.d. Þýskalandi og Frakklandi hefur undanfarin ár verið mikið atvinnuleysi og frekar lítill hagvöxtur, sem er andstætt við Ísland, þar sem atvinnuleysi hefur verið vart mælanlegt undanfarna mánuði og hagvöxtur nokkuð mikill.

Þó ég standi reyndar ekki í íbúðakaupum sjálfur, get ég vel ímyndað mér að það sé sárt að þurfa að greiða himinháa vexti. En varðandi samanburð við Evrópu verða menn að spyrja sig hvort efnahagsástandið í heild sinni þeir kjósa, hið evrópska eða hið íslenska.

2006-08-05T21:31:00.000-07:00

Misskilningur Líndals og Rúv?

Hún var sérstök fréttin sem Rúv birti í kvöld sem fyrstu frétt um að Árni Johnsen væri ekki kjörgengur á þing. Þar er byggt á Sigurði Líndal og ummælum hans í fréttum Sjónvarpsins um málið. Í fréttinni á vef Rúv segir: "Árni Johnsen þarf að fá uppreisn æru frá forseta Íslands hyggist hann gefa kost á sér í næstu alþingiskosningum."

Þetta er, held ég, ákveðinn misskilningur. Það er nefnilega ekki skorið úr um kjörgengi manna fyrir kosningar, heldur eftir þær. Sigurður Líndal segir í fréttinni að sveitastjórnir skeri úr um hvort viðkomandi sé kjörgengur. En séu ákvæði kosningalaganna um kjörgengisskilyrði skoðuð kemur annað í ljós:

4. gr. Kjörgengur við kosningar til Alþingis er hver sá sem kosningarrétt á skv. 1. gr. og hefur óflekkað mannorð. Hæstaréttardómarar og umboðsmaður Alþingis eru þó ekki kjörgengir.

5. gr. Enginn telst hafa óflekkað mannorð sem er sekur eftir dómi um verk sem er svívirðilegt að almenningsáliti nema hann hafi fengið uppreist æru sinnar.Dómur fyrir refsivert brot hefur ekki flekkun mannorðs í för með sér nema sakborningur hafi verið fullra 18 ára að aldri er hann framdi brotið og refsing sé fjögurra mánaða fangelsi óskilorðsbundið hið minnsta eða öryggisgæsla sé dæmd.

36. gr. Ekki er nauðsynlegt að kjörgengi frambjóðenda sé sannað fyrir yfirkjörstjórn eða landskjörstjórn, en Alþingi úrskurðar um kjörgengi þeirra sem kosnir eru jafnframt því sem það úrskurðar um hvort nýkosnir þingmenn séu að öðru leyti löglega framboðnir og kosnir.

Síðasta greinin, þ.e. 36. gr., er lykilatriði í málinu. Alþingi er úrskurðaraðili í málinu og þar af leiðandi á mat á hugtakinu "óflekkað mannorð" og eins hvaða verk séu "svívirðileg að almenningsáliti" undir þingið. Meirihluti Alþingis kýs um þetta og sker úr um málið.

Sigurður Líndal sagði hins vegar í fréttum í kvöld: "Þeir sem meta þetta eru þeir sem semja kjörskrár, þ.e.a.s. sveitastjórnir..."
Þetta rímar illa við áðurnefnda 36. gr. laganna.

Í lok fréttarinnar á Rúv er Sigurður spurður hvort kjörgengi Árna Johnsen velti á því hvort hann hafi fengið uppreist æru frá dómsmálaráðuneytinu. Þessu svarar Sigurður svo til:
"Já... já,já. Mér sýnist nú að vísu kannski eitthvað þröngt um það en ég skal ekkert segja um það á þessu stigi málsins, það er ekki það langt síðan dómur gekk."

Á þessum óljósu ummælum Sigurðar, sem virðast í þokkabót byggð á misskilningi, byggir Rúv þá fyrirsögn að Árni sé ekki kjörgengur! Hvort sem það eru sveitarstjórnir eða Alþingi sem meta kjörgengi, ætti allavega að vera ljóst að Árni væri kjörgengur þar til annað kemur í ljós og að úrskurða þyrfti sérstaklega um að hann væri ekki kjörgengur. Það hefur enn ekki gerst.

2006-08-04T15:11:00.000-07:00

Sérlegur álitsgjafi í Bobby Fischer?

Ég fékk dálítið sérstakt símtal í dag. Svo virðist sem ég sé orðinn alþjóðlegur álitsgjafi um málefni Bobby Fischers. Það var blaðamaður frá Neue Züricher Zeitung í Sviss sem hringdi og vildi fá fréttir af Bobby Fischer. Hann var að skrifa stuttar fréttir um ýmsa menn hér og þar í heiminum og vildi heyra af því hvernig Fischer gengi.

Þannig að í einar 20 mínútur rakti ég fyrir honum ævintýri Fischers hér á landi. Sem eru nú svo sem ekki mikil, því kappinn hefur verið nokkuð rólegur og spakur hér á landi.

Ég hélt í fyrstu að hann væri að spyrja eitthvað út í deilur Fischers við UBS-bankann, sem var m.a. ástæða þess að Fischer kom í viðtal við Morgunblaðið á dögunum. Ég hélt að svissneskur fjölmiðill hefði hugsanlega áhuga á að fjalla eitthvað um það. En í ljós kom að hann hafði ekkert heyrt um þetta, heldur var bara að spyrja almennra frétta af Fischer og hvort að hann væri eitthvað að tefla osfrv.

Ég færði manninn í sanninn um ævintýri Fischers og deilurnar við bankann. Í lokin skipaði hann mig sérlegan álitsgjafa og fréttaritara svissneksa blaðsins á Íslandi varðandi vellíðan og málefni Bobbys Fischers. Ekki amalegt það.

2006-08-01T18:27:00.000-07:00

Jón Sigurðsson

Það er ekkert íslenskara en að heita Jón Sigurðsson. Enda eru þeir sem bera þetta nafn menn mikilla afreka fyrir land og þjóð.

Fyrstur til að láta á sér bera var Jón Sigurðsson biskup á 14. öld. En fleiri þekkja eflaust Jón Sigurðsson sem leiddi sjálfstæðisbaráttu þjóðarinnar og mótmælti allur á þjóðfundinum 1851. Svo var Jón Sigurðsson, Alþýðuflokksmaður, sem var iðnaðar- og viðskiptaráðherra frá 1987-1993 og síðar seðlabankastjóri og svo bankastjóri Norræna fjárfestingarbankans. Forstjóri frumkvöðlafyrirtækisins Össurar heitir Jón Sigurðsson og maður með sama nafni lenti í 2. sæti í Idolinu 2004. Ekki má gleyma körfuknattleiksmanninum Jóni Sigurðssyni, sem lék með KR á sínum tíma og var leikmaður ársins 1970, 1976 og 1979. Þá var Jón nokkur Sigurðsson seðlabankastjóri um skeið en færði sig nýverið um set og tók við embætti viðskipta- og iðnaðarráðherra og hyggst bjóða sig fram í embætti formanns Framsóknarflokksins. Svo er það auðvitað Jón Sigurðsson sem er framkvæmdastjóri fjárfestingarsviðs FL Group og var með 15 milljónir í tekjur á mánuði.

Þessir menn fæðast augljóslega undir heillastjörnu. Ég ætla að skíra barnið mitt Sigurð, til þess að barnabarnið geti heitið Jón.

2006-07-27T14:45:00.000-07:00

Evrustress?

Það eru margir hér á landi sem berjast fyrir ákveðnum sjónarmiðum og vilja að þau komist að. Það getur verið erfitt að átta sig á því hvernig barátta þessara hugsjónamanna við að koma málstað sínum á framfæri gengur hverju sinni en stundum er hægt að taka nokkuð mið að viðbrögðum andstæðinganna. Aukin örvænting í svörum getur stundum sýnt hvernig stuðningur er að vaxa við málstaðinn.

Mér allavega datt þetta í hug þegar ég las viðhorfsgrein Andrésar Magnússonar í Blaðinu í dag. Þar er hann að fjalla um hugsanlega aðild að evrunni. Það hafa margir nefnt þennan möguleika að undanförnu eftir gengisflöktið á krónunni á árinu. Um daginn ræddi Viðskiptaráð þennan möguleika í skýrslu og í Viðskiptablaði Moggans í dag ræðir framkvæmdastjóri CCP um gengi gjaldmiðla og segir að ef byggja eigi upp hugbúnaðariðnað hér á landi, sé ákaflega erfitt að hafa yfir höfði sér rokkandi gengi. Í þokkabót gekk erlendur maður um bæinn í dag og reyndi að útbýta fölsuðum evrum.

Andrés fer yfir evrumálið með því að benda á að til að taka upp evruna þurfi að ganga í ESB og að upphaflega hugmyndin að ESB sé runnin undan rifjum Alberts Speers, sem var á sínum tíma hergagnaráðherra í stjórn Hitlers. Hann hafi stungið upp á að myndað yrði eins konar efnahagsbandalag með þeim löndum sem Þýskaland hefði náð á sitt vald. Greinin heitir Adolf og evran og það munar ekkert um það, í ca. 300 orðum sendir Andrés evruna bara beint til Þýskalands nasismans!

Það hefur eiginlega aldrei brugðist. Sá sem spilar út “nasistaspilinu” er farinn að verða stressaður.

2006-07-27T14:44:00.000-07:00

Meirihlutinn brattur

Nú eru að verða tveir mánuðir liðnir af valdatíð nýs meirihluta í borginni. Þótt mikill hluti tímans hafi farið í sumarfrí og rólegheit, er engu að síður ljóst að Sjálfstæðismenn hafa reynt að stimpla sig inn frá byrjun og sýna fram á að stjórn borgarinnar sé í styrkum höndum athafnamanna- og kvenna. Með því að fara strax í hreinsunarátak og stórfellda útrýmingu mávsins er verið að taka á málum sem áður voru í láginni. Sama með strætó.

Þá hefur Gísli Marteinn stigið fram af miklum þunga og síðustu vikur hefur hann ekki síður verið áberandi en Vilhjálmur eða Björn Ingi. Gísli hefur greinilega ekki lagt árar í bát þó hann hafi þurft að lúta í lægra haldi í prófkjörinu á sínum tíma og nýtur sín vel í umhverfisráði, sem er nokkuð góður vettvangur fyrir hann. Þetta er ekki stærsti málaflokkurinn en nýr og spennandi og margt hægt að gera. Það fer svo minna fyrir öðrum borgarfulltrúum meirihlutans. Hanna Birna, Kjartan Magnússon, Júlíus Vífill og Jórunn Frímanns hafa t.d. enn sem komið er ekki komið mikið fram í fjölmiðlum eða verið áberandi í umræðunni.

Minnihlutinn er í hálfgerðu skötulíki. Mest hefur borið á Degi B. sem ætlar greinilega að halda uppi látlausri gagnrýni á erkióvini sína í Sjálfstæðisflokknum en bæði Steinunn Valdís og Stefán Jón eru greinilega uppteknari við önnur plön, hugsanlega undirbúning á þingframboði. Björk Vilhelmsdóttir hefur látið lítið fyrir sér fara. Sömu sögu er að segja um vinstri græna í borgarstjórn, þótt Árni Þór hafi látið finna aðeins fyrir sér í kringum strætómálið og Ólafur F. virðist enn vera að ná sér eftir að Villi Vill lét hann róa í viðræðunum frægu. En þetta er auðvitað rétt að byrja allt saman.

2006-07-26T19:14:00.001-07:00

Stórafmæli og L.ung.A

Það er ekkert öðruvísi. Maður er bara orðinn 25 ára gamall. Hélt upp á það á þriðjudaginn með sérdeilis glæsilegum hætti, var fastur í vinnunni til klukkan átta um kvöldið.

Ég hafði þó tekið mest af fagnaðarlátunum út um helgina. Ég brá mér í höfuðstað Austurlands, Seyðisfjörð, um helgina og tók þátt í L.ung.A – listahátíð ungs fólks á Austurlandi. Ég lét það reyndar eiga sig að vera með atriði í ár, þótt það hafi verið freistandi að taka einn gjörning fyrir fólkið. Ég var í staðinn virkur þátttakandi og túristi á Seyðisfirði. Eyddi stórfé í sundlauginni, á kaffihúsinu og síðast en ekki síst á barnum.

Tónlistarframboðið var vægast sagt blandað. Á föstudagskvöldinu spilaði The Artist Formerly Known as Bibbi Curver – nú bara Curver í samkomuhúsinu á Seyðisfirði. Curverinn þeytti skífum af miklum móð og töfraði fram þvílíka elektrósýru að ég hafði aldrei heyrt annað eins. Reyndar tók hann nokkra slagara inn á milli eins og Higher State of Conciousness sem margir muna eflaust eftir, sérstaklega þeir sem stunduðu Kaffi Thomsen langt fram undir morgun þegar sá merki staður var og hét.

En á laugardeginum var hins vegar meiri meginstraumur í gangi. Todmobile stigu þar á svið og var það einmitt í annað skipti í sumar sem ég sé þau á tónleikum. Gamla grúppían. Við munum ganga inn kirkjugólfið - ekkert að því.

Ég skipulagði efnabúskapinn í líkamanum svo snilldarlega þessa helgina að ég tók út alla þynnkuna á laugardeginum og var því sokkferskur á sunnudeginum, sem var ekki verra þar sem níu tíma ferðalag í bæinn beið. Ég fór með miklum höfðingum, þeim Birni Patrick Swift og Þorgeiri Arnari Jónssyni, góðtemplara. Mér finnst oft ágætt að hafa þannig menn með í för til þess að heiðra málstað alnafna míns í Stykkishólmi.

Við þrír skemmtum okkur gríðarvel á leiðinni heim. Tókum gott stopp á Akureyri og snæddum einn matar- og kjötmesta hamborgara norðan heiða á veitingastað sem heitir Strikið. Hann ku víst vera með fínustu veitingastöðum höfuðstaðar Norðurlands, þannig að það má að segja að við höfum tónað stemninguna dáldið vel niður þegar við mættum þrír saman, tveir frekar illa lyktandi og lerkaðir eftir helgina en sá þriðji var reyndar vel þveginn og sjálfum sér til sóma.

Annars er gúrkan óðum að færast yfir núna í vinnunni. Það er gjörsamlega ekkert í fréttum og að ætla sér að ná tali af embættismanni í sumarleyfi er bara bjartsýni. Það sannaðist endanlega um daginn þegar ég var að reyna að hringja heim til viðmælanda en fékk ekki að tala við hann. Konan hans svaraði og sagði að maðurinn væri úti í garði og gæti ekki talað núna. Bleeeeesssaður!

2006-07-21T09:42:00.000-07:00

Skoðanaglaðir embættismenn

Það bárust í vikunni fréttir af þremur Hollendingum sem hafa tekið upp ákafa baráttu fyrir því að fá að halda úti flokk níðinga eins og það er kallað - en helsta baráttumál flokksins er að lögaldur til að stunda kynlíf verði lækkaður. Þetta hefur vakið athygli því stofnun flokksins kom inn á borð til hollenskra dómstóla, sem töldu að ekki ætti að banna flokk sem þennan. Þessi málstaður er auðvitað fáranlegur en sýnir hvernig kröfur um að banna óæskilegar hugmyndir geta nýst óprúttnum aðilum til að afla sér alþjóðlegrar athygli á vafasömum málstað.

En nóg um það. Það sem ég rak augun í á dögunum var stutt viðtal í Fréttablaðinu sem nefnist Sjónarhóll ef ég man rétt. Þar eru vel valdir aðilar spurðir álits á ýmsum málum og var einmitt spurt út í málefni þessa umrædda hollenska flokks. Þar varð fyrir valinu sem viðmælandi forstjóri Lýðheilsustöðvar, sem lét í ljós álit sitt á málinu og sagði m.a. að það væri alveg ljóst að niðurstaða hollenskra dómstóla væri ekki til þess fallin að vernda börn. En er það hlutverk forstjóra Lýðheilsustöðvar að hafa skoðun á svona málum í fjölmiðlum - máli sem kemur ekki einu sinni upp á Íslandi? Ef svo er, hvaða mál er þannig að hún ætti ekki að tjá sig um það?

Ég skal þó ekki segja, kannski leit forstjórinn ekki svo á að hún væri að svara þessum spurningum sem embættismaður, heldur bara sem álitsgjafi eða einstaklingur með skoðun á málinu, en í blaðinu er þetta haft sérstaklega eftir forstjóra stöðvarinnar.

Í hinum endanum eru nefnilega embættismenn sem taka hlutverk sitt svo hátíðlega að þeir segja helst ekkert við fjölmiðla. Starfsmenn Seðlabankans eru besta dæmið, helst leggja þeir á ef fjölmiðlar hringja.

Hvað er annars málið með sveitta hlutgervingu karllíkamans á forsíðu Moggans í dag?

2006-07-18T21:11:00.000-07:00

Stóri guli

Jæja – Strætó er kominn á dagskrá í þjóðmálaumræðunni. Þessu fagnar maður eins og ég, sem tek strætó nokkuð oft, jafnvel allt að 100 sinnum á ári og skipa mér þar á bekk með skólabörnum þessa lands ásamt öryrkjum, innflytjendum og þessum örfáu og kolbiluðu velferðarhippum sem taka strætó þó þeir séu með aldur og efni til að aka og reka eigin bíl.
Vegna uppbyggingar og samsetningar farþegahóps SVR hlýtur öll opinber umræða um málefni strætó að vera töluverðum takmörkunum háð af þeirri einföldu ástæðu að stjórnmála- og frammámenn þessa lands hafa trúlega ekki stigið upp í strætó í mörg ár og vita þar af leiðandi ekkert í sinn haus um hvað þeir eru að tala.

Vandi Strætó er tiltölulega augljós – það hefur nánast enginn áhuga á að taka hann. Svo einfalt er það nú. Alveg sama hve margar og tíðar ferðirnar verða og hve mikið menn láta sig dreyma um að byggja upp einhvers konar skandinavískt kerfi í almenningssamgöngum, þá mun það ekki gerast. Á meðan velsældin er eins og raun ber vitni og gatnakerfið annar bílatraffíkinni þokkalega er ég hræddur um að sjálfrennireiðarnar hafi vinninginn.

Þess vegna missi ég ekki svefn yfir þessum breytingum hjá Strætó. Eins og forsvarsmenn fyrirtækisins hafa lýst, þá stefndi allt í að kostnaðurinn í ár færi mörg hundruð milljónum fram úr áætlun. Það telst tæplega góð latína á tímum þenslu og verðbólgu og eitthvað varð að gera. Þar að auki er verið að steypa peningum í þetta kerfi nú þegar – litlar 1500 milljónir lagðar í fyrirtækið árlega af almannafé.

En sumum finnst auðvitað að það eigi helst ekki að vera nein takmörk á því hvert þjónustustigið eigi að vera í svona kerfi. Helst eigi vagnarnir að vera á 4-5 mínútna fresti. Sérstaklega hef ég gaman af svona hoppýfarþegum, sem fara einu sinni á ári í strætó, helst á miðju sumri þegar vel viðrar. Á veturna aka þeir svo gjarnan um í einkabílum sínum og láta þægilegan miðstöðvarhitann ylja sér á meðan almennir notendur krókna úr kulda við að bíða eftir vagninum.

Bakþankahöfundur Fréttablaðsins, Þórhildur Elín Elínardóttir, er rakið dæmi. Í gær sagði hún frá því í dálki sínum að til að fá „tilbreytingu“ hafi hún ákveðið að ferðast með strætó. Sú ævintýramennska endaði að vísu með þvílíkum ósköpum að annað eins hefur ekki heyrst lengi. Ekki nóg með að hún hafi misst af vagninum og þurft að bíða heillengi eftir þeim næsta, þá var enginn búnaður til að gera henni kleift að aka barnavagninum sínum beint upp í strætó þegar hann loksins kom. Þetta gekk svo langt að vagnstjórinn þurfti að hjálpa henni við það! Og það var ekki nóg með þessar hremmingar, því við tók heillöng ganga eftir að hún fór úr strætónum til að komast á leiðarenda. Handritið að bíómyndinni um þessa átakasögu hlýtur að vera í vinnslu.

Þórhildur lýkur dálki sínum á almennari nótum: „Þó ferðalagið hafi auðvitað verið dásamleg æfing í þolinmæði og útsjónarsemi fannst mér dularfullt að það þyrfti að vera svona erfitt. Minnti meira að segja almenningssamgöngur í sumum löndum byggðust á að vera aðgengilegar fyrir alla. Að yfirvöld víða legðu töluvert í púkkið til að draga úr umferðarþunga, mengun og þenslu. Þetta rifjaðist enn betur upp á ferðalagi í Kaupmannahöfn á dögunum þar sem reyndist bráðauðvelt að ferðast vítt og breitt með börn í kerrum. Hvorki þurfti að bíða né burðast. Sífelldur niðurskurður hjá Strætó er eins og veitningahús sem sér það eina ráð í krreppunni að bjóða upp á æ verri matseðil. Sú þróun endar sem súpueldhús. Þar er maturinn vondur, sjaldan og ókeypis. Þangað leita bara þeir sem eiga engan annan kost.“

Já, það er erfitt að gera sumum til geðs.

Það er auðvitað allt annað að halda úti almenningssamgöngum í milljón manna borg en 300 þúsund manna borg sem var ekki byggð upp með neitt slíkt í huga. Af hverju skömmumst við okkar svona fyrir að kjósa einkabílinn umfram strætó? Er það ekki einmitt bara jákvætt? Hvers vegna setur fólk þetta í búning einhvers konar hneykslis – jafnvel þegar við eyðum alveg fullt af pening í strætó?! Nú hyllir meira að segja undir vetnisvæðingu bílaflotans, þannig að samviskubitið yfir menguninni þarf ekki að plaga okkur til eilífðarnóns. Mig allavega langar að eiga bíl og skammast mín ekkert fyrir það.

2006-07-17T11:21:00.000-07:00

Afnemum þetta!

Skrýtin þessi umræða um afnám tollaverndar á landbúnaðarvörur. Auðvitað á að fella þetta niður og það sem fyrst. Afnám tolla og verndar er þannig mál að það þarf ekki að þvæla þetta fram og til baka í nefndum og stjórnmálamenn eiga ekki að geta skýlt sér á bak við óljósar niðurstöður úr slíkum nefndum.

Hér á einfaldlega að taka af skarið og ég held að það sé rétt sem Margrét Björnsdóttir skrifaði í Moggann á laugardaginn um pólitískt erindi Samfylkingarinnar að þeir flokkar sem hafa burði í slíkt verkefni eru þessir stóru flokkar, Sjálfstæðismenn og Samfylking. Þeir ættu einfaldlega að mynda fylkingu um að gera þetta og það strax! Jafnvel þótt einstaka bændur í Framsóknarflokknum styggist við, þá verður bara að hafa það. Það er ekki verjandi að setja alla þessa milljarða í landbúnaðarstyrki sem halda á sama tíma matvælaverðinu uppi. Það er nákvæmlega svo einfalt!

Heyrði annars af skemmtilegri uppákomu austur á Fjörðum á dögunum. Þar sáu verkamenn við virkjanaframkvæmdir skyndilega koma keyrandi jeppa mikinn sem var í skoðunarferð um svæðið. Út úr jeppanum stigu svo á endanum farþegarnir - Friðrik Sophusson, Davíð Oddsson, Þorsteinn Pálsson og Styrmir Gunnarsson.

Önnur eins þungavigt hefur sennilega ekki verið samankomin í einu og sama rýminu lengi!

2006-07-04T20:19:00.000-07:00

Jæja...

Ætli það sé nú ekki kominn tími á nokkrar línur...

Ýmislegt hefur á dagana drifið að undanförnu og ýmislegt breyst. Kannski að maður láti dramatískar lýsingar eiga sig, enda tók ég einhvern tíma ákvörðun um að þetta blogg ætti ekki að vera eitt af þessum tilfinningavellubloggum. Þannig að þið fáið ekkert þannig frá mér.

Morgunblaðið er flutt og ég keyri því alla leið upp að Rauðavatni til að komast í vinnuna. Þetta er þó ekki jafnslæmt og maður myndi halda, aksturstíminn er nær 15 mínútum en 30 eins og ég hafði haldið. Skemmtilega öfug hlutföll við orkuverð Landsvirkjunar, sem á einmitt að vera nær 30 dollurum en 15 (haha...). Ég verð reyndar að taka fram að ég ek þessa leið, þ.e. úr Vesturbænum og uppeftir yfirleitt þegar umferðin er ekki mikil. Þetta tekur kannski lengri tíma ef maður lendir í síðdegistraffíkinni. Kannski á ég bara eftir að sitja fastur heillengi. Aldrei að vita nema maður eigi eftir að taka svona Falling Down móment eins og Michael Douglas gerði á sínum tíma. Ganga út úr bílnum í Ártúnsbrekkunni og biðja um almennilegan hamborgara á Burger King...

Þetta var annars meiri leikurinn í dag á HM. Þýski björninn laut í gras á eigin heimavelli. Manni fannst Ítalirnir eiga þetta skilið, þeir höfðu verið beittari og skotið í bæði slá og stöng. En þýska liðið var þrusugott í ár og það bjuggust flestir við þeim í úrslitunum. Það virðist líka hafa verið komin upp stemning hjá hinni þunglyndu þjóð – menn á borð við Arthur Björgvin Bollason farnir að finna þýsku þjóðarsálina taka kipp, sbr. grein sem hann skrifaði í Moggann.

Í mér er annars farið að slá á ný alveg bullandi franskt hjarta. Hvað er hægt annað þegar Zidane, Vieira og Henry spila allir eins og englar? Þetta er alger músík. Ég man að ég byrjaði að halda upp á Zidane á EM ’96 þar sem hann reyndar olli miklum vonbrigðum. En tveimur árum síðar kom hann, sá og sigraði. Kórónaði þetta allt með því að setja tvö mörk á Brassana.

Yfir í annað. Svoldið skemmtilegt hvernig veruleikinn og skynjun fólks á veruleikanum getur stundum verið sitt hvor hluturinn í þjóðmálunum. Þetta kristallast í því sem Jón Sigurðsson, nýr viðskipta- og iðnaðarráðherra, segir nú í fjölmiðlum um að engin stóriðjustefna hafi verið rekin hér á landi síðan árið 2003. Formlega og stjórnsýslulega séð er þetta án efa rétt. Eflaust hafa verið gerðar ýmsar breytingar á skipulagi þessara mála í viðskipta- og iðnaðarráðuneytinu. En hver nennir að kynna sér lýsingar á innra skipulagi iðnaðarráðuneytisins? Í augum alls almennings hefur verið rekin grimm stóriðjustefna undanfarin ár. Hvað hafa menn annars verið að ræða í heitu pottunum og á kaffihúsunum? Þetta hefur brunnið á fólki. Var þetta allt saman misskilningur? Það væru nú tíðindi!

Nú skal ekki útiloka að einhverjir hafi lagt sig fram við að kynna sér stjórnsýslulega uppbyggingu stóriðjumála hér á landi en ætli það séu ekki fleiri sem muna eftir Valgerði í New York að hitta einn af toppunum í Alcoa á meðan Húsvíkingar biðu með öndina í hálsinum á Álvöku? Muna ekki fleiri eftir myndum og fréttaskeiðum þar sem Valgerður er sýnd með vinnuhjálm á virkjanasvæðum? Ætli það séu ekki fleiri sem hafi rennt sér í gegnum Draumalandið en vef iðnaðarráðuneytisins?

En yfirlýsingar Jóns eru þó ákveðin tíðindi. Þær eru auðvitað fyrst og fremst ákveðin pólitík og sýna að sóknin er hafin. Framsókn hafa kveikt á því sem er að gerast og þeir eru farnir að taka eftir þeirri vofu umhverfisverndar sem gengur nú laus um götur landsins. Umhverfisráðherra vísar t.d. í vilja almennings og segist ætla að friðlýsa Þjórsárverin.

Og ég held að Jón Sigurðsson eigi eftir að stimpla sig nokkuð vel inn hjá þjóðinni. Hann ekki bara er alnafni sjálfstæðishetjunnar heldur talar hann eins og kennari – sem hann og var – og virðist vera vel með á nótunum gagnvart fjölmiðlum – enda gamall ritstjóri. Hann talar af þunga landsföðurins – hinn brúnaþungi maður sem er að leggja upp í leiðangur til að bjarga Framsóknarflokknum.

2006-06-12T14:54:00.000-07:00

Eyjarnar...

Skellti mér til Eyja um helgina með nokkrum Vökuliðum og mikið var það skemmtileg ferð. Fórum á Sjómannadagsball á hinum umdeilda skemmtistað Höllinni í Vestmannaeyjum og upplifðum hina einu sönnu Eyjastemningu. Jafnvel að maður sá slagsmál af gamla skólanum, þar sem menn tókust eitthvað á með hnefunum, hugsanlega vegna stúlku og sættust svo á barnum nokkrum mínútum síðar.

Todmobile spiluðu og gerðu það alveg þrusuvel. Verðandi formaður bæjarráðs í Árborg rifjaði upp gamla takta á sellóinu og gott ef einn áhorfenda reyndi ekki að gefa honum Tuborg upp á svið, sem hann að vísu afþakkaði. Landinn er aldrei fyndnari en þegar hann er svoldið fullur…

Það var sannkallað Eyjaveður, skall á með þoku á nokkurra klukkutíma fresti. Við flugum frá Bakka og komumst báðar leiðir. Þessir flugmenn þurfa ekki annað en að sjá glufu í skýjabakkanum og þá þjóta þeir af stað.

Náði að horfa á Svíaleikinn meðan við biðum eftir flugi á sunnudag. Þetta var nottla bara glæsilegt. Þvílík fallbyssa er Einar Hólmgeirsson. Svo er Alfreð alveg kostulegur á hliðarlínunni, er eiginlega sjöundi varnarmaðurinn í íslenska landsliðinu, hann tekur svo virkan þátt í þessu.

Svo hafa nottla verið gríðarlegar væringar í pólitíkinni. Maður kannski tjáir sig um það við betra tækifæri.

2006-05-31T17:01:00.000-07:00

Bara gamli Villi

Jæja, Vilhjálmur búinn að mynda meirihluta með Framsóknarmönnum. Bara góður og hæverskur kall. Meirihlutinn þarf ekki að koma á óvart, Vilhjálmur var með öll tromp á hendi eftir kosningarnar, sérstaklega þar sem Samfylkingin náði ekki inn fimm mönnum. Nú er bara spurningin hvort Björn Ingi verði stjórnarformaður Orkuveitunnar.

Þetta voru athyglisverðar kosningar. Sennilega var meira rætt um baráttuna sjálfa í þetta sinn en hvaða flokk ætti að kjósa. Hvert sem litið var heyrðist sami söngurinn, að enginn munur væri á flokkunum, enginn málefnaágreiningur, ekki neitt djúsí til að smjatta á í heitu pottunum og á kaffihúsunum.

Samfylkingin fór þá leið að draga fram slagorð SUS til að hressa upp á baráttuna hjá sér. Það virtist nú ekki takast betur til en svo að fylgið hrundi í leiðinni.

Varðandi SUS þá má ég til að taka stutta söguskýringu um stefnu þeirra ágætu samtaka. Það urðu mikil umskipti urðu í forystu SUS á síðasta landsþingi. Þeir sem eitthvað hafa fylgst með baráttunni í ungliðahreyfingu Sjálfstæðisflokksins (sem eins og flest innanflokksátök eru oft mun hatrammari en barátta milli flokka) vita að á landsfundi SUS sl. haust tók nýr hópur við stjórn SUS - hópur með nýjar áherslur. Þessi nýi hópur er ekki jafnlangt til hægri og þeir sem fyrir voru, reyndar munar töluvert miklu þar á. Sambærileg stjórnarskipti urðu í Heimdalli fyrir tveimur árum og í kjölfarið varð mikil áherslubreyting hjá félaginu.

Þessi breyting á líka eftir að verða hjá SUS. Orkan á landsþinginu síðasta haust virtist fara í flest annað en málefnavinnuna, sem var víst öllu fásóttari en formannskjörið eftir því sem ég kemst næst. Það er því ekki ólíklegt að stefna SUS muni breytast nokkuð næst þegar samtökin funda og markmið eins og að hætta með opinbera leikskóla og fleira í þeim dúr, hverfi. Það er allavega mín spá.

En hvað sem öllum innanbúðarátökum í SUS líður, dæmir það sig sjálft hjá Samfylkingunni að byggja kosningabaráttuna á stefnumálum ungliðahreyfingar annars flokks. Ég hef reyndar minnst á þetta áður og fékk skammir fyrir frá forystumanni UJ. Ég vona að hann taki mér ekki jafnilla núna.

En aftur að litlum áherslumun flokkanna í baráttunni. Málefnin voru vissulega svipuð og það má kannski segja að í þessari baráttu hafi komið mjög skýrt fram ákveðið einkenni á stjórnmálum í dag – enginn hafnar neinu. Engin hugmynd eða stefna er beint slæm - menn eru bara misfúsir til að setja hana í forgang. Enginn neitar frjálsum viðskiptum, góðu velferðarkerfi eða nútímalegum vinnubrögðum. Það bara eru ekki alltaf "réttar aðstæður" til að sinna þessu öllu. Til að mynda var alveg sama í kosningabaráttunni hvort argasti íhaldskurfur eða gamall kommi væru spurðir, þeir voru báðir jafnheitir fyrir því að gera allt fyrir gamla fólkið.

Kannski stendur Sjálfstæðisflokkurinn frammi fyrir ákveðnum hugmyndafræðivanda í sveitarstjórnarmálum almennt, sem er hversu lítið svigrúm er fyrir hægristefnuna. Sveitarfélögin hafa frekar afmarkaða tekjustofna og frekar sjálfsögð verkefni. Það er lítið svigrúm fyrir hagfræðikúnstir og frjálshyggju þegar menn eru að mestu háðir ríkinu um fjárframlög.

Helsta einkenni Sjálfstæðismanna á sveitastjórnarstiginu er þar af leiðandi ekki takmarkalaus áhugi á þjónustuíbúðum, hverfalýðræði eða grenndarkynningum heldur framkvæmdir og aftur framkvæmdir. Steypa og malbik eru músík í þeirra eyrum. Mér fannst þetta holdgervast í baráttunni í Kópavogi, þar sem Gunnar Birgisson og Ólafur Gunnarsson oddviti VG mynduðu pólanna. Verktakinn Gunnar sem hefur sett Íslandsmet í framkvæmdum í Kópavogi á móti öldrunarlækninum Ólafi sem hreinlega ljómar af umhyggju fyrir gamla fólkinu. Maður fékk það á tilfinninguna að á góðum degi myndi Gunnar setja upp hjálminn og kveikja sjálfur á steypuvélinni á meðan Ólafur gengi um Kópavoginn með hlustunarpípuna sína.

En á móti kemur að það verður ekki dekstrað við gamla fólkið öðruvísi en hús verði byggð. Biðlistar á leikskólum styttast ekki nema verktakar mæti með háværa og skítuga trukka og vélar og steypi leikskóla. Þannig að allt helst þetta nú í hendur. Kannski er það þess vegna sem margir álitsgjafar þjóðarinnar sáu samstarf VG og Sjálfstæðisflokks í borginni í hillingum - þetta eru hugsjónaflokkarnir í pólitíkinni.

Vilhjálmur virðist hafa boðið Svandísi upp á þetta, en fengið þau svör að það gengi ekki nema samstarf á vinstri vængnum yrði fullreynt. Sem er í raun neitun, því varla var með raunsæi hægt að ætlast til þess að Vilhjálmur biði í daga – jafnvel vikur eftir því að hinir fjórir oddvitarnir kæmust að því að fjórir flokkar í stjórn eru nokkrum flokkum of mikið.

Reyndar er ég frekar skeptískur á að Sjálfstæðisflokkur og VG myndu virka saman. Hvað sem svipuðum málefnum líður, þá er þetta bara ekki alveg sama tóbakið. Hvort tveggja hugsjónafólk en á svo ólíkan hátt. Nálgunin er gerólík – annar flokkurinn hampar ískaldri rökhyggju, hinn tilfinningaríkri réttlætiskennd.

Einn ágætur maður lýsti muninum á þessum flokkum þannig að á fundi hjá VG væri ekki óhugsandi að einhverjir felldu tár. Það yrði vel séð og jákvætt, merki um góðan fund. Hjá Sjálfstæðisflokknum yrði sá maður sem felldi tár á fundi trúlega rekinn úr flokknum. Þetta er eins og versta hjónaband.

2006-05-25T13:21:00.000-07:00

Björn Ingi eða Sjálfstæðismeirihluti?

„Framsóknarflokkurinn er lykillinn að því að hér verði ekki myndaður meirihluti,“ sagði Björn Ingi Hrafnsson á Borgarafundi NFS áðan. Það var svoldið einkennandi fyrir fundinn áðan að flokkarnir fjórir virtust flestir ætla sér að höggva í fylgi Sjálfstæðismanna. Sérstaklega virðist Björn Ingi leggja mikið upp úr því að valið snérist um hann eða áttunda mann Sjálfstæðismanna.

Það komu flestir vel út áðan, þótt Vilhjálmur Þ. hafi kannski haft sig minnst í frammi en það er í nokkru samræmi við taktinn í kosningabaráttunni hingað til. Það hefur hins vegar alltaf áhrif á svona fundi þegar áhorfendur eru jafnvirkir og raun bar vitni en gestir Borgarafundarins létu vel í sér og klöppuðu fyrir nánast öllum ummælum sem féllu. Mér hefur oft þótt það svoldið sérstakt að fylgjast með muninum á fundum sem fara fram með og án áhorfenda. Það þarf oft ekki nema 20-30 manns til að mæta á fundi til þess að breyta stemningunni og gera það að verkum að frambjóðendur æsast svoldið upp og reyna að skjóta og klekkja á hinum.

Það var hins vegar flott útspil hjá Svandísi að skjóta aðeins á Sigmund Erni og Egil fyrir karlaveldið á NFS sem fóru í vörn og þrættu fyrir þetta við Svandísi góða stund. Með þessu minnti Svandís á að hún er eina konan í forystusæti. Sérstaklega held ég að það geti haft áhrif á hugsanlega kjósendur Samfylkingarinnar, sem eru minnugir þess að Steinunni Valdís var hafnað í prófkjöri flokksins.

Laugardagskvöldið verður dramatískt. Pólitísk afrek eru í húfi. Vinni Vilhjálmur borgina fyrir Sjálfstæðismenn er ljóst að það muni fara í hinar pólitísku sögubækur og sama gildir um Björn Inga - nái hann inn er hann skrefi nær því að verða arftaki Halldórs Ásgrímssonar, þó það séu nú athyglisvert í sjálfu sér að menn vinni einhver pólitísk afrek með því að taka 5-6% fylgi fyrir margar milljónir. Aðrir flokkar virðast nú ekki jafnnálægt brúninni ef svo má að orði komast. Frjálslyndir og VG eru nokkuð örugg með sitt, þótt þeir síðarnefndu muni trúlega ná 2 mönnum.

Þetta verður spennandi...

2006-05-25T11:44:00.000-07:00

Lýðræðið...

Gott viðhorf hjá Davíð Loga í Mogganum í dag. Í stuttu máli er hann að vekja athygli á því hvað atkvæði fólks hafa í raun lítil áhrif á málefnin, t.d. er nánast vonlaust fyrir þann sem ætlar að haga atkvæði sínu eftir því hvar Landsspítali - Háskólasjúkrahús verður staðsettur að ráða í svör frambjóðendanna. Menn hafa ýmist efasemdir um málin eða telja að það verði að skoða það nánar og tryggja aðkomu fleiri aðila að því.

Það hlýtur að fara að koma til skoðunar að leyfa kjósendum einfaldlega að taka þessar ákvarðanir. Rökin fyrir því að stjórnmálamenn séu betur til þess fallnir en aðrir, eiga ekki jafnvel við og áður. Ísland stendur mjög framarlega varðandi margt, t.d. upplýsingatækni og hve hátt hlutfall íbúanna er menntað. Er ekki tilvalið að leyfa fólki að kjósa um fleiri mál?

Annars hljóp ég aðeins á mig í síðustu færslu og lagði Magnúsi Má Guðmundssyni í UJ þau orð í munn að hann hefði verið að setja út á heimasíðu ungra sjálfstæðismanni í pistli á lifandi.is. Það gerði hann ekki, heldur gagnrýndi Heimdall og stefnumál þeirra. Hins vegar stendur það sem ég sagði og hefur ekkert breyst síðustu daga, að barátta Samfylkingarinnar og UJ gengur ekki út á mikið annað en að höggva í Sjálfstæðisflokkinn.

2006-05-21T10:35:00.000-07:00

Ýkt ömurlegur flokkur

Heldur finnst mér nú Ungir jafnaðarmenn vera slappir í kosningabaráttunni. Barátta þeirra gengur í stuttu máli ekki út á neitt annað en að dissa Sjálfstæðisflokkinn og það lætur nærri að þeir séu með Sjálfstæðismenn á heilanum. Á heimasíðunni þeirra er um það bil önnur hver færsla um Sjálfstæðisflokkinn og hvað hann sé ömurlegur og meðal annars löng grein um hvað heimasíða ungra sjálfstæðismanna sé þunn!

Þá var blásið til sérstaks blaðamannafundar um daginn sem var sérstaklega um unga Sjálfstæðismenn og stefnu þeirra og ekki má gleyma auglýsingaröðinni sem á að sýna einhvers konar holdgerving hægrimanna á Íslandi, fígúru sem þeir nefna Hjálmar Hannesson og á örugglega að slá öll vopn úr höndum Sjálfstæðisflokksins. Spurning hvort Hallgrímur Helgason hafi haft hönd í bagga við persónusköpunina, því líkt og Böddi í Roklandi bloggar þessi tilbúni karakter.

Annars er dáldið fyndið að sjá Hallgrím Helgason um þessar mundir. Hann er kominn í massíva kosningabaráttu - maðurinn sem hefur verið hvað duglegastur við að gagnrýna stjórnmálamenn og þeirra verk í gegnum tíðina. Merkilegt hvað makar geta haft góð áhrif á stjórnmálaskoðanir jafnvel gagnrýnustu manna. Sérstaklega fannst mér góð sena í Silfri Egils um daginn þegar Hallgrímur og fleiri gestir voru spurðir hvað þeim fyndist um slagorð Samfylkingarinnar - Einu sinni var Reykjavík smábær, nú er Reykjavík frábær. Flestir svöruðu því til að þeir hefðu fengið nettan kjánahroll þegar þeir heyrðu þetta, nema Hallgrímur sem taldi þetta vera mjög gott slagorð og stökk ekki í bros. Einhvern tíma hefði Hallgrímur tekið sig til og gert stólpagrín að þessu! Kannski samdi hann þetta sjálfur.

En aftur að Ungum jafnaðarmönnum. Það hefur stundum verið sagt að það sem sameini Samfylkingarfólk sé andúðin á Sjálfstæðisflokknum. Kannski eru Ungir jafnaðarmenn bara að taka forskot á sæluna þar sem þeir sjá fram á sigur Sjálfstæðismanna í borginni. Það virðist allavega líklegt ef miða má við skoðanakannanir, þó allt geti gerst.

En setjum nú svo að Ungum jafnaðarmönnum takist ætlunarverk sitt og nái að sýna borgarbúum að Sjálfstæðismenn séu nú upp til hópa bara hálfvondir og tilfinningalausir plebbar sem muni eyðlileggja leikskólana og senda konurnar á bak við eldavélina - hversu sannfærandi sigur yrði það fyrir Samfylkinguna? Fólk myndi sem sagt kjósa Samfylkinguna af því að Sjálfstæðismenn eru svo vondir, ekki af því að Samfylkingin sé svo góður kostur. Væri ekki nær að leggja áherslu á hvað Samfylkingin hefur fram að færa?

Það er oft góð regla þegar andstæðingurinn er gagnrýndur að taka út það besta og málefnalegasta í fari hans og deila á það. Það versta og ómálefnalegasta dæmir sig yfirleitt sjálft. Ungir jafnaðarmenn hafa einhvern veginn snúið þessu alveg á hvolf. Eflaust má finna menn eins og Hjálmar í röðum hægrimanna á Íslandi en líkar þeirra í hina áttina eru til í vinstriflokkunum á Íslandi eins og annars staðar. En svona er kosningabaráttan í dag - hún gengur út á stóran strætó, Hummer og hvað andstæðingurinn er bara ýkt ömurlegur...

2006-05-17T20:20:00.000-07:00

Metnaðurinn

Fjölmiðlar sem hafa fjallað um stefnu Háskóla Íslands hafa nánast einróma talað um að markmið skólans sé metnaðarfullt. Það er meira að segja slíkur samhljómur um metnaðinn í HÍ að leiðarar Moggans og Fréttablaðsins voru með sömu fyrirsögnina þegar fjallað var um málið - „Metnaðarfullt markmið“.

Já, þetta er svo sannarlega metnaðarfullt markmið. Stefna Háskóla Íslands er hins vegar merkileg fyrir aðrar sakir en það eitt að vera jafngífurlega metnaðarfull og raun ber vitni, nefnilega þær að nú stígur Háskólinn fram með skýrar og mótaðar hugmyndir um framfarir sem ættu að geta dregið úr hátíðarblænum sem einkennir oft háskólaumræðuna og gert umræðuna raunhæfari og markvissari.

Það er líka margt athyglisvert í stefnunni sjálfri. Markmiðið um að fimmfalda fjölda doktorsnema hefur reyndar komið fram áður en í stefnunni er líka talað um að fjölga birtum greinum í fræðitímaritum, búa til stöðu prófessors á heimsmælikvarða, auka verulega við húsnæðiskost skólans, hefja starfsemi í Vísindagörðum árið 2007, fjölga kennurum miðað við nemendur, gera kennurum skylt að sækja kennslufræðinámskeið, gera auknar kröfur um námsframvindu nemenda og tryggja að skólinn geti innheimt gjöld fyrir sérþjónustu eins og innheimtu- og upptökupróf.

Þarna er líka talað um að búa til gæðamenningu í skólanum. Það kann að hljóma svoldið froðukennt en það skiptir máli. Skólamenning í HÍ er einhvern veginn ekki alveg til staðar. Alltof margir eru fjarlægir skólaumhverfinu – mæta kannski í tíma við og við en eru annars lítið á svæðinu. Skipulagið á háskólasvæðinu býður heldur ekki upp á mikið meira, nema heppnin sé með mönnum og þeir nái lesborði. Þetta er ekki beinlínis akademíustemningin. Það er enginn kjarni eða hjarta á háskólasvæðinu þar sem fólk hittist, fær sér að borða saman og spjallar. Þetta hefur allt saman áhrif. Margir líta á nám við HÍ eingöngu sem leið til að ná í gráðu og gera sig kláran fyrir vinnumarkaðinn. Það er skiljanlegt viðhorf en í skóla sem ætlar að vera á heimsmælikvarða gengur það ekki.

Ég veit ekki hvort markmið um „gæðamenningu“ lagi þetta en það er kannski skref í áttina. Skólinn kemst ekki á heimsmælikvarða við það eitt að skrifa örlítið fleiri tímaritsgreinar eða stunda annars konar lagfæringar á tölfræðinni heldur þarf hugarfarsbreytingu.

HÍ kemst ekki inn á topp 500 í heiminum í dag. Það talar sínu máli, hvað sem fólk segir. Það er stundum sagt að HÍ standi sig nú samt sem áður svo vel, sé svo góður skóli og íslenskir háskólanemendur fari nú oft í nám við virtustu skóla heims. En er það ekki ákveðin mótsögn að íslenskir skólar standi sig í ljósi þess að íslenskir nemendur fari og læri við virtustu skóla heims? Ættu íslenskir skólar ekki frekar að vera meðal þeirra virtustu í heimi í stað þess að íslenskir nemendur þurfi að fara í aðra skóla til að ná í gráður?

2006-05-14T12:31:00.000-07:00

Framsókn...

Undanfarin misseri hafa verið Framsóknarflokknum erfið. Ekki bara að fylgið hafi hrunið af flokknum nánast allsstaðar á landinu, heldur virðist sem flokkurinn njóti ákaflega lítillar virðingar landsmanna. Miklar auglýsingar og tiltölulega afdráttarlítil stefna flokksins í flestum málum kunna að hafa áhrif þar á. Einnig kunna mikil völd, sem mörgum finnst ekki vera í samræmi við fylgi flokksins, kunna að vera hluti af skýringunni. Í þessari skemmtilegu greiningu á Framsóknarflokknum er talað um pólitíska tvíkynhneigð og eðlislægt stefnuleysi.

En hvaða nöfnum sem Framsóknarflokkurinn verður nefndur er ljóst að nýjasta útspil Framsóknarmanna á Ísafirði verður tæpast til þess fallið að þagga niður í gagnrýnisröddum í garð flokksins. Eftir að hafa verið í samstarfi við Sjálfstæðismenn í átta ár og stutt pólitískan bæjarstjóra Sjálfstæðismanna, Halldór Halldórsson, undanfarin fjögur ár, er nú komið annað hljóð í strokkinn hjá Framsókn á Ísafirði kortér fyrir kosningar. Skyndilega eru þeir til í að vinna með hverjum sem er og vilja frekar ópólitískan bæjarstjóra (sem hlýtur að gera út af við áframhaldandi samstarf við Sjálfstæðismenn ef það kæmi á annað borð til greina).

Þessi óvæntu sinnaskipti í miðri baráttu eru út af fyrir sig nokkuð athyglisverð. En þau eru sérstakega athyglisverð í ljósi þess að Í-listinn, sameinað framboð annarra flokka á Ísafirði, er nú með meirihluta samkvæmt skoðanakönnunum. Og hvert er nú eitt helsta baráttumál Í-listans? Miðað við borgarafund NFS á Ísafirði um daginn leggur Í-listinn einmitt mikla áherslu á að ráðinn verði ópólitískur bæjarstjóri. Tilviljun...?

Maður áttar sig ekki alltaf á Framsóknarmönnum. Flestir þeir sem taka þátt í stjórnmálum leggja mikla áherslu á að þeir séu þar til þess að berjast fyrir ákveðnum hugsjónum og breytingum en alls ekki til þess eins að ná völdum. Það er sjaldgæft að stjórnmálamenn komi svona grímulaust fram með það markmið sitt að ná völdum, sama með hverjum er unnið eða hvaða málefni þarf að styðja. En Framsókn er líka einstök!

2006-05-09T08:57:00.000-07:00

Lönguskerin

Jónmundur Guðmarsson og Björn Ingi Hrafnsson voru í Íslandi í dag á NFS í gær að ræða um flugvöll á Lönguskerjum sem er skyndilega að verða mál málanna í kosningabaráttunni. Björn Ingi má eiga það að hann hefur komið þessu máli á kortið og náð að selja það ágætlega, þó kostnaðurinn standi í mörgum.

Upphlaup bæjarstjórans á Seltjarnarnesi kom ekki vel út. Það var Birni Inga frekar til framdráttar en hitt, enda kannski ekki von til þess að fólkið hrífist með þegar rökum á borð við þau að Björn Ingi hafi aldrei komið út á Seltjarnarnes, er beitt. Björn Ingi benti þá á að hann hlypi oft Neshringinn.

Seltjarnarnes virðist ekki sitja eitt að því að eiga Löngskerin, að minnsta kosti ef marka má umfjöllun Morgunblaðsins í morgun, þá á Álftanes líka tilkall til þessara skera. Flugvöllur þarna myndi hafa mikil áhrif á höfnina í Kópavogi, sem yrði líka að taka til skoðunar.

Það verður að teljast frekt af hálfu Seltirninga, ef á annað borð er hægt að gefa sér að þeir séu allir sammála um málið, að hafna þessari hugmynd á þeirri forsendu einni að flugvöllur á þessum stað myndi valda hávaðamengun og verra útsýni.

Kastljósið í gær var líka forvitnilegt. Jón Gerald ætlar sér greinilega ekki að tapa alveg í ímyndarstríðinu við Baug og vill rétta sína stöðu. Hann sem sakborningur hefur nú aðgang að öllum málsskjölum, sem eiga víst að skipta tugum þúsunda, og getur veitt fjölmiðlum aðgang að þeim. Þetta leiddi til mikilla viðbragða af hálfu Baugsmanna, sem fannst alveg út í hött að ætla að fjalla um málið í svona stuttum þætti. Eins og Vefþjóðviljinn bendir á hefur Jón Ásgeir nú kannski alveg hreina samvisku í þeim málum, verandi einn af eigendum DV sem hefur nú oft fjallað um alvarlegum mál á snubbóttan hátt.

En það er spurning hvort Baugur ætti ekki bara að birta þessi gögn. Þeir hafa margoft lýst því yfir að vera algerlega saklausir og að rannsóknin hafi verið fyrirskipuð af hálfu ríkisstjórnarinnar. Ef svo er hljóta gögn málsins að bera það með sér. Af hverju ekki að birta þau bara? Ég fæ það stundum á tilfinninguna með Baugsmenn í þessu máli öllu að ef fjölmiðlaumfjöllunin snúist um eitthvað annað en að þeir séu að saka yfirvöld um að stunda spillingu og vanvirða reglur réttarríkisins, þá sé umfjöllunin ósanngjörn og einhliða, eins og þeir kölluðu einmitt Kastljósþáttinn í gær. En er það óeðlilegt að umfjöllun verði einhliða þegar annar aðili málsins vill ekki tjá sig um málið?

Mál Jónasar Garðarssonar í héraðsdómi hlýtur mikla athygli í fjölmiðlum, kannski af því að það er fátt annað bitastætt að gerast. Er það samt ekki of mikið að vera með útsíðufréttir og fyrstu fréttir í sjónvarpi af þessu máli? Ellefu ára sonur Jónasar bar vitni í málinu um föður sinn. Af hverju er verið að slá þessu upp?

2006-05-04T14:45:00.000-07:00

Engar öfgar

Skemmtilegt framtak að halda megrunarlausa daginn. Gott mótvægi. Líka ágætis dæmi um hvernig félög og hópar treysta tilvistargrundvöll sinn - núna hafa talsmenn megrunar og heilbrigðis fengið nýtt viðfangsefni, þ.e. að rökræða við þá sem finnst megrunaræðið komið út í öfgar. Báðir aðilar hafa nokkuð til síns máls, megrun er góð en bara í hófi og öfgar í allar áttir eru slæmar.

Þannig getum við reglulega í framtíðinni fengið að heyra sitt hvorn pólinn; annars vegar fréttir af því hve við erum orðin feit og ofalin og hins vegar um oftrú okkar á megrúnarkúra. Við eigum að vera hraustleg og hugsa um línurnar en megum ekki verða heltekin af útlitinu og gleyma að rækta garðinn okkar.

Þetta er gott módel. Öfgar - hóf - öfgar. Þetta geta menn síðan rætt endalaust fram og til baka og komist að þeirri niðurstöðu að allir hafa eitthvað til síns máls, bara að þeir kunni sér hóf. Eru stjórnmál í dag ekki nokkurn veginn svona?

Kirkjan er farin að beina spjótum sínum að vændi og skorar á KSÍ að gera slíkt hið sama. Í fyrra gerðist ég svo frægur að sitja í rýnihóp á vegum Gallup ásamt ýmsum fleirum til að ræða um málefni þjóðkirkjunnar. Ein hugmyndin sem kom þar fram var að kirkjan ætti að vera óhrædd við að taka opinberlega afstöðu í siðferðismálum. Kannski er þetta skref í þá átt.

Ég allavega kann þessu vel, að kirkjan láti í sér heyra þegar um grundvallarmál er að ræða. Hún þarf kannski ekki að taka afstöðu til þess hvort það eigi að hlutafélagavæða RÚV eða setja vatnalög en það er allt í lagi að hún minni á sig þegar siðferðismál eru til umræðu (þarna komum við aftur að meðalhófinu...).

Það gerir kirkjuna sýnilegri í hugum fólks og ekki veitir af. Almættið þarf eins og allt annað að keppa við sjónvarp og Internet um athygli fólks og hefur ekki riðið feitum hesti úr þeirri rimmu. Ég held að ímynd hennar hafi orðið neikvæðari undanfarin ár, meðal annars vegna þess að það hefur lítið farið fyrir henni og helst að kirkjan komist í fréttir þegar giftingar samkynhneigðra eru til umræðu. Í þeirri umfjöllun lítur kirkjan út fyrir að vera íhaldsöm og svifasein. Ekki þótti mér bæta úr skák um daginn þegar biskup landsins talaði um að hjónabandinu yrði hent á ruslahaug sögunnar ef samkynhneigðir fengju að gifta sig.

Kirkjan er þannig að þar ættu allir að geta fundið skjól. Þannig varð það a.m.k. hjá frelsaranum sjálfum. Ætli hann hafi í raun viljað að samkynhneigðir fengju ekki að gifta sig? Hann gat allavega tekið glæpamenn í sátt. Svo var hann nú síðhærður sjálfur.

2006-05-01T01:35:00.000-07:00

Ætli DV verði saknað?

Trúlega ekki. Mörg orð hafa fallið um ritstjórnarstefnuna umdeildu og nokkuð samdóma álit manna að hún hafi ekki verið gæfuleg. Athyglisvert samt að tap á fyrsta ársfjórðungi ársins var talið réttlæta að slá útgáfuna af þrátt fyrir að blaðið hafi hins vegar skilað hagnaði í fyrra. Að vísu er trúlega samdráttarskeið framundan og fyrirséð að auglýsingar í blöðum muni minnka eitthvað en svo getur líka vel verið að nýr forstjóri 365 hafi einfaldlega ekki haft neinn áhuga á að gefa blaðið út lengur. Það var hálfátakanlegt að sjá ritstjóra blaðsins í Kastljósviðtali reyna að verja stefnu blaðsins undanfarin ár með því að halda því fram að landsmenn hefðu upp til hópa ekki lesið blaðið heldur einungis dæmd það út frá forsíðunni. Eins spurði hann hvort allir fjölmiðlar ættu að vera kurteisir og aldrei voga neinu - líkt og þeir sem hafi gagnrýnt DV hljóti að vera þeirrar skoðunar að fjölmiðlar eigi að vera kurteisir og hálfgerðar undirlægjur! Undir réttlætingum sem þessum frá DV-mönnum hafa landsmenn þurft að sitja nánast allan þann tíma sem "Mikaelisminn" hefur ráðið ríkjum.

Vandamálið við ritstjórnarstefnuna sem rekin var á DV held ég að hafi ekki tengst fréttastefnunni sjálfri heldur vinnubrögðum þeirra sem skrifuðu blaðið. Blaðamennirnir báru litla sem enga virðingu fyrir þeim vandasömu málum sem þeir fjölluðu um. Þrátt fyrir að verið væri að fjalla um alvarleg kynferðisbrot eða ömurlegar aðstæður ógæfufólks virtust blaðamenn fyrst og fremst leggja upp úr því að búa til skrumskældar æsifréttir með hálfgerðum fáranleikablæ oft frekar fyrir sjálfan sig en nokkurn annan. Við sjáum það á þáttum eins og Kompás að fréttamennska hér á landi getur vel verið hörð og aggresív án þess að ganga markvisst fram af fólki, svo fremi sem áhorfendur fái það á tilfinninguna að fréttamennirnir séu einlægir og heiðarlegir í vinnubrögðum sínum.

2006-04-29T14:30:00.000-07:00

Borgarstjórnarkosningar

Kosningabaráttan fyrir borgarstjórnarkosningarnar einkennist af fortíðarflótta. Það er eins og núverandi meirihluti í borginni hafi ákveðið að pakka saman og grafa allt sem minnir á R-listann.
Enginn burðarás úr R-listanum er í forystusæti hjá þessum flokkum og sumir þeirra tala einhvern veginn eins og þeir hafi verið í minnihluta í mörg ár. Björn Ingi segir að það hafi verið nóg talað, nú sé kominn tími til framkvæmda. Hefur Framsóknarmaðurinn Alfreð ekki verið lykilmaður í borgarstjórn í mörg ár? Var hann sem sagt ekki að framkvæma? Þetta gengur nú svo langt hjá Framsókn að nafnið sjálft þykir ekki boðlegt lengur.

Svandís Svavarsdóttir segir að aðgengismálin, í víðum skilningi, skipti mestu. Hefur Árni Þór ekki haft tækifæri til að gera gangskör í aðgengismálunum þegar hann sat í meirihluta? Það er helst að Dagur B. leyfi sér að minnast á það sem gert hafi verið af hálfu R-listans en hann hefur svo sem ekki verið lengi á sviðinu og þarf sem formaður Skipulagsráðs t.d. að bera ábyrgð á “Hringbrautarklúðrinu”.

Svo er auðvitað bullandi verðbólga í loforðunum. Framsóknarmenn eru þar hvað sprettharðastir, það er ekki nóg að ætla að fara í rándýra framkvæmd á Lönguskerjum heldur á að senda frístundatékka heim til borgarbúa. Þetta hljómar allt saman vel, en það er ekki laust við að manni svelgist á kaffinu, eins og einn orðaði það, þegar maður veltir kostnaðinum fyrir sér.

Sjálfstæðismenn sigla frekar lygnan sjó og það virðist hafa gefist vel hjá þeim. Þótt Vilhjálmur sé ekki með æskusjarmann og flottu orðin virðast flestir vera að kaupa hann sem borgarstjóraefni. Frjálslyndir eru svoldið óskrifað blað í baráttunni. Borgarstjórnarflokkurinn er vel mannaður en þeir reka alveg grimman pópúlisma – það er leitun að málefni sem Ólafur F. segist ekki styðja heilshugar sem eitt af “aðaláherslumálum flokksins”.

Frambjóðendurnir mættust í Kastljósinu um daginn. Því hefur verið haldið fram, m.a. í Staksteinum, að Björn Ingi hafi komið best út úr þeim umræðum og það er ýmislegt til í því. Ólafur F. sló algert vindhögg þegar hann sakaði Björn Inga ítrekað um lygar þegar hann benti réttilega á fréttatilkynningu sem Frjálslyndir sendu frá sér um flugvöll á Lönguskerjum. Björn Ingi nær einhvern veginn, þrátt fyrir allt, að vera sá maður sem talar af hvað mestri bjartsýni og krafti. Hann er auk þess tanaðasti frambjóðandinn.

Mér fannst Dagur ekki koma vel út þegar hann hreytti því í Vilhjálm að hann hefði barist gegn leikskólum alla sína tíð í borgarstjórn. Það er eins og það pirri Samfylkinguna og Dag alveg óstjórnlega að Sjálfstæðisflokkurinn sé að stíga fram og segjast ætla að beita sér í málefnum aldraðra eða málefnum leikskólanna. Kannski fer það í taugarnar á þeim að fólk virðist kaupa félagshyggjuáherslur Vilhjálms en Samfylkingin þarf að venjast þeirri vígstöðu að Björn Bjarnason er ekki andlit Sjálfstæðisflokksins í þessum kosningum.

Svandís Svavarsdóttir kemur vel fyrir og það er ferskur blær um hana. Hún samt á það til að vera mjög á almennu nótunum, talar um samfélag og aðgengi og Vinstri grænir halda framboðsfundi í Strætó, fyrirtækinu sem þeir hafa verið með stjórnarformennsku í en gert svo lítið fyrir. Það er út af fyrir sig jákvætt að vera á almennu nótunum en það kann að koma eitthvað niður á trúverðugleikanum. Kjósendur vilja líka heyra kerfiskallarausið við og við, prósentutölur um holræsaskatt og tengigjöld.

Fylgið virðist vera nokkuð stöðugt á flokkunum um þessar mundir. Sjálfstæðisflokkurinn verður stærstur en það er tvísýnt hvort það dugi til átta borgarfulltrúa. Trúlega mun þetta ráðast á litlu flokkunum, ef þeir ná allir inn manni, er meirihluti Sjálfstæðismanna úr sögunni. Meirihlutaviðræðurnar sem myndu hefjast í kjölfarið væru hins vegar afar áhugaverðar og spurning hvert Björn Ingi snúi sér og hvort honum stætt á að snúa baki við Sjálfstæðismönnum verandi nánasti samstarfsmaður Halldórs Ásgrímssonar í pólitík.

Þetta er allt í járnum!

2006-04-28T00:19:00.000-07:00

Feluleikurinn mikli

Stígur Helgason, stjórnarmaður í Röskvu, skrifar pistil á heimasíðu félagsins í gær um Vöku, Sjálfstæðisflokkinn og skólagjöld. Þar fer Röskvumaðurinn knái hörðum orðum um Vökuliða og segir þá í felum með það að vera Sjálfstæðismenn. Að vísu séu kannski ekki alveg allir Vökuliðar felu-Sjálfstæðismenn, því forvígismenn Vöku viti að það kæmi ekki vel út á pappír – en hins vegar séu svona alveg vel flestir Sjálfstæðismenn.

Þetta tengist síðan, segir Stígur, hinni eilífu grundvallarspurningu í stúdentapólitíkinni um skólagjöld, þar sem Sjálfstæðisflokkurinn sé hlynntur upptöku skólagjalda. Röksemdafærslan hjá Stíg er á þá leið að þar sem margir Vökuliðar séu í Sjálfstæðisflokknum, sé sú afstaða Vöku að vera andvíg upptöku skólagjalda ótrúverðug. Hann jafnar þessu saman við það að innflytjandi á Íslandi væri í flokki sem berðist fyrir fækkun innflytjenda í landinu (ég skil hvað við er átt en mér er fyrirmunað að sjá hvernig hægt sé að jafna þessu saman – kannski er ég ekki nógu mikil dramadrottning?).

Stígur segir að hjá Röskvu þekkist ekki þessi tvískinnungur sem einkennir Vöku. Þar starfar að hans sögn fólk úr ýmsum flokkum, í raun öllum nema Sjálfstæðisflokknum: "Röskva hefur dygga fylgismenn ýmissa flokka á sínum snærum og fer alls ekkert í grafgötur með það, ólíkt Vöku. Margir starfa með Samfylkingunni eða Vinstri grænum, einstaka manneskja með Frjálslyndum og sumir með Framsóknarflokknum."

Nú veit ég ekki hvort Stígur hefur kynnt sér stefnuskrár þeirra flokka sem eru velkomnir innan Röskvu. Honum til glöggvunar vil ég þó benda á eftirfarandi kafla úr stefnuskrá Samfylkingarinnar í menntamálum:

"Samfylkingin vill efla háskólastig verulega og losa úr viðjum þeirra sveltistefnu sem stjórnvöld halda því í. Sérstaklega með tilliti til rannsókna og framhaldsnáms. Samfylkingin hafnar því að skólagjöld og fjöldatakmarkanir séu notuð til að leysa fjárskort háskólastigsins. Skólagjöld á tiltekið nám að uppfylltum ákveðnum skilyrðum koma til greina, en tryggja þarf að lánað sé fyrir gjöldunum og afborganir af lánunum verði tekjutengd. T.d. gjöld á tiltekið framhaldsnám. Áður en frekari skref eru stigin í gjaldtöku þarf að fara fram opin og heildstæð umræða um fjármögnun háskólastigsins."

Í ályktun landsfundar Sjálfstæðisflokksins segir hins vegar:

"Landsfundur leggur til að nemendur við opinbera háskóla taki í auknum mæli þátt í kostnaði við nám sitt."

Ég fæ einhvern veginn ekki séð að það sé himinn og haf þarna á milli. Samfylkingin segir skólagjöld koma til greina að vissum skilyrðum uppfylltum, en Sjálfstæðisflokkurinn segir að nemendur við opinbera háskóla taki í auknum mæli þátt í kostnaði við nám sitt. Sé þetta yfirfært á dæmi Stígs um innflytjandann, væri annars vegar um að ræða flokk sem teldi koma til greina að fækka innflytjendum í landið en hins vegar flokk sem teldi að það ætti í auknum mæli að fækka innflytjendum.

Það virðist samt að þetta daður Samfylkingarinnar við skólagjöld skipti Stíg ekki miklu máli. Kannski er það allt öðruvísi ef Samfylkingin vill skólagjöld, heldur en þegar Sjálfstæðisflokkurinn vill þau? Hvernig sem því er farið starfa engu að síður margir úr Samfylkingunni í Röskvu. Í greininni birtir Stígur eins konar lista af Sjálfstæðismönnum innan Vöku og rekur tengsl þeirra við ungliðahreyfingar Sjálfstæðisflokksins en þegar slík tengsl eru ekki fyrir hendi eru menn sagðir "yfirlýstir" Sjálfstæðismenn.

Listi Samfylkingarmanna í Röskvu er væntanlega ekki mikið styttri. Mér er því spurn hvernig Stígur getur þá, ef hann ætlar að vera samkvæmur sjálfum sér, nokkurn tíma fallist á að vinna með fólki sem er í flokki sem telur skólagjöld koma til greina? Af hverju gerir hann ekki þá skýlausu kröfu að hver einasti Samfylkingarmaður í Röskvu segi sig nú þegar úr flokknum? Eins og hann segir sjálfur: "Allt snýst þetta um skólagjöld. Alstærsta og mikilvægasta málefni allra þeirra sem eru fylgjandi jafnrétti til náms er baráttan gegn upptöku skólagjalda við ríkisháskóla." Brýtur það ekki gegn trúarbrögðunum að Röskvufólk styði flokka eins og Samfylkinguna, sem segja skólagjöld koma til greina?

Grein Stígs finnst mér, ef satt skal segja, heldur einstrengingsleg og fyrst og fremst ganga út á að sýna fram á að Röskva sé meira á móti skólagjöldum en Vaka, þótt báðar fylkingar séu á móti skólagjöldum! Stúdentaráð hefur að mínu mati farið vel af stað í ár, en það er alveg ljóst að ráðið og pólitíkin í heild sinni á við ákveðinn tilvistar- og ímyndarvanda að stríða. Þeir sem starfa á vettvangi fylkinganna þurfa að sýna það út á við að það mikla starf sem fylkingarnar leggja á sig sé virkilega þess virði en gangi ekki bara út á að reyna að grafa undan hinum aðilanum. Það er lítill gróði fólginn í því.

Vaka hefur upptöku skólagjalda ekki á dagskrá og hefur ekki haft. Er það ekki nóg sönnun fyrir Röskvuliða? Eða er von á fleiri samsæriskenningum um fylkinguna sem Röskva vinnur með í Stúdentaráði? Ég allavega vona að tíminn verði nýttur í eitthvað uppbyggilegra.

2006-04-25T04:56:00.000-07:00

Er leikflétta í fjölmiðlafrumvarpinu?

Nýtt fjölmiðlafrumvarp hefur verið kynnt í stjórnarflokkunum og fjölmiðlum. Allt bendir til þess að þverpólitísk sátt muni ríkja um málið. Annað væri líka óeðlilegt, tæp tvö ár eru liðin frá því að fyrsta frumvarpið kom fram og tími hefur gefist til að vinna þetta í samvinnu og samráði með öllum flokkum. Það er kannski út af fyrir sig merkilegt að allan þennan tíma virðist aldrei hafa verið neinn grundvallarágreiningur um efnisatriði málsins. Allir flokkar voru alltaf til í að takmarka eignarhald á fjölmiðlum á einhvern hátt, það bara var spurning hvernig staðið væri að málinu. Það er merkilegt út af fyrir sig, vegna þess að á sínum tíma geysuðu um þetta mál svo hatrammar deilur að maður hefði haldið að þetta væri grundvallaratriði í hugum þeirra sem gengu hvað harðast fram. Ætli Björgvin G. Sigurðsson lesi t.d. aftur upp úr Frelsinu eftir John Stuart Mill við umræður um málið eins og hann gerði á sínum tíma? Sennilega ekki.

En það er annar vinkill á þetta mál sem Sigurður Líndal hefur bent á í viðtali við Fréttablaðið. Hann er sá að það samræmist ekki jafnræðisreglum að eignarhald á Ríkisútvarpinu verði á hendi eins aðila eftir að ákvæði fjölmiðlafrumvarpsins taka gildi. Að vísu er talað um það í nýja fjölmiðlafrumvarpinu að RÚV eigi að vera undanskilið þeim reglum en það er ekki víst að sú regla standist stjórnarskrá. Þorsteinn Pálsson gerir þetta líka að umfjöllunarefni sínu í leiðara dagsins.

Og hver er það sem á allt hlutaféð í RÚV? Ríkið á það allt eftir að búið er að háeffa RÚV - og því gæti það farið svo að jafnræðisregla stjórnarskrárinnar eða reglur EES-sáttmálans leiddu til þess að mati dómstóla eða ESA að ríkið hreinlega yrði að selja 75% af sínum hlut!

Trúlega myndu fáir í Sjálfstæðisflokknum syrgja þau endalok, að minnsta kosti ekki þeir sem barist hafa fyrir einkavæðingu Ríkisútvarpsins undanfarin ár. Með þessu yrði allavega stigið stórt skref þá átt. Kannski er þetta allt saman úthugsuð leikflétta ofan úr Valhöll?

2006-04-24T18:31:00.000-07:00

Skortstaða… bleh!

Það er ekkert grín að reyna að hlusta á fréttir og fylgjast með í þjóðmálaumræðunni í dag. Fréttamenn tönnlast á hverju öðru orðskrípinu sem enginn skilur og maður er engu nær. Dæmi um þetta var fréttin um að norski olíusjóðurinn hefði um daginn tekið sér skortstöðu gagnvart íslensku krónunni.

Hvað í ósköpunum er það eiginlega?

Ég hlustaði á þessar fréttir, skildi ekkert, gjóaði svo augunum í kringum sig til að athuga hvort einhverjir aðrir væru að fatta þetta og reyndi að lokum að mynda mér óljósa skoðun á málinu.

Fyrst um sinn mótaðist sú skoðun aðallega af því að norski olíusjóðurinn væri að reyna að koma höggi á okkur Íslendinga. Já,já, hugsaði ég – eru þessir olíukommar þarna í Noregi sem sagt að fara að atast í bestu og fallegustu þjóð heims? Vita þeir ekki að Gilzenegger er íslenskur…?

Ég komst þó fljótlega að því að þessi niðurstaða væri sennilega ekki tæmandi í málinu. Eins líka fóru að renna á mann tvær grímur þegar fjölmiðlar leituðu viðbragða norskra embættismanna við þessum viðbrögðum Halldórs Ásgrímssonar, sem móðgaðist og mótmælti þessum aðförum Norðmanna. Þeim fannst þetta hafarí samt aðallega fyndið – þetta væru nú bara frjáls viðskipti. Og þegar Norðmenn eru farnir að benda okkur á hvað séu frjáls viðskipti er kannski kominn tími til að staldra við… eða hvað?

Á öld internetsins á þetta þó ekki að vera mikill vandi. Ég gúgglaði skortstöðu og það skilaði sér strax. Í stuttu máli er skortstaða sum sé þegar fjárfestir fær lánuð hlutabréf sem hann selur strax á markaði til að geta keypt þau aftur á lægra verði síðar. Þegar það tekst skilar hann bréfunum til þess sem lánaði honum þau upphaflega. Kannski svipað og ef ég fengi lánaða kippu af bjór frá mömmu og seldi vini mínum hana á 1300 kall. Svo þróuðust mál þannig að hann færi ekkert á fyllerí, þannig að ég keypti kippuna aftur á 1000 kall og skilaði mömmu bjórnum. Hirði 300 kall!

Stundum er ég þeirrar skoðunar að þegar birtar eru fréttir sem byggjast á torskildum hagfræðilegum hugtökum, eigi skilyrðislaust að birta litla aukafrétt með, sem svarar spurningunni: Hvað er skortstaða? Að vísu er stundum sýnt ákveðin viðleitni til þess í fyrstu, þannig að snöggsoðin útskýring er látin fylgja með fyrstu fréttinni en síðan ekki söguna meir. Þaðan í frá veit þetta bara fréttamaðurinn sem skrifaði fréttina. Ef þetta væri almennilegt væru svona útskýringar látnar fylgja með hverri einustu frétt um málið!

Svona útskýringar verða þó örugglega seint mikið sport hér á landi. Fyrir það fyrsta tekur það pláss frá fréttinni sjálfri. Þar að auki myndi þessi minnihluti þjóðarinnar, sem þekkir þessi hugtök í þaula og veit um hvað þau snúast, örugglega byrja að nöldra um að það væri nú örugglega enginn svo vitlaus að það þyrfti að tyggja svona sjálfsagða hluti ofan í fólk. Og þar sem enginn vill stíga fram og viðurkenna að hann sé svo vitlaus að hann viti ekki hvað skortstaða er eða hafa aldrei skilið útskýringuna, yrði sennilega farið að þessari ósk sérfræðinganna og engar útskýringar birtar. Hinn þögli meirihluti verður því væntanlega að una því um ókomna framtíð að fréttir séu skrifaðar af sérfræðingum fyrir sérfræðinga, á máli sem enginn skilur almennilega.

2006-04-24T04:48:00.000-07:00

Hallgrímur...

Það er ekki annað hægt en að skellihlæja yfir þessari brillíant grein og hugdettu hjá Höfundi Íslands!

2006-04-19T12:53:00.000-07:00

Nýr stjórnmálaflokkur gegn innflytjendum?

Horfði á viðtalið við Ásgeir Hannes Eiríksson í Kastljósinu áðan. Fyrir þá sem sáu þetta ekki, þá lét Ásgeir sem sagt gera könnun um hvort Íslendingar gætu hugsað sér að styðja stjórnmálaflokk sem vildi takmarka eða draga úr fjölda útlendinga hingað til lands. Í ljós kom að þriðjungur aðspurðra sagði líklegt eða mjög líklegt að þeir myndu styðja slíkan flokk.

Ásgeir Hannes sagðist að vísu ekki ætla að stíga fram og stofna slíkan flokk sjálfur en hann myndi vera meira en til í að aðstoða slíka hreyfingu ef hún kæmi fram. Þegar hann var spurður um hvernig slíkur flokkur myndi starfa, vísaði hann meðal annars til stjórnmálamannanna Mogens Glistrup og Carl Hagen. Þeir eru nú ekki beint upplífgandi fyrirmyndir. Sá fyrrnefndi hefur m.a. haldið því fram að reka eigi alla innflytjendur úr landi í Danmörku og að annað hvort væru menn með kynþáttafordóma eða þeir væru föðurlandssvikarar.

Það er hamingja íslenskra stjórnmála að svona flokkur hefur ekki komið fram. Slíkir flokkar nærast á óánægju og reiði í garð innflytjenda og þegar þeir eru einu sinni komnir fram á sjónarsviðið draga þeir sig sjaldnast til baka að sjálfsdáðum.

Íslenskir stjórnmálaflokkar hafa hins vegar ekki staðið sig í stefnumótun í málefnum innflytjenda. Eiríkur Bergmann gerði könnun á þessum málum um daginn og í ljós kom að fæstir flokkanna hafa lagt mikla vinnu í þessi mál og margir þeirra hafa í raun ekki stefnu í málefnum útlendinga.

Flokkar, eins og sá sem Ásgeir vill sjá verða til, eru hins vegar til víða í Evrópu - í Þýskalandi, Frakklandi, Bretlandi og Austurríki þar sem Jörg Haider hefur verið einna fremstur í flokki. Þessir flokkar byggja fylgi sitt á fullyrðingum á borð við þær að útlendingar steli vinnu frá heimamönnum, lifi á bótum, einangrist í ákveðnum hverfum og aðlagist ekki samfélaginu. Reyndar stangast fyrstu tvær fullyrðingarnar í rauninni á. En auk mikillar andstöðu við innflytjendur berjast þessir flokkar oft fyrir öðrum málefnum, eins og lágum sköttum og hertri löggæslu, dæmigerðum baráttumálum íhaldsflokka. Þeir eru því réttnefndir hægri-öfgaflokkar.

Ásgeir Hannes á sér ákveðna forsögu í opinberri umræðu hér á landi. Hann var á þingi sem varamaður Alberts Guðmundssonar fyrir Borgaraflokkinn í kringum 1990. Þá gat hann sér gott orð fyrir hin undarlegustu þingmál, s.s. að banna innflutning á fóstureyðingarpillum þar sem íslensku þjóðinni hefði ekki fjölgað eðlilega undanfarin ár eins og Múrinn hefur haldið til haga. Þá er hann einnig þekktur fyrir að hafa flutt eina stystu ræðu í sögu þingsins: Virðulegi forseti. Álverið rísi! Svo mörg voru þau orð. Það mætti kannski benda stjórnarandstöðunni á þessa nálgun í ræðumennsku á þinginu?

Þetta virðist hins vegar ekki vera í fyrsta sinn sem Ásgeir viðrar hugmyndir um slíkan stjórnmálaflokk.

Vonandi verður honum ekki meira ágengt núna en þá. Það er hins vegar umhugsunarefni að svo margir játi slíkum flokki fylgi sitt, sérstaklega meðal ungs fólks. Meðan eftirspurnin fyrir slíkum flokki er til staðar er alltaf hætta fyrir hendi á að hann verði stofnaður.

2006-04-17T14:12:00.000-07:00

Gleðilega páska frá Umferðarstofu

Hvað þykist Sigmundur Ernir og V-dagurinn geta fullyrt að fólk hugsi þegar sögð er frétt um að ungri stúlku hafi verið nauðgað? Ég þekki engan sem telur að nauðgun sé fórnarlambinu að kenna. Eflaust eru þeir til, þótt þeir séu nú ekki margir, sem telja að svo sé. En það er engin ástæða til þess að halda því fram að allir geri það.

Og hvað er í gangi hjá Umferðarstofu? Páskaglaðningurinn frá þeim í ár sýnir ölvaða krakka í bíl sem keyra á undir tilheyrandi öskrum og dramatík. Í lokin óskar Umferðarstofa svo landsmönnum gleðilegra páska. Áhrifaríkt...

Eru engin takmörk fyrir því hvað þessar auglýsingar hjá þeim geta verið ógeðfelldar og smekklausar? Hver er síðan árangurinn af þessu öllu? Eru allir peningarnir sem Umferðarstofa borgar ímyndarsmiðum, auglýsingastofum og hönnuðum fyrir að hugsa upp eitthvað nógu óhugnanlegt og sjokkerandi, að skila sér í bættri umferðarmenningu? Ég er ekki viss um það. Og ég held að lausnin við því sé ekki sú að búa til meira brútal auglýsingar.

Það er hins vegar oftast algert tabú að mótmæla auglýsingum sem þessum. Þeir sem gagnrýna það að auglýsingarnar gangi of langt, eru fyrir vikið á móti málstaðnum eða sagðir hræddir við að grípa til nauðsynlegra aðgerða til að laga vandann.

Mér finnst þetta alltof langt gengið með auglýsingar Umferðarstofu. Það er hægt að stuðla að bættri umferðarmenningu án þess að eyða stórfé í auglýsingar sem gera það eitt að verkum að áhorfendum líður illa við að horfa á þær. Hvað með að hafa auglýsingarnar svoldið markvissar og uppbyggilegar? Þannig að áhorfendur séu skildir eftir með einhverja hugmynd um hvernig þeir geta orðið betri ökumenn, frekar en að þeir séu skildir eftir í sjokki?

2006-04-17T11:33:00.000-07:00

Prófin...

Athyglisvert hvað áhugi manns á allskonar tilgangslausum fróðleik á netinu eykst í prófalestrinum. Datt einmitt inn á heimasíðu NBA deildarinnar um daginn. Hún er endalaus staðreyndabrunnur.

Einu sinni fylgdist ég með NBA af ástríðu, safnaði körfuboltamyndum og kunni tölfræðina hjá sumum leikmönnunum utan að. Ég fylgist ekki mikið með vel lengur en það er ágætt að detta inn á síðuna öðru hvoru. Þar er einmitt sú áhugaverða frétt þar núna að í stórmyndinni Scary Movie 4 leiði Shaquille O’Neal og Dr. Phil saman hesta sína í einu atriðinu. Það gengur út að þeir eru læstir inn í klefa þar sem hættulegu taugagasi er sleppt út. Það er einungis ein leið til að sleppa en hún reynir á veikleika Shaq’s – sem eru vítaskot. Dr. Phil mun hins vegar beita sálfræðihæfileikum sínum við að hjálpa Shaq í gegnum þetta.

Hljómar spennandi, jafnvel lýsandi fyrir þann metnað og þá dýpt sem einkennir oft á tíðum draumaverksmiðjuna.

2006-04-13T12:49:00.000-07:00

Myndatökur í dómsölum

Með nýju frumvarpi sem lagt hefur verið fram á Alþingi á að banna myndatökur í réttarsölum. Þó þessi hugmynd sé skiljanlega nokkuð umdeild, felur hún að mínu mati í sér skynsamlega breytingu.

Dómsalir eiga að hafa yfir sér ákveðna friðsæld og veita borgrunum öryggi. Það hefur færst í aukana að undanförnu að fjölmiðlar taki myndir inn í réttarsali af sakborningum, sem reyna að verjast ágangi fjölmiðla með því að fela andlit sitt. Það er ekki eðlilegt að menn þurfi að gera þetta meðan á réttarhöldum stendur og ekki í samræmi við það öryggi sem dómshúsin eiga að veita.

Meginreglan hér á landi er að réttarhöld eigi að vera opin. Það er að sjálfsögðu afar mikilvægt og eftir því er farið - almenningur, þar með talið fjölmiðlafólk, getur sótt réttarhöld auk þess sem dómar og aðrar niðurstöður dómstóla eru birtar á Netinu. Aðgengi að dómstólum er því mikið.

Það hljóta hins vegar að vera einhver takmörk á því hve opin réttarhöld eiga að vera. Þætti okkur t.d. ekki óeðlilegt að réttarhöld væru sýnd í beinni útsendingu? Fyrir dómi eru oftar en ekki til umfjöllunar persónulegar upplýsingar sem öðrum koma einfaldlega ekki við. Einhvern veginn þætti manni það ekki svo fjarstæðukennt miðað við suma fjölmiðla í dag að tekið yrði upp á því að sýna beint frá réttarhöldum.

Hvers vegna eru myndatökur í réttarsal nauðsynlegar? Hefur það sérstakt upplýsingagildi að sjá lögmenn í jakkafötum, dómara í skikkju og sakborninga með möppur eða úlpu yfir hausnum á sér? Það finnst mér ekki.

Nú kynni einhver að benda á að skv. þessum lögum hefði t.d. ekki mátt taka myndir í Baugsmálinu og taki lögin gildi megi ekki taka myndir í dómsmálum sem vekja mikla athygli í samfélaginu. Fyrir það fyrsta er heimilt að veita undanþágur frá þessari reglu og í öðru lagi verður maður að spyrja sig, hvaða þýðingu hefur það fyrir fréttaflutning af málinu að taka myndir af málsaðilum?

Þótt myndataka fjölmiðla sé að meginreglu til bönnuð er ekki þar með sagt að fjölmiðlar geti ekki fjallað um dóma og niðurstöður dómstóla. Það geta þeir og gera í miklum mæli nú þegar. Þar hlýtur hin efnislega niðurstaða málsins að skipta mestu, en ekki myndbirting af meintum sakamönnum og lögmönnum þeirra.

2006-04-12T22:08:00.000-07:00

Blaðsíðutölin rétt

Þessi óborganlega setning var á blaðsíðu 2 í Fréttablaðinu í dag, miðvikudag: "Næstu daga gætu lesendur orðið varir við að efnishlutar Fréttablaðsins verða á öðrum stöðum en venjulega en blaðsíðutöl í blaðinu eru alltaf rétt."

Jæja, það er nú gott að vita að blaðsíðutölin eru alltaf rétt. Enda flettir maður nú ekki dagblaði öðruvísi en að fara vel og vandlega yfir blaðsíðutölin.

Hvað myndi gerast ef Fréttablaðið réði útlending til starfa? Yrði birt frétt um að lesendur gætu treyst því að blaðið muni samt sem áður koma út á íslensku?

2006-04-11T17:42:00.000-07:00

Aftur um tjáningarfrelsi

Fyrir nokkrum vikum skrifaði ég um kæru Samtakanna '78 á hendur Gunnari í Krossinum vegna ummæla sem hann lét falla í Morgunblaðsgrein um samkynhneigða.

Ég fékk einhver viðbrögð við þessari grein og m.a. kommentaði Sindri Guðjónsson, penni á Íhald.is, á færsluna. Ég tek mér það leyfi að birta kommnetið, en hann vitnaði í umræðu á spjallþræði Frjálshyggjumanna:

„Þetta er af spjallinu á vef frjálshyggjufélagsins, Hallgeir skrifar:

„En samkynhneigðir verða að bíta í það súra epli að ef þeir vilja sjálfir hafa frelsi þegar kemur að lífsstíl, tjáningu og skoðunum að þá verða þeir að virða slíkan rétt hjá öðrum. Sama hvort skoðanir þeirra falli undir ríkjandi hugsun í samfélaginu eða ekki. Áður fyrr var það versti óvinur samkynhneigðra að þröngva slíkri rétthugsun yfir alla í gegnum landslög, það er sjálfselska og hræsni að breyta prinsipinu eingöngu vegna þess að maður sé kominn hinum megin við línuna. Ég er sjálfur samkynhneigður og lýt á þetta allt saman á léttum nótum.““

Ég átta mig ekki alveg á því hvort þetta sé meint sem svar við því sem ég skrifaði. Skrif Hallgeirs eru allavega góðra gjalda verð og gott að menn taki Gunnari á léttu nótunum. Mér finnst þessi skrif ekki beint tengjast því sem skrifað var á Íhald.is um kæruna og málið né því sem ég skrifaði um málið. Ég benti á það í færslunni minni að mér þótti heldur glannalegt af Íhaldsmönnum að segja að Samtökin '78 séu andstæðingar tjáningarfrelsis og að þeim væri líkt við alræðisríki síðustu aldar fyrir það eitt að kæra Gunnar vegna ummæla sinna. Að kæra einhvern vegna ummæla felur ekki í sér að sá sem kæri vilji svipta viðkomandi tjáningarfrelsi sínu, hvað þá að hann vilji svipta okkur öll hin tjáningarfrelsi okkar.

Þetta væri annað mál ef Samtökin hefðu t.d. krafist þess að Gunnari eða öðrum yrði hreinlega bannað að tjá sig um málefni samkynhneigðra. Eða að enginn mætti tjá sig opinberlega um þessi málefni nema formaður Samtakanna fengi fyrst að lesa greinina yfir og hún yrði einungis birt ef hún félli Samtökunum í geð.

Það var hins vegar ekki uppi á teningnum. Það sem Samtökin gerðu var að kæra Gunnar, þannig að hann verður að taka ábyrgð á ummælum sínum fyrir dómi. Af hverju eru Íhaldsmenn mótfallnir því?

En talandi um bann við opinni umræðu hvernig væri að líta á umræðu um reykingar? Henni er sniðinn svo þröngur stakkur í lögum um tóbaksvarnir að annað eins er vandfundið.

Þar er lagt fortakslaust bann við því að talað sé opinberlega um reykingar og tóbak, nema til að vara sérstaklega við þeim. Þar er augljóslega of langt gengið. Þó það sé í tísku um þessar mundir að „jarða“ umræður, sbr. Siv Friðleifsdóttur um tillögur Jónínunefndarinnar, þá held ég að Þorgrímur og félagar gangi fulllangt í reykingartrúarbrögðunum með þessum lögum. Í 7. gr. segir t.d. að bönnuð sé "hvers konar umfjöllun í fjölmiðlum um einstakar vörutegundir til annars en að vara sérstaklega við skaðsemi þeirra".

Já - forðumst upplýsta umræðu! Hún getur ekki verið til góða.

P.s: Til að forðast málsókn mun ég hér í lokin vara sérstaklega við skaðsemi tóbaks: Passið ykkur, tóbak er MJÖÖGG hættulegt!

2006-04-08T20:50:00.000-07:00

Heimsborgin Reykjavík

Það vatt sér upp að mér útlendingur í miðbænum í dag og spurði til vegar. Ég sagði honum til vegar. En þá spurði hann mig hvort ég ætti einhvern pening handa sér. Ég átti því miður engan pening fyrir manninn en kvaddi hann þó með virktum og óskaði honum alls hins besta. Það er alltaf soldið heimsborgaralegt þegar menn út á götu spyrja hvort maður geti látið eitthvað af hendi rakna. Að vísu eru það oftast drykkjumenn á Austurvelli – “áttu nokkuð 120 kall fyrir Svala handa mér?” – en hver veit, kannski er þetta að fara að verða algengara á götum heimsborgarinnar Reykjavíkur.

Ég kom einu sinni til Prag og þar er þessu nokkuð öðruvísi farið. Þar eru betlarar á flestum hornum og alveg sérstaklega í túristahverfunum (undarleg tilviljun!). Þar eru aðferðir betlaranna orðnar þróaðri, sumir krupu á fjórum fótum og voru með andlitið við gangstéttina en útréttan lófa en aðrir spiluðu út börnum og gamalmennum til að vekja samúð almennings. Í fyrstu fékk þetta mjög á mig og ég gaf sem mest ég mátti. Mér var hins vegar fljótlega bent á að ég yrði að endurskoða þetta. Með því að gefa þessum betlurum væri ég ekki að styrkja neina þurfalinga í Tékklandi, heldur væri ég að gefa tiltölulega vel stæðum einstaklingum! Þessir betlarar væru nefnilega fagmenn og tækju inn töluverðar fjárhæðir daglega frá gjafmildum Vestur-Evrópubúum sem þjáðust af einhvers konar sagnfræðilegu samviskubiti og gæfu þess vegna sem mest þeir mættu. Maður nokkur sem ég talaði við og bjó í Prag sagði mér að gamlárskvöldið í borginni árið 1999-2000 hafi hann orðið vitni að því að betlari hafi komið inn á bar um nóttina til að skipta því sem hann hefði fengið yfir daginn og kvöldið. Og afraksturinn voru ekki bara einhverjir tíkallar í öðrum buxnavasanum, heldur fullir plastpokar af klínki og að allt í allt hefðu þetta verið einhverjar 50-60 þúsund krónur!!!

En þetta er alltaf ákveðin spurning. Eru svona sögur ekki bara goðsögur sem ríku og firrtu þjóðirnar koma sér upp til að geta með góðri samvisku hrist höfuðið blákalt þegar við horfum í augun á þeim sem þurfa að betla? Eða eru betlarnir að nýta sér gjafmildi okkar? Og enn ein pæling: leggur einhver virkilega á sig að krjúpa á götum úti fyrir peninga ef hann þarf ekki á peningunum að halda?

Úffff – allar þessar þungu spurningar um lífið sjálft sem helltust yfir mig á götum Prag. Þetta rifjaði upp fyrir mér málsgrein úr Skólablaði MR 1998, sem ég er enn að reyna að skilja. Hún var svohljóðandi: Hver erum við, hvaðan komum við og hvert stefnum við? Samkvæmt greinahöfundi voru þessar spurningar kjarninn í 2001: A Space Oddyssey eftir Kubrick. Ég held að ég hafi leyst þetta í Prag á sínum tíma með því að fara á barinn!

2006-04-05T09:47:00.000-07:00

Innflytjendur

Stjórnmál víða í Evrópu eru mjög mótuð af umræðum um innflytjendamál. Í íslenskum stjórnmálum er lítið um þetta fjallað. Undanfarin ár hefur verið næga vinnu hér að fá, þannig að vaxandi straumur innflytjenda hingað til lands hefur í raun leyst þann lúxusvanda íslensku þjóðarinnar að ekki fæst lengur starfsfólk í lægst launuðustu störfin.

Í vikunni var tilkynnt að ríkisstjórnin hygðist ekki framlengja takmarkanir á atvinnufrelsi borgara frá átta aðildarríkjum ESB sem verið hafa í gildi undanfarin ár. Það er jákvætt skref því þetta olli fyrst og fremst skriffinnsku og töfum fyrir verkafólk sem vill koma hingað til að vinna. T.d. þurftu pólskir verkamenn að fá sérstakt atvinnuleyfi til að koma til landsins, sem tók tíma að útvega á meðan Þjóðverji eða Grikki í sömu erindagjörðum þurftu þess ekki. Þó eru ákveðin skilyrði enn við lýði. Einhverjir rísa upp á afturlappirnar og telja þetta hið versta mál.

En innflytjendamálin koma inn á margt fleira en atvinnuleyfi. Hve opið á samfélagið að vera? Hve miklar kröfur á að gera varðandi íslenskukunnáttu og samfélagsþekkingu til þeirra sem vilja koma hingað og gerast íslenskir ríkisborgarar? Eiga þeir að kunna íslensku reiprennandi eða bara getað bjargað sér á íslensku?

Það eru engin einföld svör við þessum spurningum. Reglur um þessi málefni geta aldrei orðið meira en tilraun til að takast á við flókinn veruleika. Þeir einstaklingar sem vilja koma til landsins eru hvaðanæva að úr heiminum og eiga án efa mjög misgott með að koma sér fyrir í nýju landi. Við verðum að hafa í huga að á Íslandi er ýmislegt sem auðveldar innflytjendum að koma sér fyrir, t.d. góð enskukunnátta Íslendinga og gott efnahagsástand. Reglurnar um þessi efni ættu því að vera sveigjanlegar.

Undir yfirborðinu eru án efa ýmsar skoðanir uppi um þessi mál. Í nýjasta hefti Þjóðmála, þess ágæta tímarits, er því til að mynda velt upp hvort ekki sé ástæða til að taka upp eftirlit með þeim múslimum sem búa hér á landi. Þeir ku víst vera nokkur hundruð. Þessi hugmynd virðist byggjast á því að fyrst til eru öfgamenn í röðum múslima, sem fremja hryðjuverk og hafa andúð á Vesturlöndum, ættum við að hafa eftirlit með öllum múslimum sem búa hér á landi. Eigum við sem sagt að grua fólk um græsku fyrir það eitt að vera ákveðinnar trúar? Það finnst mér ekki.

Talandi um trúmál, þá er skammt stórra högga á milli. Það er ekki fyrr búið að sanna að Rauðahafið hafi getað klofnað fyrr en sýnt er fram á að Jesú hafi getað gengið á vatni. Málið var bara að hann gekk á ís!

2006-04-02T22:06:00.000-07:00

Hin réttlátu mótmæli

Mótmælaaldan í Frakklandi virðist hlýja vinstrimönnum hér heima um hjartarætur. Á Múrnum er til að mynda talað um að Frakkar þori að benda á hin augljósu sannindi að kapítalisminn sé ósanngjarn. Við hin séum hins vegar orðin ónæm fyrir þessu óréttlæti, því okkur hafi verið sagt það svo oft hvað kapítalisminn sé frábær. Almenningur er sem sagt orðinn svo heilaþveginn að hann skilur ekki lengur neitt í neinu og greinir ekki ranglætið frá réttlætinu.

En er það virkilega svo að öll réttlætiskenndin í Frökkum sé að skila árangri? Tæplega. Þar er atvinnuleysi með því hæsta í Evrópu og viðvarandi efnahagslægð. Miðað við ákafann í mótmælunum mætti halda að með þessum umræddu lögum sé verið að svipta fólk kosningarétti eða skipa fyrir um brottflutning blökkumanna úr landinu. En svo er ekki. Tilgangur hinna umdeildu laga er einfaldlega að reyna að ráða bug á atvinnuleysi ungs fólks en ekki “skerða atvinnuréttindi” þeirra eins og margir tönglast á.

Er ekki allt eins verið að auka atvinnuréttindi fólks með því að gera fólki auðveldara um vik að fá vinnu? Ef það er erfitt að segja upp fólki verða fyrirtækin jú að sama skapi tregari til að ráða nýtt starfsfólk. Með þessum lögum er lagt til að fyrirtæki geti ráðið ungt fólk á sérstakt tveggja ára tímabil, þar sem hægt er að segja starfsfólki upp fyrirvaralaust og án þess að gefa upp ástæðu. Vissulega getur það verið ósanngjarnt en það er spurning hvort sú fórn sé ekki færandi til að fá fleiri störf? Það finnst mér í það minnsta ekki svo fáranleg hugmynd að hún verðskuldi margra vikna mótmæli.

En það er eitthvað svo rómantískt og heillandi að sjá þúsundir ungmenna mótmæla. Sérstaklega í þessu nútímasamfélagi þar sem margoft hefur verið sýnt og sannað að við gerum alltof mikið af því að sitja og horfa á sjónvarpið og æ minna af því að taka þátt í félagsstörfum. Það þýðir þó ekki endilega að mótmælendur hafi rétt fyrir sér með því einu að mótmæla. Þetta er hins vegar farið að verða þvílík list í Frakklandi að mótmælin vekja mikla athygli, sérstaklega kannski hjá fólki eins og okkur Íslendingum, sem sjáum mótmæli fyrir okkur sem fámennar samkomur kaffihúsamanna. Fyrir vikið fær maður það ósjálfrátt á tilfinninguna að fyrst allt þetta fólk leggi það á sig að mótmæla, hljóti það að hafa rétt fyrir sér og það verður allt að því rétttrúnaðaratriði að vera sammála kröfum mótmælendanna. En það getur komið upp að fólk berjist fyrir röngum málstað og að hann sé rangur jafnvel þótt mjög margir berjist fyrir honum og viðhafi stór orð um málið. Og þeir eru ekki endilega handhafar sannleikans fyrir vikið.

2006-04-02T18:24:00.000-07:00

Nostalgía

Skellti mér á Morfís á föstudagskvöldið og sá MR og MH takast á í úrslitaviðureigninni. Þrátt fyrir að það séu orðin fimm ár síðan ég útskrifaðist úr menntaskóla er maður enn eitthvað viðloðandi þetta og hef gaman af. Það var líka mjög gaman að sjá MR-ingana vinna keppnina og draga titilinn í hús í fyrsta sinn í 18 ár. Sagan segir að Birgir Ármannsson hafi verið í síðasta MR-liðinu sem vann. Langur tími, en þó ekki 31 ár eins og hjá KR.

Þetta var nokkuð sanngjarn sigur fannst mér. Umræðuefnið var frelsi einstaklingsins og MR með. Liðið er nokkuð jafnt, enginn sem stendur upp úr en allir sterkir. Í MH-liðinu er hins vegar Halldór Armand áberandi sterkastur og varð ræðumaður Íslands nokkuð verðskuldað. Þetta var í raun sama keppnin hjá MH og fyrir sex árum þegar þeir kepptu við Versló og voru líka á móti frelsi einstaklingsins. Stuðningsmaðurinn þá varð líka ræðumaður Íslands en liðið tapaði.

Málflutningurinn hjá MH var um margt svipaður og síðast en þetta er nú ekki beint afstaða sem auðvelt er að verja að vera á móti frelsi einstaklingsins. En hinn dæmigerði Morfís-maður lítur nú yfirleitt svo á að ekki sé til það umræðuefni sem hann geti ekki verið hvort sem er með eða á móti. Virðingarverð afstaða en veldur því stundum að þessar keppnir missa veruleikatengsl.

Sú var tíðin að MR vann helst ekkert annað en Gettu betur. Þetta er að snúast við. Nördunum er að fækka og athyglissjúklingunum að fjölga!

2006-03-28T17:55:00.000-08:00

Nokkur orð um áfengi...

Andstætt alnafna mínum, sem getið er í hausnum á þessu bloggi, er ég afar fylgjandi því að sala á áfengi verði gefin frjáls hér á landi, a.m.k hvað bjór og léttvín varðar. Guðlaugur Þór Þórðarson hefur ásamt fleirum góðum mönnum og konum lagt fram frumvarp þess efnis á Alþingi.

Þetta er ekki í fyrsta sinn sem slíkt frumvarp er lagt fram en alltaf hefur það dáið í nefnd og ekki komist til lokaafgreiðslu þingsins. Sem er leitt því þessi breyting væri svo augljóslega til bóta, rétt eins og tilkoma bjórsins 1989 var líka. Rökin fyrir því að afnema einkasölu ríkisins á áfengi og heimila verslunum að selja vín hafa margoft komið fram. Sérstök samtök voru stofnuð til að berjast fyrir þessari breytingu.

Fjallað hefur verið um þetta mál í Kastljósinu síðustu tvö kvöld og þar hefur komið fram gamalkunnug gagnrýni um að aukið framboð leiði til aukinnar neyslu og þess vegna sé þetta ekki æskileg breyting.

Auðvitað myndi þetta leiða til aukinnar neyslu. En sá tími er liðinn að lög og reglur stýri neyslu fólks á jafneðlilegum hlutum og áfengi og léttvíni. Þetta snýst ekki um neyslu, heldur sjálfsagða þjónustu við neytendur.

2006-03-27T18:07:00.000-08:00

Eitt kjördæmi?

Stundum er rætt um að gera landið að einu kjördæmi. Það er hugmynd sem má skoða. Atkvæðavægi hér á landi hefur eiginlega alla tíð verið ójafnt. Það hafa verið tekin stór skref í þá átt að laga þessa stöðu á undanförnum árum og jafna vægið en það er enn tiltölulega ójafnt. Í kosningunum 2003 var staðan svona:

Kjörd.	Þingm.	Á kjörskr.	Atkvæði	Pr. þingm.
NV-kjörd.	10	21221	18710	1871
NA-kjörd	10	27316	23563	2356
S-kjörd	10	28374	25032	2503
SV-kjörd	11	48857	42832	3894
RVK-su:	11	42734	36890	3354
RVK-no	11	42787	36145	3286

Þegar mismunur milli einstakra kjördæma er mestur (Norðvestur og Suðvesturkjördæmi) er meira en tvöfaldur munur á vægi atkvæða.

Eins og kjördæmaskipanin er sett upp núna er það nokkurn veginn þannig að þingmönnum er skipt á milli landsbyggðarinnar annars vegar og höfuðborgarsvæðisins hins vegar. Á landsbyggðinni eru 30 þingmenn en 33 koma af höfuðborgarsvæðinu.

Með öðrum orðum var þetta þannig í síðustu kosningum að 73.569 kjósendur kusu 30 þingmenn en 134.378 kjósendur kusu 33 þingmenn. Í prósentum er þetta þannig að 36% landsmanna kjósa tæp 48% þingmanna en hin 64%-in kjósa rúm 52% þingmanna.

Einhver skekkja þarna á milli kann að vera réttlætanleg út frá ákveðnum byggðasjónarmiðum. En hversu mikil má sú skekkja vera? Maður hefur það á tilfinningunni að ef kosningarkerfi væri smíðað í dag, væri það ekki með þessari innbyggðu skekkju. Þá væri lykilatriði að hvert atkvæði hefði jafnt vægi.

Og það má velta þessu kerfi fyrir sér út frá öðru sjónarmiði: Fylgi flokkanna er mjög misjafnt eftir kjördæmum. Er það réttlætanlegt að útfrá atkvæðamisvægi geti flokkar í raun fengið fleiri þingmenn en þeir ættu annars rétt á? T.d. getur flokkur sem er með mikið fylgi í minnsta kjördæminu tryggt sér nokkra þingmenn og þar af leiðandi ákveðin áhrif, jafnvel þótt hann fái sáralítið fylgi annars staðar.

Ef landið væri eitt kjördæmi fengju flokkar og landsmenn allir kjörna fulltrúa í samræmi við þau atkvæði sem greitt voru.

2006-03-26T19:25:00.000-08:00

Samsteypur

Ég ætlaði að létta mér ritgerðarskrif í nótt með því að kíkja á Cheers. En viti menn, Skjár Einn fraus klukkan svona tvö og skjámyndin hefur ekki hreyfst í svona klukkutíma núna! Það er ekki einu sinni boðið upp á Afsakið hlé eða neitt. Myndin er bara frosin. Ætli tæknimaðurinn sé sofnaður?

Hef verið að velta fyrir mér þeim fjölmiðlasamsteypunum sem hafa orðið til á markaðnum í dag og slagnum þar á milli. Er það eðlilegt að í dag verði neytendur að velja hvort þeir vilji Símann & Skjáinn (þar með talið Enska boltann) eða OgVodafone og Digital Ísland? Í dag útilokar annað hitt. Ég get t.d. ekki fengið að sjá Enska boltann nema ég sé með nettengingu hjá Símanum. Markaðslögmálin eru jú margslungin. En er það ekki allra hagur, bæði neytenda og fyrirtækjanna, að val á internetfyrirtæki hafi ekki þær afleiðingar að sumir geti ekki séð enska boltann og aðrir ekki Idolið?

Ég man þá tíð þegar enski boltinn var sýndur á laugardögum á Rúv og svo á Stöð 2. Þá var að vísu einungis einn leikur á viku sýndur, sem þykir eflaust alger steinöld miðað við stöðuna í dag. En þetta var mikil stemning að hittast og horfa á leikinn og það gerðum við þrír vinirnir alveg reglulega í nokkra vetur. Man alltaf skemmtilega sögu þegar ég hugsa um þetta. Þannig var að stundum bauð Stöð 2 sparkunnendum upp á að hringja inn og velja mann leiksins og þá fór nafnið manns í pott sem dregið var úr. Einu sinni var nafnið mitt dregið úr pottinum, eftir að ég hafði kosið Stan Collymore mann leiksins, og sjálfur Arnar Björnsson tilkynnti landsmönnum að Árni Helgason hefði unnið kvöldverð fyrir 2 á Lækjabrekku!

Ég réð mér ekki fyrir kæti. Sá að vísu fram á að það yrði erfitt að velja úr vinahópnum hver ætti að fara með og hélt lengi vel að það yrði stærsta vandamálið. Að loknu erfiðu vali og tilheyrandi uppgjöri, fór ég að reyna að innheimta vinninginn minn frá Stöð 2. Þá kom upp nýtt vandamál og öllu stærra. Ég fékk vinninginn aldrei afhentan!

Þrátt fyrir ótal símtöl fékk ég yfirleitt svarið að "sá sem sér um þetta er ekki við núna" og jafnvel þegar ég hafði fengið sjálfa móður mína til að aka mér alla leið upp á Lyngháls og spurði eftir vinningnum í eigin persónu voru svörin þau sömu - hann er ekki við og þetta er því miður ekki tilbúið núna. Aldrei fékk ég vinninginn minn. Sýndi þessu máli nú lengi vel skilning, í ljósi erfiðrar rekstrarstöðu Stöðvar 2, en eftir að Baugur keypti þetta upp er aldrei að vita nema maður dusti rykið af þessari gömlu skuld. Og þó...

2006-03-25T20:56:00.000-08:00

Sætar stelpur og gagn sem má af þeim hafa

Ummæli utanríkisráðherra um sætustu stelpuna og sama gagnið hafa farið í taugarnar á sumum. Er formaður Flokksins að halda því fram að konur geti einungis verið sætar en ekki haft aðra kosti eins og til dæmis að vera gáfaðar? Kannski.

En ef við köfum dýpra í þetta mál mætti ekki á móti spyrja: Er ráðherrann ekki frekar að lýsa þeim blákalda veruleika að það bara er ekki alltaf hægt að fara heim með sætustu stelpunni? Um það er ekki deilt. Við þekkjum þetta allir. Þannig má segja að ráðherrann sé að setja sig á ákveðið level með okkur hinum – hann, eins og allir aðrir íslenskir karlmenn, þekkir hvernig það er að fara ekki með sætustu stelpunni heim, þetta nauðsynlega þroskaskref í lífi hvers ungs manns. Ekkert kynnir mann betur fyrir eigin takmörkunum en höfnunin.

En til að halda öllu til haga má bæta við að Geir er ekki endilega að halda því fram að stelpur geti bara verið sætar. Sætasta stelpan hverju sinni er jú ekki til nema í huga hvers og eins.

Hugsanlega kyngerir Geir málið um of. Að jafna vali Íslendinga á bandamanni í hinum flóknu varnarmálum landsins við tilraun drengs til að ná sér í stelpu til að fara heim með eftir ball er auðvitað viss karllægni. En manninum er vorkunn – ekki hefðum við viljað að hann líkti þessu við að fara ekki heim með sætasta stráknum? Þá hefði nú eitthvað heyrst…!

Seinni hluti ummælanna orkar hins vegar meira tvímælis. Einhver sem gerir sama gagn. Þarna eru vísanirnar svo margar að maður veit varla hvar á að byrja. Manni dettur auðvitað fyrst í hug að það stefni bara í eitt. Eitthvað dónó. Það er samt vissara í ljósi þess hvað erótískar lýsingar fara hratt um Internetið í dag að ræða það ekki frekar. En ef það er þetta sem Geir átti við, lítur út fyrir að hann telji konur bara geta gert eitt – og það er dónó eftir ball.

Hér megum við samt ekki álykta um of. Hver segir að fólk geti ekki farið saman heim eftir ball í öðrum tilgangi? Er það til dæmis alveg útilokað að fólk geti farið heim til að spjalla eða fá sér eitthvað að borða saman? Mér virðist sem hinir norðlensku feministar hugsi bara um eitt, fyrst þeim þykir það svona grunsamlegt að stelpa og strákur fari saman heim eftir ball. Kannski þekkjast engin millistig þarna fyrir norðan!

Ég man eftir því að í menntó sást sjaldnast vín á sætustu stelpunum – þær voru of miklar skvísur til að láta sjá sig ofurölvi. Fyrir vikið voru þær á bíl og kannski var Geir að vísa til þess með því að minnast á gagnið – að finna einhverja sem var á bíl og gæti skutlað honum heim. Þetta er minni sem margir drengir kannast við – að hafa fengið sér ívið of hressilega neðan í því og leita uppi unga stúlku sem skutlaði manni heim. Klappaði manni kannski líka vinalega á bakið og kom við á BSÍ í leiðinni. Og ekki gengur að láta einhvern strák skutla sér heim: það hefur aldrei verið fullkomlega í lagi með þá drengi sem eru edrú á böllum.

Við skulum því fara varlega í að draga ályktanir af ummælum ráðherrans. Þrátt fyrir hrossahláturinn sem kaldastríðshaukarnir í salnum í Valhöll ráku upp, hallast ég frekar að því að þarna hafi ráðherrann tekist á hendur að lýsa hinum flókna veruleika íslenskrar ballmenningar og kvennafars. Sem er ekki létt verk.

2006-03-24T10:16:00.000-08:00

Vertíð hjá blaðalesendum

Það er kraftur í íslenskum dagblöðum um þessar mundir. Nú eru gefin út fjögur dagblöð og þau eru öflug, hvert á sinn hátt. Mér finnst orðið allt annað að lesa leiðara Fréttablaðsins eftir að Þorsteinn Pálsson tók við ritstjórastöðunni. Einhverjir héldu kannski að allur vindur væri úr honum eftir mörg ár á sendiherrastóli en hann er frábær penni og óhræddur við að beina spjótum sínum að gömlum samherjum jafnt sem andstæðingum.

DV hefur batnað mjög frá því að nýir ritstjórar tóku við blaðinu. Efnistökin eru þau sömu - meginuppistaðan í blaðinu eru ýmsir afkimar samfélagsins sem fá litla athygli annars staðar; kynferðisafbrotamenn, öryrkjar og undirheimarnir svo eitthvað sé nefnt. Umfjöllun um þessi mál á rétt á sér en hún er vandmeðfarin og það er þunn lína milli þess að gera þetta vel eða ganga of langt. Oft snýst það um ákveðin útfærsluatriði, til dæmis það eitt að birta ekki mynd og nafn sakborninganna á forsíðu blaðsins heldur láta nægja að gera það inn í blaðinu. Skrípaleikurinn sem var í gangi undir stjórn Mikaels Torfasonar hafði fyrir löngu gengið fram af fólki en Björgvin og Páll hafa stýrt blaðinu af meiri skynsemi.

Blaðið hefur verið að styrkja sig að undanförnu en glímir kannski við þann vanda að það skortir sérstöðu miðað við hin blöðin. Það var blaðinu án efa til framdráttar að fá Ásgeir Sverrisson sem ritstjóra. Það er örugglega ekki auðvelt að koma blaði í gegnum fyrstu mánuðina og fyrsta árið en smám saman mun það án efa ná að skjóta rótum.

Og svo er það auðvitað Mogginn, sem er jú vinnustaður minn og því telst ég sennilega ekki ná hinu fræga hlutleysi í því sem hér á eftir fer. En blað allra landsmanna hefur, að mínu mati, farið mikinn undanfarnar vikur og gaman að fylgjast með því hvað Mogginn getur verið sterkur þegar vel stendur á. Það hefur t.d. fundist varðandi umfjöllun blaðsins um íslenskst efnahagslíf og bankana. Mogginn er með mikla breidd og mikinn styrk í starfsliði sínu og ég hef stundum fengið það á tilfinninguna að þessi styrkur nýtist ekki alltaf til fulls, sérstaklega þegar lítið er í fréttum og viðfangsefnin einföld og auðleysanleg. Það hefur hins vegar ekki verið málið undanfarnar vikur.

En eins og ég sagði þá er gaman að lesa blöðin um þessa dagana, sérstaklega þegar maður hefur í huga að það er ekki sjálfgefið að fjögur öflug blöð séu gefin út á litlum markaði eins og hér heima.

2006-03-22T20:35:00.002-08:00

Glitnir: Ekkert nýtt?

Ekki nóg með að margra mánaða pælingar og ímyndarvinna hafi endað með því að velja bara gamalt nafn á fyrirtækið, heldur reyndist lógóið bara vera norskt!

2006-03-22T20:11:00.000-08:00

Írakstríðið

Ég hef verið einn þeirra (að ég held fáu) sem hefur ekki myndað sér algjörlega einhlíta skoðun á Íraksstríðinu. Mér hefur þótt ýmislegt mæla með því og ýmislegt á móti og leyft mér þau þægindi að taka ekki eindregna afstöðu sem ég held mér við, sama hvað á gengur.

Fyrir það fyrsta var Saddam Hussein einræðisherra, sem hafði dauða sinna eigin borgara á samviskunni. Samningar, viðræður og alþjóðlegar stofnanaaðgerðir eins og viðskiptabann og fleira höfðu engum árangri skilað. Það eru ákaflega veik rök og hreinleg barnaleg að tala um að hefði átt að reyna samræður og samninga lengur - þessi maður ætlaði sér ekki að semja!

Í öðru lagi er ljóst, hvað sem líður öllum vafasömum aðferðum við að tengja Saddam við hryðjuverkasamtök, að hann var ólíkindatól og hættulegur. Það má kannski setja dæmið upp þannig að þó hann hafi ekki átt gjöreyðingarvopnin, þá hefði hann líklega ekki hikað við að nota þau, ef hann kæmist yfir þau. Við sem fylgjumst með, svona á hliðarlínunni hinum megin í heiminum, getum leyft okkur að vera vitur eftir á og gagnrýna. Það hefðum við sennilega líka gert ef til þess hefði komið að Saddam reyndi að ráðast á Bandaríkin eða Ísrael. Þá hefðum við hefðum gagnrýnt aðgerðarleysi Bandaríkjamanna.

Þá er það, í þriðja lagi, göfugt markmið að breiða út lýðræði á þessu svæði og eitthvað sem gæti leyst þennan vanda þessara ríkja til langframa.

Það hefur hins vegar ýmislegt komið fram sem heldur ekki vatni:
Í fyrsta lagi átti Saddam ekki gjöreyðingarvopn. Það hefur verið sýnt fram á að upplýsingar þar að lútandi stóðust ekki og sömu sögu er að segja um tilraunir hans til að koma sér upp slíkum vopnum. Í öðru lagi var hann ekki að þjálfa upp hryðjuverkamenn á vegum al-Qaeda, eða í það minnsta er ekkert sem bendir til þess.

Og það er ýmislegt sem mælir hreinlega gegn innrásinni:

Fyrir það fyrsta er það alltof þröngt sjónarhorn að líta eingöngu til þess að Saddam hafi verið grimmur einræðisherra. Það eitt réttlætir ekki innrás að einhver sé grimmur. Stuðningsmenn stríðsins spyrja stundum hvort andstæðingar þess hafi frekar viljað hafa Saddam áfram? Sumir kynnu að segja að slík spurning sé ekki réttlætanlegt og að „maður megi alveg gagnrýna þó maður vilji ekki Saddam“ en mér finnst töluverð vigt í þessari spurningu. En engu að síður má ekki líta svo á að það sé eina atriði málsins. Það verður að skoða þetta í samhengi við atburðarrásina sem fylgdi. Upplausn hefur verið í Írak undanfarin ár, daglega eru þar sprengingar og mannfall saklausra borgara. Í dag virðist staðan vera í sjálfheldu, vera bandaríska hersins veldur miklum vanda því hann er óvinsæll á svæðinu en samt gæti hann varla leyft sér að fara í flýti, því þá myndi landið sennilega leysast upp í borgarastyrjöld.

Í öðru lagi brutu Bandaríkin alþjóðalög með innrásinni. Nú eru alþjóðalög að vísu ekki heilagur sannleikur, heldur „tilraun til að koma reglu á flókinn veruleika“ eins og einn góður maður sagði mér um daginn. En engu að síður eru þau lög og það grefur undan gildi þeirra að virða þau ekki.

Í þriðja lagi hefur það orðið æ skýrara að útbreiðsla lýðræðis – jafngöfugt markmið og það er – er ekki jafnmikil skyndilausn og menn hefðu haldið, eins og bent er á í stórgóðum pistli á Deiglunni. Kenningin um að lýðræðisríki fari ekki í stríð hvort við annað er fræg og mikið er á henni byggt. Hún er hins vegar enginn allsherjarsannleikur. Til dæmis færu Danir og Norðmenn mjög ólíklega í stríð. Ástæður þess eru hins vegar tengdar svo mörgu mörgu öðru en því einu að til staðar sé lýðræði í þessum löndum. Ástæður þess tengjast sameiginlegum gildum, trú, menningu og stöðugleika í viðkomandi ríki.

Það má með sömu rökum útfæra kenningar um ýmislegt sem lýðræðisríki „gera ekki“. En það byggir ekki á því einu að þar sé lýðræði, heldur á allt öðru.

Í fjórða lagi má aldrei líta framhjá því að innrásin í Írak hafði í för með sér dauða margra Íraka – þar á meðal saklausra borgara í Írak. Það er kaldhæðnislegt hve líf Írakans er lítilvægt í huga Repúblikans miðað við umræðuna um fóstureyðingar, sem má undir hér um bil engum kringumstæðum stunda.

Sú stefna sem Bandaríkjamenn – „framverðir lýðræðis“ – hafa tekið hefur m.a. leitt til Guantanamo Bay fangabúðanna og pyntinganna í Abu Ghraib fangelsinu.

Í fimmta lagi ríkir núna alger óvissa varðandi framhaldið í Írak. Bandaríkjaher getur ekki verið þar til eilífðar. Það er pólitískt erfitt og alltof útgjaldafrekt. Hann verður því að fara fyrr eða síðar og það er allt óvíst með hvort íraska lögreglan ræður við stöðuna þá.

Það er í stuttu máli ýmislegt sem, einangrað séð, fól í sér breytingu til batnaðar við Íraksstríðið. Á móti kemur að mörg mannslíf féllu og sumt af hegðun Bandaríkjamanna hefur vakið óhug meðal heimsbyggðarinnar. Ástandið í Írak hefur farið frá því að vera einræði yfir í upplausn og óreiðu sem ekki sér fyrir endann á.

2006-03-17T06:06:00.000-08:00

Wag the Dog og svartur miðvikudagur...

Var að ræða við einn fróðan mann í gær, sem kom með þá skemmtilegu kenningu að atburðir 15. mars (svarta miðvikudagsins, eins og einhverjir vilja meina að hann hafi verið fyrir Sjálfstæðismenn) hafi verið svona "Wag the Dog" sena - þ.e. að tímasetning frétta af brotthvarfi varnarliðsins hafi ekki verið tilviljunin ein heldur hafi fréttunum verið sérstaklega komið fyrir rétt á eftir fréttum af niðurstöðu Baugsmálsins til að dreifa athyglinni. Pælingin um að fyrst tveir skellir væru á leiðinni, væri betra að þeir kæmu sama daginn og fjölmiðlarnir gætu ekki smjattað á þeim jafnlengi. Maður skal samt ekki segja með sannleiksgildið en samsæriskenningar eru alltaf skemmtilegar.

Framhald Baugsmálsins lítur í fljótu bragði ekki mjög vel út fyrir ákæruvaldið. Jón Gerald dæmdur ótrúverðugt vitni, þar sem hann ber "þungan hug" til Jóns Ásgeirs og Ivan Motta, bílasalinn sömuleiðis dæmdur úr leik m.a. vegna þess að hann hafði umgengist Jón Gerald of mikið! Svo er líka athyglisverð niðurstaðan með lánveitingar til Baugsmannanna, að peningafærslur inn á viðskiptareikninga stjórnarmanna og fjárfestingarfélaga teljist ekki lán í skilningi ársreikningalaganna. Maður hefði einmitt haldið að það væru þess háttar færslur sem æskilegt væri að kæmu fram í ársreikningum, sem eru jú nokkurs konar yfirlitsplagg um stöðu mála í hverju fyrirtæki. En á móti kemur að lögin eru ekki alltaf eins og fólki finnst "æskilegast" að þau eigi að vera, heldur eru þau eins og Alþingi ákveður og í þessu tilviki vantaði upp á að þetta væri nægilega skýrt, að mati dómsins.

Björgvin Sigurðsson, þingmaður Samfylkingarinnar, skrifar á heimasíðu sína um títtnefndan miðvikudag og nefnir hann einmitt svarta miðvikudaginn. Telur hann þrennt til, Baug, herinn og að vatnsslagurinn hafi tapast. Það er fróðlegt að stjórnarandstaðan líti svo á að hann hafi tapast af hálfu stjórnarinnar, lögin voru jú samþykkt, með þeim breytingum helstum að þau taka gildi eftir kosningar 2007 í stað þess að taka gildi strax. Vef-Þjóðviljinn spyr réttilega hvað hafi verið í gangi með þessum samningi við stjórnarandstöðuna, sem ætti ef hún kæmist til valda eftir kosningarnar að ári ekki að geta breytt lögunum mikið miðað við eigin aðferðir, þar sem stjórnarandstaðan ætti þá að geta einokað ræðustólinn og þvingað fram samkomulag um hitt og þetta.

Það brennur stundum við ákveðinn útúrsnúningur á lýðræðishugtakinu hér á landi, eins og örlaði á í umræðunum um vatnalögin. Maður heyrir það stundum, t.d. þegar sumir andstæðingar virkjunarinnar á Kárahnjúkum tala um þá baráttu alla að ákvörðun ríkisstjórnarinnar hafi verið mjög ólýðræðisleg. Við megum ekki gleyma því að lýðræðið í okkar þjóðfélagi felur í sér að réttilega kjörinn meirihluti taki ákvarðanir og að minnihlutinn geri það ekki. Lýðræðisbarátta liðanna alda gekk einmitt út á þetta - að réttkjörinn meirihluti þjóðarinnar fengi ákvörðunarvald en ekki fámennur hópur sem hafði alla þræði í hendi sér. Vissulega má halda því fram að taka eigi tillit til sjónarmiða hinna, að reyna eigi að miðla málum og svo framvegis en við megum ekki gleyma því að samkvæmt stjórnskipun landsins er þetta hin endanlega ákvörðun og það þýðir ekki að segja hana ólýðræðislega bara af þeirri ástæðu einni að viðkomandi er ekki sammála henni.

Er annars á leið á árshátíð hjá Vökunni góðu á morgun - það verður án efa mikið fjör.

2006-03-14T11:16:00.000-08:00

Himnaríki búrókratans

Ég tek það fram að vanalega er ég ekki að dunda mér við að lesa reglugerðir mér til skemmtunar en í tengslum við ritgerð í fasteignakauparétti, sem ég er að skrifa, rakst ég á byggingareglugerð dómsmálaráðuneytisins. Þvílíkt skrifræðisheaven! Ég tek nokkur dæmi:

Í grein 80.3 fjallar um salerni:
Í hverri íbúð skal vera hreinlætisaðstaða, vatnssalerni, bað og handlaug. Hreinlætistækjum má koma fyrir í einu herbergi sem má minnst vera 4,8 m² eða í tveimur herbergjum samtals a.m.k. 6,5 m² og skal handlaug vera í báðum.

Grein 81.2 er um geymslur:
Stærð sérgeymslu skal vera a.m.k. 2,5 m² fyrir 35 m² íbúðir eða minni og a.m.k. 6 m² fyrir íbúðir sem eru 80 m² eða stærri. Fyrir íbúðir sem eru á stærðarbilinu 35 - 80 m² skal stærð geymslu vera í réttu hlutfalli við stærð íbúðar. Sérgeymslur skulu ekki vera sameiginlegar þvottaherbergjum.

Grein 93.1 er svo um eldhús:
Eldhús skal ekki vera minna en 7 m². Þó nægir eldhúskrókur í tengslum við stofu í íbúðum 50 m² eða minni.

Grein 94.1 fjallar um íbúðarherbergi:
Ekkert íbúðarherbergi má vera mjórra en 2,40 m og ekki minna en 8 m² að flatarmáli.

Grein 100.1 - rúsínan í pylsuendanum!
Hverri íbúð skal að jafnaði fylgja hæfilega stór skápur eða geymsla undir nauðsynleg ræstingatæki.

Já, hafið þetta í huga, glæpamennirnir ykkar, sem eruð að hugleiða að byggja íbúð með minna en 8 fermetra herbergjum og salerni sem er bara 4 fermetrar! Og látið þetta ykkur að kenningu verða, ef þið höfðuð látið ykkur koma til hugar að hafa ekki hæfilega stóran skáp eða geymslu undir nauðsynleg ræstingartæki.

Fyrir áhugasama er reglugerðin annars í heild sinni hér.

2006-03-14T07:53:00.000-08:00

Leiðindaþing

Hiti í mönnum á þingi. Ætli Guðjón Arnar fari að grípa til líkamlegra aðgera á Alþingi héðan í frá? Kannski hótar hann að berja menn eftir fund ef þeir kjósa ekki rétt og rukkar þá um nestispeninga milli funda?

Ég átta mig annars ekki á þessum látum í stjórnarandstöðunni út af vatnafrumvarpinu. Það hefur verið svona mottó hjá Ögmundi og “berjum-á-kapítalistunum-lifum-á-loftinu” genginu hér á landi og víðar að berjast gegn einkaeignarrétti á vatni. BSRB blés meira að segja til mikillar auglýsingarherferðar í fyrra út af þessu, enda er þetta víst lykilatriði í baráttunni gegn stórfyrirtækjunum og alþjóðavæðingunni og sameiginlegt baráttumál stéttarfélaga víðsvegar í veröldinni að berjast gegn einkaeignarrétti á vatni. Enda ætla stórfyrirtækin í heiminum ætla að nýta sér eymd fátæka fólksins og þörf fyrir vatn og mikil hætta á að svo fari líka hér á landi…

Nú er verið að reyna að mála þá mynd að með þessum blessuðu vatnalögum sé verið að gera eitthvað svipað – færa auðhyggjunni og kapítalistunum vatnið til að græða á, rétt eins og kvótann og allt annað. Sem er einmitt svo langt frá því sem er verið að tala um. Þetta er tiltölulega einfalt – spurningin snýst um það hvort vatn sem er á landareignum fylgi ekki landareigninni. Hingað til hafa landareigendur notið allra réttinda sem felast í eignarrétti og auðvitað ættu þeir að hafa eignarrétt að vatninu! Alveg fáranlegt að ríkið eigi ákveðna hluti á landareignum fólks. Alveg eins og gróður, tré, grjót, hæðir og börð á jörðum eru í eigu landareigandans, ætti vatn og vatnsréttindi að vera það líka. Landareigendur eru ekki að fara að setja upp gjaldmæla við vatnskranana hjá okkur þó þeir fái tryggðan eignarrétt að vatni á jörðinni sinni.

Eftir að Árni Magnússon hætti á Alþingi kom upp umræða um hvort stjórnmál væru nægjanlega aðlaðandi vettvangur fyrir ungt fólk. Þegar maður fylgist með málþófi dag eftir dag og að stjórnarandstaðan sé orðin svo fúl og önug að hún hrindi mönnum, kemur það ekki á óvart. Þetta eru tóm leiðindi!

2006-03-13T08:32:00.000-08:00

Morgan Fitch Lynch...

Það líður vart sá dagur að ekki komi hér greinar frá alþjóðlegum matsfyrirtækjum um íslensku bankana. Í dag er það Morgan Stanley, áður Merill Lynch, þar áður Fitch. Þó ég skilji nú ekki mikið í þessu, finnst mér það stórmerkilegt hvernig skýrslur mats- og greiningarfyrirtækjanna, sem eiga að vera almennar viðvaranir, virðast einmitt vera að valda því að hér fer af stað ákveðinn órói á markaðnum. Það hefur í raun ekkert breyst nema það að skýrslan hefur verið gefin út. Viðvörunin veldur skaðanum... eða hvað?

Eitt af því sem þessi fyrirtæki hafa bent á er hve mikið Íslendingar skulda og að það sé mikið áhyggjuefni. Sem er eflaust satt en þarf alls ekki að vera jafnneikvætt og það hljómar. Bjarni Ármannsson í Glitni (hræðilegt nafn by the way...) kom með athyglisverðan punkt í Kastljósinu í gær um að það yrði að líta á þetta í samhengi við að þjóðin er ung og ungt fólk hefur ákveðnar þarfir, það þarf að koma þaki yfir höfuðið, eiga bíl, húsgögn og svo framvegis. Fasteignamarkaðurinn í dag er orðinn þannig að það er ekki gerlegt að koma þaki yfir höfuðið án þess að skuldsetja sig.

Menn halda mjög á lofti hinu útjaskaða hugtaki „skuldir heimilanna“ og mála það mjög neikvæðu ljósi. Það gleymist oft að skuldir heimilanna eru einmitt fólk að koma þaki yfir höfuðið og koma sér af stað í lífinu.

2006-03-10T08:25:00.000-08:00

Andstæðingar tjáningarfrelsins...?

Athyglisverð grein á vefritinu íhald.is þar sem fjallað er um kæru Samtakanna '78 á hendur Gunnar í Krossinum. Þeir íhaldsmenn spara ekki stóru orðin í garð Samtakanna fyrir að hafa kært Gunnar. Með því eru þeir orðnir andstæðingar tjáningarfrelsins og einir af þeim sem geta "engan veginn unað því að til séu aðrir sem hafa aðrar skoðanir en það sjálft á lífinu og tilverunni" og kæfa slíkar skoðanir í fæðingu með því að "viðhalda ótta meðal fólks um einhvers konar félagslega útskúfun, að það verði sett á svarta lista og eigi sér ekki aftur viðreisnar von," eins og það er orðað. Íhaldsmenn segja að þeim verði "óneitanlega hugsað til alræðisríkja síðustu aldar".

Það er ekkert annað. Með því að kæra skipuðu Samtökin sér bara á bekk með Stalín. Grein Gunnars í Krossinum var dæmigerð grein þar sem ráðist er að tilteknum hóp fólks. Í greininni hélt hann því meðal annars fram að samkynhneigðir væru fjöllyndir og endust að jafnaði stutt í samböndum, að börn samkynhneigðra yrðu samkynhneigð sjálf og svo framvegis.

Bara svo því sé haldið til haga þá er það einmitt eðlilegur þáttur í tjáningarfrelsinu að menn séu látnir sæta ábyrgð fyrir ummæli sín fyrir dómstólum. Það tengist því grundvallarviðhorfi að tjáningarfrelsinu fylgi ábyrgð. Kannski átta íhaldsmenn sig ekki á því að munurinn á einræðisríkjunum og okkur er sá að hér mega allir tjá sína skoðun. Engum er bannað fyrirfram að gera það en þeir sem tjá sig verða hins vegar að geta axlað ábyrgð orða sinna fyrir dómi. Geti þeir það ekki er kveðinn upp dómur í málinu, yfirleitt fjársekt. Engin skoðun er sum sé dæmd fyrirfram, heldur vegin og metin eftir á. Í alræðisríkjum er þessu einmitt öfugt farið. Þar má fólk ekki tjá sig til að byrja með. Af þessum sökum er einmitt ekki verið að vinna gegn tjáningarfrelsinu þótt samtök eða einstaklingar nýti sér rétt sinn til að kæra.

Gunnar þarf að svara fyrir sín ummæli fyrir dómi og sýna fram á að ekki hafi verið um fordóma að ræða. Íhaldsmenn taka nú ekki beina afstöðu í skrifum sínum til þess hvort svo sé, en ætla má af vörn þeirra að þeir telji ummæli Gunnars ekki þess eðlis að hann eigi að sæta refsingu. Þeir hljóta hins vegar að sætta sig við að dómstólar skeri úr um það, því ef Gunnar er að rægja heilan hóp manna á grundvelli fordómanna einna, er ekki réttlætanlegt að hann sæti ábyrgð fyrir það?

2006-03-09T10:03:00.000-08:00

Bjór að Aberdínskum sið

Stórskemmtilegur siður sem ég kynntist í dag hjá færeyska kennaranum Kára á Rógvi, sem kennir mér í kúrsinum með hið stutta og þjála heiti: Topics in Political and Constitutional Theory. Hann ákvað að fara með okkur á barinn eftir tíma og röltum við niður á Hressó og drukkum einn hádegisbjór saman. Kári á Rógvi sagði þetta vera að Aberdínskum sið. Þar færu prófessorar oft með stúdentum á barinn einu sinni yfir önnina og biðu þeim í einn öl og ræddu málin.

Þetta er það sem mér hefur svo oft þótt vanta í Háskóla Íslands - það er svona háskólastemning. Ég hef allavega oft fengið það á tilfinninguna að þetta væri eitt af því síðasta sem flestir þeirra prófessora og kennara sem ég hef haft í gegnum tíðina myndu gera með stúdentum.

2006-03-07T06:51:00.001-08:00

Ráðherraskiptin

Árni Magnússon afhenti jafnréttispokann sinn í dag og gekk út úr félagsmálaráðuneytinu og stjórnmálunum í heild sinni. Hann fær gott djobb í Íslandsbanka - er þetta ekki eitthvað sem við eigum eftir að sjá meira af? Þ.e að stjórnmálamenn söðli um og fari yfir í atvinnulífið. Fólk sér stjórnmálin í dag æ meira sem þras og kvabb, þar sem fátt gerist á meðan framkvæmdagleðin einkennir atvinnulífið og sérstaklega bankana.

Þar að auki hlýtur Árni einfaldlega að hafa tekið ískalt stöðumat, hann var mjög ólíklega á leiðinni inn á þing í næstu kosningum og þótt honum hafi verið spáð formannsembættinu í Framsókn, hlýtur hann að spyrja sig hvort það sé spennandi kostur til frambúðar að taka við flokki sem er deyjandi. Sennilega mun snjallara að stökkva út núna og koma sér vel fyrir á nýjum stað.

2006-03-06T18:52:00.000-08:00

Netheimar

Hver ætli sé að dunda sér við að skanna inn og birta á blogginu sínu pósta Jónínu Ben og Styrmis? Ég hef nú ekki skoðað þetta sjálfur, en miðað við lýsingarnar hefur þetta útheimt þónokkra vinnu - ljóst að einhver hefur mikinn áhuga á að ná sér niður á Jónínu.

Maður veltir því líka fyrir sér þegar svona mál koma upp hvort þróunin næstu misserin verði ekki í þá átt að herða reglurnar og eftirlitið í netheimum. Í dag getur nánast hver sem er dreift hverju sem er á Netinu, þar með talið alls konar óhróðri um hinn og þennan. Persónuverndargúrúið Þórður Sveinsson spáði því í kvöldfréttum áðan að reglurnar um netið yrðu skoðaðar. Það yrði til bóta að því leyti að það gæti þrengt möguleika þeirra manna sem stunda nafnlausar niðurlægingar á netinu, þannig að sá sem fyrir verður getur ekki einu sinni svarað. En gallinn er sá að þegar á annað borð er búið að ákveða að einhver ummæli geti verið þess eðlis að þau eigi að fjarlægja af netinu er stutt í að stjórnvöld eða fyrirtæki fari að geta handvalið úr gagnrýnisraddir í sinn garð og látið eyða þeim út. En þetta verður fróðlegt að sjá...

Ég gerði mér annars lítið fyrir og gekk á Móskarðshnjúka um helgina. Það þótti mér nokkuð vel af sér vikið, miðað við að ég verð lafmóður við það að ganga í skólann á morgnana. Ég var ekki einn í för, heldur gekk ég með Magnúsi Norðdahl og hinum valinkunna andans manni, Önundi Pál. Þeir fóru þetta nú reyndar frekar létt upp, svona miðað við mig. Spekingarnir segja að í svona göngum gildi eitt lögmál: Fjallið ert þú.

Þannig að ég var frekar sáttur við þetta. Fór svo á árshátíð Morgunblaðsins um kvöldið og skemmti mér vel. Stúdentapólitíkusar gerðu mikla lukku í happdrættinu sem haldið var um kvöldið, því Anna Pála vann stærðarinnar prentara og næsti miði sem dreginn var upp úr pokanum var með mínu nafni á. Mogginn gætir jafnræðis og gætir þess vel að gera ekki neitt sem gæti skilist á þann veg að hann sé að taka afstöðu í pólitíkinni, þannig að án efa hafa komið skipanir að ofan um hvernig þetta ætti að fara. Ég vann allavega stafræna myndavél, en ég hef einmitt lengi staðið í þeirri meiningu að ég sé nánast eini Íslendingurinn sem eigi ekki slíkan grip. Enginn var þó jafnheppinn og hann Andri Karl sem vann ferð fyrir tvo til Spánar. Ekki slæmt fyrir mann sem er einhleypur og dundað sér við það frameftir kvöldi að velja sér förunaut.

2006-03-06T18:36:00.000-08:00

Það nötraði allt og skalf

Ég verð að viðurkenna að ég varð ekki var við skjálftann í dag. Ég var sofandi, tók mér smá lúr í dag og svaf sem steinn á meðan þessar náttúruhamfarir riðu yfir. Tók ekki eftir neinu, frekar en Halldór Ásgrímsson, sem vissi ekkert hvað var í gangi þegar Magnús Þór Hafsteinsson krafði hann svara á Alþingi í dag um hvers vegna Ríkisútvarpið hafi brugðist skyldu sinni og ekki rofið dagskránna vegna þessa, sem síðar kom reyndar í ljós að það hafði gert. Halldór virkar reyndar stundum svo rólegur að maður fær á tilfinninguna að hann tæki varla eftir því þó hér færi að rigna eld og brennistein.

En þetta var nú heldur bitlaust útspil hjá Magnúsi Þór. Þessi blessaði skjálfti var ekki neitt neitt og fyrirspurnin á Alþingi gladdi helst fréttamenn NFS, því þeir rufu jú útsendingu til að fjalla um skjálftann. Kannski samt ofsögum sagt að þeir hafi rofið útsendingu, því útsendingar á NFS ganga jú út á að vera "on air" allan daginn og viðburðir eins og þessir hljóta einmitt að vera umfjöllunarefni slíkrar stöðvar. En hingað til hefur NFS og þetta nýja fréttakonsept, þ.e að vera með fréttir allan daginn, ekki verið sú bylting í fjölmiðlun hér á landi sem gefið var í skyn í upphafi. Þetta er miklu frekar eins og útvarpsstöð í beinni allan daginn og rétt eins og allar útvarpsstöðvarnar fjölluðu um skjálftann, sem og allir netmiðlarnir, þá fjallaði NFS um skjálftann mikla.

Það er þó alveg rétt hjá Magnúsi að gera verður kröfur til RÚV um að vera vel á verði í svona málum. Samt spurning hvort menn séu ekki einhverjum 30 árum á eftir sinni samtíð þegar þeir telja að forsætisráðherrann eigi að hringja niðureftir og skamma Páll Magnússon fyrir að hafa ekki rofið útsendingu. En ríkisframlögin miklu til RÚV eru jú allajafna réttlætt með þeim rökum að RÚV gegni öryggishlutverki, sem einkamiðlarnir geta ekki sinnt. Það virðist bara ekki hafa verið neitt tilefni til allra látanna í dag.

2006-03-06T18:31:00.001-08:00

Hin mikla endurkoma bloggsins

Ég hef snúið aftur í bloggheima. Komst að því að tjáningarþörfin verður ekki hamin og því mun ég fá útrás fyrir hana hér á næstu vikum og mánuðum, sennilega alveg þar til að ég fæ á tilfinninguna aftur að blogg sé of hallærislegt og hætti á ný. Fyndið samt með þetta blogg-fyrirbæri, maður fer svona alveg öfganna á milli í að finnast þetta ýmist það hallærislegasta í bænum, eða alveg nauðsynlegur samskiptamáti nútímans. Hallast mjög að því síðarnefnda um þessar mundir. Bloggið er að koma back big time, eins og einhver myndi segja. Hver veit, kannski mun ég taka skrefið alveg til fulls og opna arni.is innan skamms? Ég kýs þó að halda mig við þetta í bili. Gamla bloggið hét helgasonur.blogspot.com sem kom reyndar til af því að ég ætlaði fyrst að taka helgason.blogspot.com en tókst einhvern veginn að koma því þannig við að ég gat ekki skráð mig inn á það, þannig að Helgasonurinn varð málið. Hef hugleitt mikið að taka upp nafnbótina "The artist formely known as Helgasonur..." en held að þetta sé málið í bili.